Cyfryzacja w budownictwie w 2021 roku. Kiedy e-budownictwo w całości?

2021-01-26 16:44 Monika Czechowska Andrzej Falkowski, przewodniczący Komisji Prawno-Regulaminowej KR PIIB
Cyfryzacja w budownictwie
Autor: materiały prasowe Jeżeli uda się cyfryzacja w budownictwie to już wkrótce wszelkie formalności związane z procesem inwestycyjno-budowlanym będzie można przeprowadzić drogą elektroniczną

Rozpoczęła się cyfryzacja procesu budowlanego. Za wdrożenie cyfryzacji procesu inwestycyjnego odpowiada GUNB. Jeden punkt dostępu do wszystkich usług budowlanych poprzez e-budownictwo ma być gotowy do końca 2022 roku. By można było jednak zrezygnować całkowicie z papieru potrzebne są równoległe zmiany w prawie. Jaki jest harmonogram cyfryzacji w budownictwie na rok 2021?

Od mitręgi biurokratycznej, związanej z koniecznością osobistego składania papierowej dokumentacji w urzędzie, proces inwestycyjno-budowlany stopniowo przechodzi w erę cyfryzacji za pośrednictwem serwisu e-budownictwo. Będzie to z pewnością duże ułatwienie dla inżynierów, architektów czy inwestorów. Intensyfikację tych działań z pewnością przyspieszyła pandemia koronawirusa, która utrudniła obowiązkowy kontakt z urzędami, ujawniła brak alternatywy drogą elektroniczną.    

Cyfryzacja procesu budowlanego na początek

Cyfryzacja procesu inwestycyjno-budowlanego to wspólna inicjatywa Ministerstwa Rozwoju i Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Pierwszym etapem tego przedsięwzięcia jest uruchomienie serwisu e-budownictwo. Od 3 sierpnia 2020 jest dostępnych na stronie e-budownictwo.gunb.gov.pl pierwszych 10 formularzy elektronicznych występujących w procesie budowlanym. Na razie można wypełnić je online, następnie wydrukować, podpisać i dostarczyć do właściwego urzędu. Kolejny etap, który ma ruszyć jesienią, to możliwość przesłania wypełnionego formularza za pośrednictwem platformy ePUAP, korzystając z Profilu Zaufanego, i w całości złożenie za pośrednictwem serwisu e-budownictwo. Oczywiście, zostanie zachowana dotychczasowa formuła składania dokumentacji do organów administracji architektoniczno-budowanej, czyli postać papierowa. Będzie możliwość wyboru, czy uczestnicy procesu budowlanego będą kontaktować się z organem w postaci elektronicznej czy papierowej.

Obecnie są dostępne elektroniczne formularze dla:

  • zgłoszenia robót budowlanych (z wyjątkiem tych zgłoszeń, do których konieczne jest dołączenie projektu),
  • złożenia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku,
  • zgłoszenia rozbiórki,
  • złożenia wniosku o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę,
  • złożenia wniosku o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych,
  • złożenia wniosku o przeniesienie praw i obowiązków wynikających ze zgłoszenia,
  • zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych,
  • złożenia wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości,
  • zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
  • złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W GUNB odbyło się 12 stycznia 2021 spotkanie z przedstawicielami 17 starostw, które uczestniczyły w programie pilotażowym serwisu e-budownictwo. Omówiono raport sporządzony z tego pilotażu, z którego m.in. wynika, że cyfryzacja procesu inwestycyjno-budowlanego wymagać będzie nie tylko stworzenia jasnej instrukcji dla użytkowników (dotyczącej zarówno samych procedur, jak i reakcji w sytuacji napotkanego problemu), ale też umożliwienia urzędnikom skonsultowania z informatykami swoich trudności w pracy online. 

Cyfryzacja w budownictwie z nowym e-CRUB

Nowy elektroniczny centralny rejestr osób z uprawnieniami budowlanymi – e-CRUB. W rejestrze znajdą się dane dotyczące około 123 tys. uprawnionych i 1,5 tys. osób ukaranych z obecnie użytkowanego od 1995 r. systemu. Oficjalny odbiór przez GUNB tego systemu nastąpił 7 grudnia 2020. System będzie zarządzany przez GUNB na podstawie danych z Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa i Izby Architektów RP. Wyszukiwarka w przejrzysty sposób pozwoli urzędnikom i inwestorom zatrudniającym inżyniera czy projektanta szybko sprawdzić jego kwalifikacje i uprawniania budowlane. Dzięki rejestrowi e-CRUB osoby pracujące w branży budowlanej, zdające egzamin w jednej z izb, będą mogły szybciej korzystać ze swoich uprawnień budowlanych. Dzięki tej bazie zostanie m.in. wyeliminowany obowiązek dołączania do projektu budowlanego dokumentów uprawnień budowlanych i przynależności do izby. Rejestr ma umożliwić szybsze rozpoczęcie procesu budowlanego przez uprawnionych wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i docelowo będzie zintegrowany z innymi systemami, wymagającymi potwierdzania posiadania uprawnień budowlanych. E-CRUB zastąpi obecny rejestr. Decyzja o wpisie do rejestru zostanie zautomatyzowana. E-CRUB przeznaczony będzie dla wszystkich interesariuszy bezpośrednio i pośrednio zaangażowanych w prowadzenie procesu inwestycyjno- budowlanego, z tego oprogramowania będą korzystać inwestorzy, architekci, inżynierowie, pracownicy organów administracji architektoniczno-budowlanej, pracownicy nadzoru budowlanego, pracownicy PIIB i IA RP. 

GUNB zapowiada (nie podając jeszcze terminu oficjalnego uruchomienia e-CRUB), że w kolejnych krokach na podstawie przesłanego interfejsu (API) będzie następować dostosowanie systemów informatycznych izb zawodowych do komunikacji z systemem e-CRUB. W przygotowaniu są też przepisy, które znacząco ułatwią proces przesyłania cyfrowych danych do GUNB.

Cyfryzacja w budownictwie docelowo

Platforma e-budownictwo docelowo będzie miała dwie strony kontaktu, tj. petenta i urząd, a nie jak dotychczas kilka podmiotów. Do tego odpadnie czas korespondencji pomiędzy urzędami. Platforma uzupełniona o dane z BIM umożliwi kontrolowanie inwestycji na każdym jej etapie – od uzyskania warunków zabudowy po odbiór pozwolenia na użytkowanie budynku. Jeżeli założymy, że samorządy prędzej czy później rozwiną Systemy Informacji Przestrzennej o modele infrastruktury podziemnej i naziemnej oraz uzupełnią je o informacje dotyczące istniejącej zabudowy (m.in. kształt i lokalizacja) oraz zapisy Planów Miejscowych lub Decyzji o WZiZT – to wówczas będzie możliwość także szybkiej weryfikacji zgodności inwestycji z regulowanymi przez nie warunkami zabudowy. Niepotrzebne byłoby np. określanie zakresu oddziaływania obiektu na sąsiednie budynki, bo to można by było zweryfikować w systemie. Podobnie zbędny byłby odbiór przez nadzór budowlany. Urząd byłby po prostu jednym z uczestników tego procesu. Model jest w stanie skonfrontować projekt techniczny z początkiem inwestycji i jej zakończeniem. I sygnalizować czy zaszły istotne zmiany, a to dawałoby z kolei urzędowi pełną wiedzę na temat ewentualnych odstępstw. Wprowadzanie zaleceń urzędu również odbywałoby się w wersji elektronicznej, zdradza szczegóły planów cyfryzacji budownictwa architekt Maciej Zuber, pełnomocnik Zarządu Głównego SARP ds. BIM.

Na platformie e-budownictwo w przyszłości ma zostać wprowadzony Elektroniczny Dziennik Budowy, a inwestorzy będą zakładali swoje konta ze wszystkimi sprawami w toku. 

Cyfryzacja w budownictwie i zmiany w prawie

Gdy rozpoczęto cyfryzację w budownictwie wiadomo było, że wraz z tym przedsięwzięciem muszą nastąpić zmiany w prawie. Wprowadzanie zmian w Prawie budowlanym w tym zakresie podzielono na kilka etapów. Warto wiedzieć od kiedy dokładnie nowe przepisy będą miały zastosowanie.

Opublikowana 4 stycznia 2021 ustawa z 10 grudnia 2020 o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. 2021 poz. 11) umożliwia sporządzanie projektów budowlanych i składanie wniosków w procesie budowlanym w formie elektronicznej. 

Poniżej harmonogram wejścia w życie zmian dot. cyfryzacji w Prawie budowlanym:

  • od 5 stycznia 2021

Wchodzi w życie możliwość składania elektronicznych wniosków o wydanie decyzji w przedmiocie wyłączenia ze stosowania przepisów dotyczących obowiązków kierownika budowy (art. 45a Pb). Jednak nie opublikowano jeszcze rozporządzenia, które pozwalałoby taki wniosek złożyć w formie elektronicznej.

  • od 4 lutego 2021

Od tej daty ma być możliwe składanie elektronicznych wniosków dotyczących najprostszych procedur, w tym m.in.:  zgłoszenia budowy lub robót budowlanych (nie dotyczy to zgłoszenia, do którego należy dołączyć PZT lub PAB), o pozwolenie na rozbiórkę i zgłoszenie rozbiórki, przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę, wznowienie robót budowlanych, zawiadomienie o rozpoczęciu robót, o wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, o zmianę sposobu użytkowania, itp. W powyższych sprawach nowe przepisy dodatkowo dopuszczą składanie dokumentów w formie kopii.

  • od 1 lipca 2021

Wejdą w życie przepisy umożliwiające cyfryzację bardziej skomplikowanych procedur budowlanych, w tym wymagających projektu budowlanego w postaci elektronicznej. W tym przypadku również przepisy dopuszczą składanie dokumentów w formie kopii, a także zlikwidowany zostanie obowiązek poświadczania przez projektanta za zgodność z oryginałem mapy, na której sporządzany będzie projekt zagospodarowania terenu.

Od 1 lipca 2021 inwestor będzie więc miał możliwość złożenia elektronicznych wniosków m.in.: o pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym sporządzonym w postaci elektronicznej, odrębnego wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o zmianę pozwolenia na budowę, o budowę tymczasowego obiektu, uproszczone postępowanie legalizacyjne, zawiadomienie o zakończeniu budowy, itp. 

  • od 5 lipca 2021 

Od tego dnia możliwe będzie dokonanie zgłoszenia, do którego należy dołączyć PZT lub PAB. Ta dziwna sytuacja umożliwiająca wcześniejsze korzystanie z przepisów cyfryzacyjnych w przypadku bardziej skomplikowanych procedur niż zgłoszenie wynika z faktu, iż ustawę opublikowano w Dz.U. dopiero w 2021 roku, a jednocześnie w art. 25 ustawy przewidziano, iż dopiero po okresie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia będą obowiązywały przepisy umożliwiające zgłoszenie, do którego należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu lub projekt architektoniczno-budowlany. 

Cyfryzacja w budownictwie to także CEEB

Najnowsza nowelizacja ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów powołała Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków (CEEB). Ma to być narzędzie informatyczne do identyfikowania źródeł niskiej emisji z budynków. W systemie tym zostaną zebrane kluczowe informacje na temat źródeł emisji w sektorze komunalno-bytowym (są to najczęściej indywidualne gospodarstwa domowe, niewielkie, lokalne kotłownie, warsztaty i zakłady usługowe), które zostaną pozyskane w ogólnopolskiej powszechnej inwentaryzacji. Budowa nowego systemu została powierzona GUNB. Docelowo system przyjmie postać elektronicznego rejestru, obsługiwanego przez aplikację dostępową w wersji mobilnej i webowej. Utworzenie ewidencji zostało skorelowane z wprowadzanymi zmianami w funkcjonującym programie „Stop Smog”. 

CEEB umożliwi zbieranie danych dotyczących stanu energetycznego budynków, informacji o formach pomocy publicznej (dotacjach, preferencyjnych kredytach) przyznanych na termomodernizację lub wymianę kotłów w budynkach. W ewidencji znajdą się również informacje o formach pomocy społecznej lub innym wsparciu udzielanych ze środków publicznych mieszkańcom domów pomocy społecznej. Kryterium wpisu budynku do systemu będzie moc źródła, niezależnie od formy prawnej użytkowania budynku, tj. użytkowania przez osobę prywatną czy przedsiębiorcę. CEEB zostaną zatem objęte nie tylko budynki mieszkalne, ale także budynki użyteczności publicznej, w tym małe lokalne ciepłownie czy małe zakłady produkcyjne, pod warunkiem, że nominalna moc cieplna wykorzystywanego źródła spalania paliw nie przekracza 1MW.

Oszacowano, że w CEEB znajdzie się informacja o 5-6 mln budynków, rocznie ma do niej trafiać ok. 500 tys. budynków. Powszechna inwentaryzacja budynków ma być połączona ze składaniem do końca 2021 roku deklaracji pisemnych dotyczących źródeł ciepła i spalania.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej