Mieszkania na wynajem w nowym ujęciu. Rząd opracował pakiet zmian dla tanich mieszkań

2020-05-07 12:10 czem
TBS Krosno
Autor: TBS Krosno Nowa czynszówka TBS Krosno

Tanie mieszkania na wynajem w czasach, gdy ceny lokali na rynku są bardzo wysokie, to dla wielu Polaków jedyny sposób na własne M. Wiadomo też, że bez udziału dużych środków publicznych nie da się zaktywizować tego rynku do skali zabezpieczającej potrzeby. Warto więc pochylić się nad nowymi propozycjami rządu dla budownictwa społecznego i komunalnego.

W Ministerstwie Rozwoju trwają prace nad projektem nazwanym „Impuls dla Gospodarki”. Będzie się on składał z wielu pakietów skierowanych do różnych gałęzi gospodarki, by po wyhamowaniu z powodu pandemii COVID-19, przywrócić im dynamikę wzrostów.

– Nasze propozycje dla budownictwa mają być impulsem dla gospodarki, która musi na nowo przyspieszyć po okresie zamrożenia. Budownictwo może stać się kołem zamachowym polskiej gospodarki, która poturbowana skutkami pandemii koronawirusa, potrzebuje pobudzenia, impulsu. Służyć temu będzie m.in. pakiet mieszkaniowy. Mieszkanie ma nam dawać poczucie bezpieczeństwa, ma być realizacją prawa do wolności i służyć rozwojowi. Ale państwo ma też wspierać najsłabszych, zwłaszcza teraz, w obecnej trudnej sytuacji wywołanej koronawirusem. Stworzyliśmy rozwiązania, które dają narzędzia, środki oraz zachęty do rozwoju samorządom tak, aby efektywnie kształtowały one politykę mieszkaniową i dostosowywały ją do potrzeb swoich mieszkańców – podkreśliła Jadwiga Emilewicz, wicepremier i minister rozwoju, prezentując pierwszy pakiet propozycji dla budownictwa, dotyczący dostępu do tanich mieszkań na wynajem dla osób o niskich dochodach.

Proponowane rozwiązania mają ponadto poprawić warunki mieszkaniowe w już istniejących lokalach, dają możliwość dopłaty do czynszów i pomoc dla wynajmujących dotkniętych ekonomicznymi skutkami COVID-19 oraz wsparcie szeroko rozumianego budownictwa społecznego. Uogólniając, rząd chce wspierać dopłaty do czynszów, remonty mieszkań i ułatwić budowę mieszkań TBS. Wprowadzenie pakietu w życie będzie wymagać zmian przepisów w 13 ustawach.   

Do realizacji zamierzonych celów samorządy mają otrzymać średnio 500 mln zł rocznie na budownictwo mieszkaniowe (to prawie dwa razy więcej niż obecnie). Rząd (to nie jest pierwszy rząd w historii, który nie realizuje programów mieszkaniowych samodzielnie) planuje wdrażać swoje pomysły wspólnie z samorządami, deweloperami, spółdzielniami oraz różnymi instytucjami.

Zaproponowane narzędzia impulsu dla budownictwa są w tym pakiecie mniej wyraziste niż pomoc dla najemców i właścicieli lokali. 

Tanie mieszkania na wynajem, czyli budownictwo społeczne, czynszowe i komunalne

Zmiany dla tej grupy budownictwa mieszkaniowe mają się wyrażać m.in. w większym udziale Funduszu Dopłat w BGK dla gmin na budowę mieszkań:

  • w TBS dopłaty wzrosną z 20% kosztów inwestycji do nawet 35%) oraz
  • komunalnych pokrywającym 50% kosztów inwestycji, polegających na remoncie mieszkań komunalnych.  Przedsięwzięcia te będzie można łączyć z remontem części wspólnych budynków, w których znajdują się mieszkania wspierane wprowadzoną na początku roku premią remontową. W przypadku, gdy budynki komunalne wpisane są do rejestru zabytków lub znajdują się na terenie wpisanym do tego rejestru, premia będzie wynosić 60% kosztów przedsięwzięcia. Na remont noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, ogrzewalni rząd proponuje premię również w wysokości 60%. 

Ma być wprowadzona zasada finansowania a nie refinansowania. To może okazać się rzeczywiście dużym wsparciem, bo gminy mają (szczególnie po niespodziewanych wydatkach związanych z koronawirusem) mocno nadszarpnięte budżety, które mogą blokować inwestycje z odzyskiwaniem kosztów w dalekiej przyszłości.

Ministerstwo obiecuje uelastycznienie zasad dotyczących czynszu w przypadku inwestowania przez TBS w OZE, termomodernizację lub w poprawę dostępności dla seniorów i osób niepełnosprawnych. Będą premie remontowe na budynki TBS starsze niż 25 lat (obecnie można uzyskać premię z FTiR na remont budynku wybudowanego przed rokiem 1961). Propozycji dla TBS jest więcej: wakacje czynszowe dla lokatorów w TBS (nawet 20% niższy czynsz) po spłacie kredytu przez TBS; w przypadku budowy przez TBS mieszkań z wyższym udziałem lokatora w kosztach budowy będzie możliwość zmiany umowy najmu na umowę najmu z dojściem do własności (możliwość zakupu mieszkania w TBS po 15 latach). W nowo budowanych zasobach TBS pojawi się możliwość dojścia do własności wynajmowanego mieszkania. Będzie to jednak wymagało większego wkładu partycypacyjnego ze strony lokatora, tj. pokrycia co najmniej 20% (25% w dużych miastach) kosztów budowy. Z wnioskiem o zamianę dotychczasowej umowy najmu na umowę najmu z dojściem do własności będzie można wystąpić po spłaceniu przez TBS kredytu zaciągniętego na inwestycję.

Pakiet zawiera także dopłaty do czynszów w programie „Mieszkanie na start” i ma dać szansę dojścia do własności mieszkania także osobom bez zdolności czynszowej, jest mowa o dopłatach do czynszu również dla lokatorów mieszkań wynajmowanych od inwestora przez gminę i podnajmowanych lokatorowi. Znajdą się też pieniądze na tworzenie powierzchni wspólnych dla seniorów w budynkach komunalnych.

Dodatek mieszkaniowy dla dotkniętych skutkami koronawirusa

Rząd proponuje wyższe dopłaty do dodatków mieszkaniowych dla najemców dotkniętych skutkami epidemii koronawirusa – do 1500 zł miesięcznie przez pół roku, na pokrycie do 75% czynszu. Na ten cel ma być przeznaczone w roku 2020 ok. 420 mln zł.

Dopłata do dodatku mieszkaniowego, finansowana z budżetu państwa ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19,  będzie przyznawana przez gminę razem z dodatkiem mieszkaniowym tym gospodarstwom domowym, które zożą odpowiedni wniosek do 31 grudnia 2020. Osoby te będą zobowiązane do wykazania, że w ostatnich trzech miesiącach ich średni miesięczny dochód nie tylko upoważnia do otrzymania dodatku mieszkaniowego, ale też był o co najmniej 25% niższy niż w roku 2019. (np. na podstawie PIT 2019). Dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę będzie przysługiwał, jeżeli najemca był najemcą lokalu mieszkalnego przed 14 marca 2020. Ministerstwo proponuje, żeby zarówno dodatek, jak i dopłata mogły zostać przyznane nie tylko na pokrycie opłat przyszłych, ale i za okres ubiegły, nie wcześniejszy jednak niż od 1 marca 2020.  Dodatek z dopłatą w dalszym ciągu byłby przyznawany na okres 6 miesięcy, ale dzięki temu mógłby zostać przeznaczony na uregulowanie zaległości czynszowych z poprzednich miesięcy.

Wysokość dopłaty ma być różnicą między kwotą dodatku mieszkaniowego przyznanego na zasadach projektowanej ustawy, a kwotą dodatku mieszkaniowego, jaka zostałaby przyznana na zasadach ogólnych ustawy.

Zasoby KZN pod tanie budownictwo społeczne

Nowe przepisy mają spowodować większe wykorzystanie Krajowego Zasobu Nieruchomości (KZN) pod tanie mieszkania na wynajem i budownictwo społeczne. KZN będzie mógł tworzyć i przystępować do istniejących TBS (dotychczas nie jest to możliwe), w ramach KZN zostanie utworzony Fundusz Rozwoju Społecznego Budownictwa Czynszowego. Będzie on zasilany środkami pochodzącymi ze zbycia nieruchomości KZN, które przeznaczane byłyby na wsparcie inwestycji w ramach TBS (w zamian za objęcie udziałów). W przypadku wyczerpania środków w funduszu przepływowym, KZN będzie miał możliwość zasilania go środkami pochodzącymi z Funduszu Dopłat.

Ministerstwo Rozwoju podkreśla, że są to dopiero propozycje, a więc trzeba poczekać najpierw na projekt ustawy, a potem na akceptację Sejmu i Senatu. 

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej