Prawo budowlane. Jak oceniana jest planowana nowelizacja Prawa budowlanego?

2019-08-30 16:02 Marek Wielgo / Monika Czechowska
prawo budowlane
Autor: http://thinkstockphotos.com/

Nowe Prawo budowlane będzie proobywatelskie, deregulacyjne, wolnościowe – czytamy na stronie Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju. Pakiet zmian w Prawie budowlanym przyjął Stały Komitet Rady Ministrów, obecnie opiniują go rządowi prawnicy. Zmiany w Prawie budowlanym mają m.in. zapewnić prostsze i szybsze procedury. Innego zdania jest PIIB, która zarzuca MIiR ignorancję i prosi o opamiętanie. Inżynierowie-praktycy dostrzegają pozytywne zmiany, ale też wskazują nietrafione, wręcz szkodliwe propozycje. Sprawdź, co dobrego, a co negatywnego może przynieść nowelizacja Prawa budowlanego.

Najważniejsze zmiany w nowym Prawie budowlanym

Ostatnia wersja nowelizacji Prawa budowlanego ma datę 6 czerwca 2019 (poprzednia była z 8 kwietnia) i na stronę Rządowego Centrum Legislacji trafiła 2 lipca. Twórcom dokumentu zależy przede wszystkim na uproszczeniu i przyspieszeniu procesu inwestycyjno-budowlanego oraz zapewnieniu większej stabilności podejmowanych w nim rozstrzygnięć. Poniżej sygnalizujemy najważniejsze zmiany w przepisach.

  • Podział projektu budowlanego na projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny. Rozwiązanie ma skrócić czas wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub przyjęcie zgłoszenia wraz z projektem.
  • Zmiany w zakresie uzyskiwania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie mógł samodzielnie zdecydować o udzieleniu zgody lub odmowie udzielenia zgody na odstępstwo, gdyż najlepiej zna stan prawny i faktyczny danej sprawy. Obecnie zgodę na odstępstwo wydaje minister.
  • Zmiana ułatwiająca inwestorom ustalenie, jakie roboty budowlane wymagają dokonania zgłoszenia zamiast uzyskania pozwolenia na budowę, a jakie nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia. W ustawie stworzono katalogi robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oparty na obecnych rozwiązaniach w tym zakresie,  wprowadzając modyfikacje uproszczające proces inwestycyjno-budowlany. Wprowadzono też katalog obiektów, których budowa wymaga zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego. Dotychczasowe brzmienie przepisu wyszczególniało budowy zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, bez określenia czy dana budowa podlega zgłoszeniu.
  • Uaktualniono pojęcia dotyczące projektu budowlanego oraz zmieniono wymaganą liczbę projektów  dołączanych do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Do wniosku będą dołączane trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektonicznego-budowlanego. Projekt techniczny nie jest zatwierdzany w decyzji o pozwoleniu na budowę, dlatego też nie będzie konieczny na tym etapie. 
  • Łagodzi się wymogi związane z dokonaniem legalnego odstąpienia od projektu budowlanego w sytuacji budowy realizowanej na zgłoszenie. Obowiązująca obecnie konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przy zamiarze dokonania istotnych odstępstw od projektu jest zbyt rygorystyczna.
  • Dodano nowy przepis, że zmiany w projekcie technicznym dotyczące rozwiązań, które podlegały uzgodnieniu mogą być wprowadzone wyłącznie po ich ponownym uzgodnieniu. W przypadku wprowadzania zmian w projekcie budowlanym, powinien być on na bieżąco aktualizowany.
  • Wprowadzono graniczny 5-letni termin dla stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Po 5 latach od doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie będzie można już jej podważyć.
  • Budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych realizowana na podstawie zgłoszenia, jak i ta prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę, nie wymaga zawiadamiania organu nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót.

  • Stworzono zamknięty katalog przypadków, dla jakich robót budowlanych wymagane jest ustanowienie kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego.
  • Uproszczenia procedury w sprawie samowoli budowlanej. Zanim zostanie ona wprowadzona w ruch, inwestor będzie mógł podjąć decyzję o ewentualnej legalizacji budowy. Obecnie organ nadzoru budowlanego przeprowadza procedurę legalizacyjną niezależnie od woli inwestora. Sposób ustalania oraz wysokość opłat legalizacyjnych nie ulega zmianie. Skomplikowaną mimo wszystko procedurę legalizacji lub stwierdzenia samowoli zwieńczonej rozbiórką pokazuje wykres poniżej.

Wiceminister inwestycji i rozwoju Artur Soboń jeszcze niedawno zapewniał, że nowelizację Prawa budowlanego zdąży uchwalić obecny Sejm. Ministerstwo nie przewiduje długiego okresu przejściowego. Zmiany w Prawie budowlanym zaczęłyby więc obowiązywać najpóźniej od 2020 r., choć możliwy jest wcześniejszy termin. Naszym zdaniem podane terminy są niepewne. 

Legalizacja budowy lub samowola
Autor: MIiR Legalizacja budowy lub samowola w projekcie nowego Prawa budowlanego

Projekt nowego Prawa budowlanego często się zmieniał. Zachęcamy do zapoznania się z ostatnią wersją dokumentu z 6 czerwca 2019 (ewentualnie dla porównania wersja z 8 kwietnia 2019).

Nowelizację Prawa budowlanego w opinii PIIB

Komentarz do nowelizacji Prawa budowlanego w wersji z 6 czerwca 2019 PIIB zamieściła na swojej stronie na Facebooku. Jak przytaczaliśmy wcześniej, inżynierowie budownictwa twierdzą, że proponowane przepisy nie likwidują wielu barier biurokratycznych, wprowadzają złe rozwiązania, a w niektórych przypadkach pogorszono stan prawny w stosunku do wcześniejszych zapisów. Inżynierowie budownictwa zarzucają ministerstwu, że prace nad nowelizacją Prawa budowlanego prowadzone są chaotycznie i będzie to miało dla budownictwa dotkliwe skutki

W komentarzu PIIB czytamy, że w najnowszej wersji nowelizacji, po kolejnych konsultacjach, dokonano tylko kosmetycznych zmian, czyli złe rozwiązania na które zwracano uwagę – pozostały.

  • Podtrzymano np. rozwiązanie, niosące wiele negatywnych skutków, czyli podział projektu budowlanego na trzy części i  dopuszczenie możliwości opracowanie projektu technicznego w dalszym etapie procesy budowlanego.
  • Powiększy się objętość dokumentacji niezbędnej do realizacji inwestycji, chociażby przez powielanie tych samych dokumentów we wszystkich trzech częściach projektu budowlanego, stron tytułowych, opisów, rysunków, dokonywanie uzgodnień odrębnie dla każdej z tych części. To wpłynie również na wzrost kosztów już na początku przedsięwzięcia budowlanego.
  • Inżynierowie budownictwa zwracają uwagę, że w stosunku do obowiązującego stanu prawnego pogorszą się warunki kwalifikacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego w przypadku obiektów liniowych – poprzez usztywnienie przepisu do 2% przekroczenia charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, co będzie skutkowało jeszcze większymi patologiami przy inwentaryzacji geodezyjnej.
  • Projekt architektoniczno-budowlany będzie zawierał: „Informację o wyposażeniu technicznym budynku, w tym o projektowanym źródle lub źródłach ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej”, co zdaniem PIIB  prawdopodobnie będzie oznaczać, iż nie będzie wymagany na to projekt w tym opracowaniu, lecz wyłącznie informacja.
  • Wydłużą się terminy wydawania warunków przyłączenia do sieci wodnej i kanalizacyjnej wobec dzisiaj stosowanych (podajemy za PIIB wyliczenie: 21+21 dni lub 45+45 dni, wobec obecnie 14+16 dni np. w Łomży)
  • Podtrzymano rozwiązanie polegające na tym, że na potrzeby wniosku o wydanie warunków przyłączenia do sieci wod.-kan. inwestor będzie musiał kupić mapę do celów projektowych, której kosztów nikt mu nie zwróci w przypadku odmowy udzielenia warunków.

Uwag wydaje się niewiele, ale to nie znaczy, że ich merytoryczna zasadność też jest niewielka. Ocenę pozostawiamy znawcom i praktykom Prawa budowlanego.    

Przypomnijmy, że rok 2019 rozpoczął się pilną małą nowelizacją dotyczącą zakresu uprawnień budowlanych, bez czego PIIB nie mogła zorganizować egzaminów na uprawnienia budowlane. Prezydent RP podpisał 3 kwietnia ustawę, została ona opublikowana w Dz.U. z 15 kwietnia 2019, poz. 695. Przepisy zaczynają obowiązywać  14 dni od opublikowania.

Nowelizacja Prawa budowlanego wg praktyków procesu budowlanego

Swoją opinią podzielił się z nami Rafał Dybicz, specjalista w zakresie zarządzania projektami budowlanymi, tworzenia i zarządzania budżetem i kontroli kosztów, a także nadzoru nad realizacją prac budowlanych (kontakt z autorem).

„Projekt ten niesie za sobą wiele istotnych zmian dla budowlanego procesu inwestycyjnego, które w pewnych przypadkach można uznać za rewolucyjne. Aby lepiej zrozumieć ich zakres, warto przypomnieć, jak wygląda obecnie procedura uzyskania pozwolenia na budowę lub też zgłoszenia w przypadku niektórych obiektów budowlanych.

Prawo budowlane obowiązujące

W obecnym stanie prawnym, wszystkie inne roboty budowlane niż wymienione w ust. 1 art. 28 Prawa budowlanego z zastrzeżeniem art. 29-31, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Żeby ją uzyskać trzeba złożyć odpowiedni wniosek do właściwego organu nadzoru budowlanego. Jeżeli w danym obszarze nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniosek musi zostać złożony w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, należy złożyć oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę obowiązkowo należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego. Warunki jakie musi wypełniać projekt budowlany szczegółowo określono w art. 34 Prawa budowlanego. Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Do projektu dołącza się opinie i uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty wymagane przepisami (np. decyzja środowiskowa, decyzja o lokalizacji zjazdu itp.). Do projektu trzeba dołączyć zaświadczenie potwierdzające uprawnienia projektanta do projektowania oraz jego przynależność do stosownej izby (PIIB lub izba architektów. Przeanalizujmy w dokumentacji projekt budowlany w kontekście uzyskania pozwolenia na budowę.

  • Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową, sporządzoną na kopii mapy do celów projektowych, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Część opisowa powinna określać przedmiot inwestycji lub zakres zamierzenia budowlanego, istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z opisem planowanych zmian. Część rysunkowa powinna uwzględniać w szczególności: orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata, granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ukształtowanie terenu z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, ukształtowanie zieleni, urządzenie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu oraz układ linii lub przewodów elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz związanych z nim urządzeń technicznych.
  • Projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia; powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. Opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego powinien określać w szczególności: przeznaczenie i program użytkowy obiektu budowlanego, formę architektoniczną i funkcję obiektu budowlanego, układ konstrukcyjny, zastosowane schematy konstrukcyjne (statyczne), rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, rozwiązania i sposób funkcjonowania zasadniczych urządzeń instalacji technicznych, charakterystykę energetyczną budynku oraz warunki ochrony przeciwpożarowej. Część rysunkowa powinna przedstawiać w szczególności: elewacje z określeniem graficznym lub opisowym na rysunku wyrobów wykończeniowych i kolorystyki elewacji, rzuty wszystkich charakterystycznych poziomów obiektu budowlanego, układ funkcjonalno-przestrzennego obiektu budowlanego, rozwiązania budowlano-konstrukcyjne obiektu budowlanego i jego powiązania z podłożem oraz przyległymi obiektami budowlanymi, położenie sytuacyjno-wysokościowe i skrajnych parametrów instalacji i urządzeń technologicznych, związanych lub mających wpływ na konstrukcję obiektu budowlanego, funkcjonowanie instalacji i urządzeń oraz bezpieczeństwo ich użytkowania, podstawowe urządzenia instalacji ogólnotechnicznych i technologicznych oraz zasadnicze elementy wyposażenia technicznego.
  • Gdy jest to konieczne –dołączamy oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych.
  • W zależności od potrzeb – wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
  • Informacja o obszarze oddziaływania obiektu.

Podobna dokumentacja jest konieczna, gdy dokonywane jest zgłoszenie budowy (art. 29). W fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę organ jest zobligowany dokonać wielu czynności, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego. Do najważniejszych należą:

  • ocena zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku infrastruktury;
  • zbadanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, a także analiza kompletności projektu budowlanego i wymaganych pozwoleń czy opinii;
  • skontrolowanie, czy został wykonany obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego przez inną osobę, posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Trzeba tu dodać, że organy administracji publicznej często wykraczają po za ramy określone przez art. 35 Prawa budowlanego i bezprawnie wkraczają w sfery zarezerwowane dla projektanta. Należy podkreślić, że projekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego jest opracowaniem dosyć obszernym, zawierającym praktycznie wszystkie konieczne dla funkcjonowania obiektu elementy. Na jego podstawie można z dużą dozą dokładności szacować koszty realizacji i przygotowywać się do realizacji inwestycji, jednak nie jest jeszcze wystarczający by na jego podstawie zrealizować inwestycję budowlaną. Do tego celu konieczne jest sporządzenie projektu wykonawczego. Niestety, w Prawie budowlanym czy też przepisach techniczno-budowlanych, nie znajdziemy jego definicji. Wejście w życie w 1994 roku nowego Prawa budowlanego spowodowało, że jedyną zdefiniowaną dokumentacją jest projekt budowlany. Zauważając wadliwość tego rozwiązania, ustawodawca sprostował niejako tylnymi drzwiami, przy pomocy ustawy z 29 stycznia 2004 Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907), gdzie w art. 31 ust. 1 i 2 znalazły się wymogi dla zamawiającego, jak ma opisywać przedmiot zamówienia na roboty budowlane za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Szczegółowy zakres i formę dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno – użytkowego określa Rozporządzenie ministra infrastruktury z 2 września 2004 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1129). Zgodnie z § 4 ust. 1, dokumentacja projektowa służąca do opisu przedmiotu zamówienia na wykonanie robót budowlanych, dla których jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, składa się w szczególności z:

  • projektu budowlanego w zakresie uwzględniającym specyfikę robót budowlanych,
  • projektów wykonawczych,
  • przedmiaru robót,
  • informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, w przypadkach, gdy jej opracowanie jest wymagane na podstawie odrębnych przepisów.

Do tego dochodzi jeszcze Rozporządzenie ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej z 25 kwietnia 2012 w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462). Informacje co powinien zwierać projekt wykonawczy znajdujemy jedynie w przywołanym Rozporządzeniu ministra infrastruktury z 2 września 2004. Zgodnie z nim, projekty wykonawcze służące do opisu zamówienia publicznego powinny:

  • uzupełniać i uszczegóławiać projekt budowlany w zakresie i stopniu dokładności niezbędnym do sporządzenia przedmiaru robót, kosztorysu inwestorskiego, przygotowania oferty przez wykonawcę i realizacji robót budowlanych (§ 5 ust. 1),
  • zawierać rysunki w skali uwzględniającej specyfikę zamawianych robót i zastosowanych skal rysunków w projekcie budowlanym wraz z wyjaśnieniami opisowymi, które dotyczą: części obiektu, rozwiązań budowlano – konstrukcyjnych i materiałowych, detali architektonicznych oraz urządzeń budowlanych, instalacji i wyposażenia technicznego – których odzwierciedlenie na rysunkach projektu budowlanego nie jest wystarczające, a jest niezbędne do sporządzenia przedmiaru robót, kosztorysu inwestorskiego, przygotowania oferty przez wykonawcę i realizacji robót budowlanych (§ 5 ust. 2).

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż projekt budowlany i projekt wykonawczy nie mogą zawierać istotnych różnic względem siebie, powinny być względem siebie komplementarne i uzupełniać się wzajemnie. W przypadku robót budowlanych są częścią dokumentacji, na podstawie której zamawiający  dokonuje opisu przedmiotu zamówienia.

Prawo budowlane po nowelizacji

Planowana nowelizacja Prawa budowlanego w sposób znaczący komplikuje i tak już skomplikowany stan rzeczy. Poniżej przedstawiam najważniejsze zmiany w stosunku do obecnego porządku prawnego.

  1. Podział projektu budowlanego na projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny.
  2. Zmiana zapisów dotyczących projektu budowlanego. Zgodnie z projektem wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączane będą trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektonicznego-budowlanego. Projekt techniczny nie będzie zatwierdzany w decyzji o pozwoleniu na budowę.
  3. Zmiany w zakresie uzyskiwania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie z proponowanymi przepisami Organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie mógł samodzielnie zdecydować o udzieleniu zgody lub odmowie udzielenia zgody na zmiany w projekcie budowlanym.
  4. Zmieniono kanon robót budowlanych, które wymagają dokonania zgłoszenia zamiast uzyskania pozwolenia na budowę. W ustawie stworzono katalogi robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wprowadzono też katalog obiektów, których budowa wymaga zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego.
  5. Złagodzono wymogi związane z dokonaniem legalnego odstąpienia od projektu budowlanego w sytuacji budowy realizowanej na zgłoszenie.
  6. Został wprowadzony nowy przepis, mówiący o tym, że zmiany w projekcie technicznym dotyczące rozwiązań, które podlegały uzgodnieniu mogą być wprowadzone wyłącznie po ich ponownym uzgodnieniu.
  7. Wprowadzono 5-letni termin dla stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Po 5 latach od doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie będzie można już jej podważyć.
  8. Tak jak do tej pory, budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych może być realizowana na podstawie zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. W tym konkretnym przypadku nie wymaga się zawiadamiania organu nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót.
  9. Został stworzony zamknięty katalog przypadków, dla jakich robót budowlanych wymagane jest ustanowienie kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego.
  10. Uproszczenia procedury w sprawie samowoli budowlanej.

Część przytoczonych zmian jest korzystna, jednak przyjrzyjmy się planowanym zmianom w zakresie podziału projektu budowlanego na projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny.

Projekt techniczny odesłany jest proceduralnie w niebyt i traktowany jest zasadniczo jako część dokumentacji powykonawczej. Projekt techniczny nie jest składany do urzędu jak dwa pozostałe, tj. projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany. Na etapie zgłoszenia chęci rozpoczęcia robót dokonuje się jedynie zawiadomienia, że taki dokument powstał. Jak się zdaje, w skład tego projektu powinny wejść projekty branżowe. Taki podział projektu budowlanego powoduje, że projekty nie będą ze sobą skoordynowane. Zabraknie koniecznej na początku projektu koordynacji, co będzie skutkowało koniecznością dostosowania się w projekcie technicznym do wcześniej wykonanego projektu architektoniczno- budowlanego. W efekcie – projekt techniczny będzie musiał zawierać rozwiązania choć technicznie poprawne to nie optymalne z punktu widzenia interesu ekonomicznego inwestora. W krytycznych przypadkach, brak wczesnej koordynacji może doprowadzić, że projekt zagospodarowania działki czy też architektoniczno- budowlany zostanie sporządzony w taki sposób, że niemożliwe będzie odpowiednie wykonanie projektu technicznego. Odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponosić będą projektanci, ale związany z tym wzrost kosztów i konsekwencje wydłużenia procesu inwestycyjnego poniesie inwestor. Nie bez znaczenia dla bezpieczeństwa użytkowania obiektu i ewentualnych akcji ratowniczych jest fakt, że dokumentacja projektowa obiektu powinna zawierać wszystkie rozwiązania w jednym miejscu.

Proponowane zmiany w ogóle nie uwzględniają specyfiki obiektów liniowych. Generuje to wiele negatywnych zjawisk przy formułowaniu definicji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu lub innych warunków pozwolenia na budowę. Planowane przepisy są słabo skoordynowane z ustawą z 21 marca 1985 o drogach publicznych, zmiany ograniczają się jedynie do nazewnictwa projektu i dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę. W wymogach co do projektu architektoniczno-budowlanego znajdziemy jedynie wymiary i rozwiązania materiałowe. To może wystarczyć przy nieskomplikowanym budynku mieszkalnym. W przypadku obiektów infrastrukturalnych kluczowa jest konstrukcja. Na konstrukcję składają się wszystkie elementy (belki, słupy, płyty, itd.), które odpowiadają za nośność oraz wytrzymałość obiektu. To ona wchodzi w zakres projektu technicznego, którego nie będzie trzeba robić na etapie starania się o pozwolenie na budowę. Jest to dosyć kuriozalne rozwiązanie, gdyż to właśnie konstrukcja determinuje, jakie dany wiadukt czy droga może przenieść obciążenia, jak te obiekty mają być eksploatowane, utrzymywane, jakie będą ich koszty. Zmniejszenie roli projektu technicznego z pewnością będzie fatalne w skutkach, szczególnie w przypadku obiektów, gdzie występują duże siły i rozpiętości (np. most, hala, duży budynek) brak koordynacji może wygenerować duże niebezpieczeństwo. Ustawodawca sugeruje, że proponowany podział projektu zaowocuje skróceniem procedury pozwolenia na budowę. Jest to jednak iluzoryczne. Odchudzając projekt ustawodawca nie skrócił czasu rozpatrywania wniosków o pozwolenie na budowę. Nie ma więc znaczenia, że mniej dokumentów trafia do urzędu, bo i tak rozpatrywane są tak samo.

Odnośnie skutków finansowych proponowanych zmian, to może okazać się, że inwestycje znacząco zdrożeją, a wykonawcy niechętnie będą podchodzić do przetargów. Po nowelizacji Prawa budowlanego wykonawca wchodząc na budowę, gdzie jest dokumentacja o niskiej jakości i wzajemnie nieskoordynowana, będzie jeszcze bardziej bał się opóźnień. W tym miejscu należy przypomnieć, że częściowo za opóźnienia na budowie odpowiadają błędy i nieścisłości w dokumentacji. Wykonawcy zabezpieczą się przed tym w kontraktach ryczałtowych przyjmując większy bufor na rzecz ryzyka. Takie rozbicie dokumentacji w pewien sposób jest również sprzeczne z postępem techniki w budownictwie. Obecnie część inwestorów skłania się w kierunku wykorzystania z BIM, gdzie dokumentacja od początku jest ściśle koordynowana w procesie projektowym poprzez równoległe projektowanie na jednej platformie i jednym modelu numerycznym.

Mankamentów nowelizacji jest więcej, jak chociażby:

  • brak rozwiązania nabrzmiałego problemu z odbiorami Państwowej Straży Pożarnej,
  • brak przepisów umożliwiających szybką aktualizację map do celów projektowych,
  • brak rozwiązania problemów z uzyskaniem zgód na lokalizację infrastruktury technicznej w pasach drogowych, a także w otoczeniu obszaru kolejowego i gruntach rolnych.

Podsumowując – część zmian jest słuszna, jednak biorąc pod uwagę znaczenie dobrze skoordynowanego projektu budowlanego dla procesu budowlanego, bezpieczeństwa konstrukcji oraz kosztów realizacji inwestycji, zaproponowane przepisy w tym zakresie należy uznać za nietrafione, wręcz szkodliwe. Oczywiście, należy zmniejszyć papierologię, ale w taki sposób, aby ograniczyć bezsensowne wielokrotne kopiowanie części dokumentów. Jednym z pomysłów na to mogłoby być składane do urzędu dokumentacji w formie elektronicznej. Podkreślić należy, że w całym procesie inwestycyjnym najważniejsza powinna być dbałość o bezpieczeństwo przyszłych użytkowników."

Nowelizacja Prawa budowlanego zamiast kodeksu

Jeszcze wcześniej, na początku 2018 r. rząd Mateusza Morawieckiego zrezygnował z kontynuowania trwających 10 lat prac nad projektem kodeksu urbanistyczno-budowlanego, który miał być czymś w rodzaju biblii inwestorskiej. Kodeks zastąpiłby ok. 140 ustaw i rozporządzeń, w tym m.in. wielokrotnie nowelizowane Prawo budowlane.

Równocześnie Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju wstrzymało prace nad projektem tzw. ustawy inwestycyjnej, która miała w 2018 r. wprowadzić najpilniejsze poprawki do Prawa budowlanego oraz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Priorytetem dla rządu była tzw. specustawa mieszkaniowa, która zakłada duże ułatwienia dla inwestorów. Weszła w życie 22 sierpnia 2018 i będzie obowiązywać do końca 2028.

W czerwcu 2018 r. minister inwestycji i rozwoju Jerzy Kwieciński powołał zespół doradców, którego zadaniem było wsparcie ministerstwa przy opracowywaniu założeń reformy procesu inwestycyjno-budowlanego i systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym zmianę Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zespół doradców ministra inwestycji i rozwoju
Autor: Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju Zespół doradców, którzy zarekomendują rządowi zmiany w Prawie budowlanym oraz w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej