Autostrada A4: przydatne informacje, mapy. Aktualności: autostradę A4 czeka rozbudowa

2019-01-21 14:24 Marek Wielgo
Autostrada A4
Autor: Google Earth Pro

Autostrada A4 jest jedną z najdłuższych i najważniejszych dróg w naszym kraju. Planując przejechanie blisko 673 km autostradą A4 trzeba się przygotować na niemały wydatek, bo niektóre odcinki A4 są płatne. W najbliższych latach na Dolnym Śląsku kierowcy powinni się liczyć z utrudnieniami, bo autostrada A4 będzie tam rozbudowywana.

Autostrada A4 przecina Polskę z zachodu na wschód wzdłuż południowej rubieży. Autostrada A4 ma duże znaczenie międzynarodowe, bo jest fragmentem III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego Bruksela – Akwizgran – Kolonia – Drezno – Wrocław – Katowice – Lwów – Kijów. Dlatego jest traktowana priorytetowo w rządowym planie budowy autostrad.

Przeczytaj w artykule:

Rozbudowa autostrady A4

Zapadła już decyzja o rozbudowie autostrady A4 pomiędzy Wrocławiem i Krzyżową. Problem w tym, że standard tego 110-kilometrowego odcinka A4 pozostawia wiele do życzenia. Modernizowano go w latach 2002-2006 w pośpiechu i ze względu na długotrwałe procedury wykupu gruntów, zrezygnowano z pasów awaryjnych i miejsc obsługi podróżnych.

Co gorsza, dwa pasy ruchu szybko okazały się niewystarczające, bo ze względu na duże natężenie ruchu codziennością na A4 stały się korki i wypadki. W czasie konferencji 3 stycznia 2019 r. minister infrastruktury Andrzej Adamczyk przyznał, że dolnośląski odcinek autostrady A4 zrobił się już po prostu niebezpieczny.

Przypomnijmy jednak, że w GDDKiA już w 2012 r. powstał pierwszy plan rozbudowy odcinka autostrady A4 pomiędzy Wrocławiem i Krzyżową. Zakładał on m.in. likwidację 8 z 20 zjazdów ze względu zbyt bliską odległość między nimi. Na tę inwestycję nie było jednak wówczas pieniędzy, a – jak ocenia min. Adamczyk – koszty mogą sięgać nawet 4 mld zł.

Pełniący obowiązki szefa GDDKiA Tomasz Żuchowski liczy, że do rozbudowy dolnośląskiego odcinka A4 dołoży się Unia Europejska w ramach perspektywy finansowej na lata 2021-2027. Żuchowski zapewnia, że do tego czasu GDDKiA będzie gotowa do rozpoczęcia inwestycji.

27 grudnia 2018 r. GDDKiA ogłosiła przetarg na opracowanie studium korytarzowego wraz z analizą techniczno-ekonomiczno-logistyczną rozbudowy lub budowy trasy A4 pomiędzy Wrocławiem i Krzyżową. Przeanalizowane mają być minimum 3 warianty rozbudowy autostrady A4.

Autostrada A4 - trzy warianty rozbudowy do 2024

  • Pierwszy wariant zakłada budowę jezdni z 3 pasami ruchu i pasem awaryjnym równolegle do istniejącej A4. Po przebudowaniu węzłów i wybudowaniu nowych obiektów inżynierskich, ruch byłby przełożony na nową nitkę autostrady. Po rozebraniu starej nawierzchni istniejącej drogi, wybudowana byłaby druga nitka A4.
  • W drugim wariancie brana jest pod uwagę budowa autostrady A4 w nowym korytarzu przebiegającym stroną południową od węzła Wrocław Wschód do węzła z istniejącą A4 na wysokości Legnicy (z uwzględnieniem budowanej trasy S3). Następnie plan zakłada rozbudowę A4 po obecnym śladzie na odcinku Legnica – Krzyżowa (zgodnie z wariantem 1). Na istniejącym ciągu autostrady A4, który byłby zastąpiony nowym przebiegiem, przeanalizowane zostanie wyburzenie obiektów inżynierskich i wybudowanie skrzyżowań jednopoziomowych.
  • Wreszcie trzeci wariant, to budowa autostrady A4 w nowym korytarzu przebiegającym stroną południową od węzła Wrocław Wschód do węzła Krzyżowa, a na istniejącym ciągu A4 przeanalizowane zostanie wyburzenie obiektów inżynierskich i wybudowanie skrzyżowań jednopoziomowych.

GDDKiA planuje podpisanie umowy z wykonawcą studium korytarzowego na drugą połowę kwietnia 2019 r. Wykonawca na realizację dokumentacji będzie miał 270 dni. A do kiedy potrwa rozbudowa trasy A4? Żuchowski liczy, że roboty drogowe rozpoczną się w 2021 r., a zakończą najwcześniej w 2024.

Autostrada A4 opłaty

Podróżując autostradą A4 trzeba się liczyć z kosztami, gdyż 2 odcinki są płatne. Pierwszym, między Wrocławiem (węzeł Bielany Wrocławskie) a Gliwicami (węzeł Sośnica) zarządza Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), która musi dostosować się do rozporządzenia w sprawie stawek opłat za przejazd autostradą (zobacz treść rozporządzenia).

I tak, stawka opłaty za przejazd 1 km na tym odcinku autostrady A4 wynosi:

  • motocykle – 0,05 zł,
  • samochody o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony – 0,10 zł.

GDDKiA informuje, że opłata dokonywana jest na bramkach w punktach poboru opłat. Kierowca wjeżdżając na taki odcinek autostrady pobiera bilet, a wyjeżdżając – dokonuje opłaty w miejscu poboru opłat. Opłata jest zróżnicowana w zależności od rodzaju pojazdu oraz liczby przejechanych kilometrów.

Za przejazd całego odcinka A4 kierowca samochodu osobowego zapłaci 16,2 zł.

Cennik autostrada A4 - odcinek Bielany Wrocławskie - Sośnica

Autostrada A4 - opłaty na odcinku GDDKiA
Autor: GDDKiA Opłata na odcinku płatnym autostrady A4, którym zarządza GDDKiA jest zróżnicowana w zależności od liczby przejechanych kilometrów oraz rodzaju pojazdu. Link: Kliknij, aby powiększyć

Na Obwodnicy Aglomeracji Śląskiej autostrada jest bezpłatna, ale od Katowic (węzeł Murckowska) do Krakowa (węzeł Balice) kierowców kasuje spółka Stalexport Autostrada Małopolska, która jest koncesjonariuszem tego płatnego odcinka autostrady A4.

Autostrada A4 - punkt poboru opłat
Autor: Stalexport Autostrada Małopolska Punkt poboru opłat na odcinku autostrady A4 zarządzanym przez spółkę Stalexport Autostrada Małopolska.
Autostrada A4 - płatny odcinek Autostrady Małopolskiej
Autor: Stalexport Autostrada Małopolska Płatny odcinek autostrady A4

Opłaty są pobierane na każdym Placu Poboru Opłat, tj. w Mysłowicach oraz w Balicach i stanowią połowę opłaty za przejazd całym odcinkiem A4 Katowice-Kraków. Oznacza to, że przejazd samochodem osobowym z Katowic do Krakowa kosztuje obecnie 20 zł (po 10 zł na każdej z bramek).

Autostrada A4 - opłaty na odcinku Autostrady Małopolskiej
Autor: Stalexport Autostrada Małopolska Opłaty na odcinku autostrady A4 zarządzanej przez spółkę Stalexport Autostrada Małopolskia. Link: kliknij, aby powiększyć

Autostrada A4 od 1 marca 2019 droższa dla ciężarówek

Stalexport Autostrada Małopolska zamierza jednak podnieść opłatę od 1 marca 2019 r. dla pojazdów o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony (z 30 do 35 zł). GDDKiA jest przeciwna podwyżce i po otrzymaniu wniosku od koncesjonariusza zwróciła się z prośbą o rezygnację z niej. GDDKiA zwraca uwagę, że obecne stawki są „na granicy akceptowalności społecznej” (zobacz treść pisma).

Rzecz w tym, że podwyżka może doprowadzić do tego, że część kierowców zrezygnuje z korzystania z autostrady przez co wzrośnie ruch na drogach lokalnych. GDDKiA nie może jednak zablokować zmiany stawek opłat o ile mieszczą się one w zakresie przewidzianym w umowie koncesyjnej. A tak jest właśnie w tym przypadku.

Dodajmy, że kierowcom często podróżującym na tej trasie spółka zaleca płatność elektroniczną za pomocą urządzenia A4Go. Kaucja za takie urządzenie wynosi 50 zł. Trzeba też wykupić tzw. impulsy. Przy podjeździe do bramki autostradowej urządzenie komunikuje się z anteną i po weryfikacji kategorii pojazdu (pobraniu płatności) szlaban otwiera się. Jest to wygodne rozwiązanie, bo nie trzeba otwierać okna i wręczać inkasentowi karty lub gotówki. Ponadto kierowcy korzystający z A4Go mają do dyspozycji oznakowane na pomarańczowo bramki, dzięki czemu unikają stania w długiej kolejce.

Rozbudowa autostrady A4
Autor: Ministerstwo Infrastruktury Autostrada A4 na Dolnym Śląsku będzie rozbudowana. Link: Kliknij, aby powiększyć

Autostrada A4 mapa

Autostrada A4 liczy blisko 673 km i pod względem długości jest drugą – po trasie S7 – drogą szybkiego ruchu w Polsce. Za początek szlaku A4 przyjmuje się Jędrzychów koło Zgorzelca na granicy z Niemcami, zaś koniec jest w Korczowej na granicy z Ukrainą. A4 biegnie przez 5 województw:

  • dolnośląskie (183 km),
  • opolskie (88 km),
  • śląskie (86 km),
  • małopolskie (151 km),
  • podkarpackie (165 km).

Autostrada A4 łączy bezpośrednio kilka dużych miast na południu kraju: Legnicę, Wrocław, Opole, Gliwice, Katowice, Kraków, Tarnów, Rzeszów i Przemyśl. Pośrednio A4, dzięki połączeniom z innymi autostradami i drogami ekspresowymi, umożliwia podróż do innych aglomeracji, zarówno na północ i na południe kraju.

Autostrada A4 - dolnośląskie
Autor: GDDKiA Przebieg autostrady A4 w województwie dolnośląskim Link: Kliknij, aby powiększyć
  • Na Dolnym Śląsku, w okolicy Bolesławca, autostrada A4 łączy się z autostradą A18, którą można dojechać do Olszyny na granicy z Niemcami i następnie do Berlina.
  • Na węźle Legnica Południe autostrada A4 przecina się z trasą S3, której budowa ma się zakończyć w 2023 r. Docelowo S3 będzie przebiegała od zespołu portów morskich Szczecin – Świnoujście na północy, wzdłuż zachodniej granicy kraju, poprzez okolice Gorzowa Wielkopolskiego, Zielonej Góry, Lubina, Legnicy, Jawora, Bolkowa oraz Kamiennej Góry do Lubawki na granicy z Czechami.
  • We Wrocławiu (węzeł Wrocław Południe) znajduje się przecięcie autostrady A4 z A8 (Autostradową Obwodnicą Wrocławia) oraz trasą S8 i trasą S5. Ta pierwsza połączy Wrocław, Łódź, Warszawę i Białystok (w 2019 r. ma się zakończyć budowa fragmentu S8 między Warszawą a Łodzią), zaś trasa S5 – Wrocław, Poznań, Bydgoszcz oraz Gdańsk (dzięki przecięciu z autostradą A1 w Nowych Marzach koło Grudziądza).
Autostrada A4 - opolskie
Autor: GDDKiA Przebieg autostrady A4 w województwie opolskim Link: Kliknij, aby powiększyć

W województwie opolskim autostrada A4 nie krzyżuje się z żadnym ważnym szlakiem komunikacyjnym.

Autostrada A4 - śląskie
Autor: GDDKiA Przebieg autostrady A4 w województwie śląskim Link: Kliknij, aby powiększyć
  • Kolejny ważny węzeł jest na Górnym Śląsku w Gliwicach (Sośnica), gdzie A4 przecina autostradę A1 oraz drogę krajową nr 44. Dodajmy, że A1 docelowo ma przebiegać z Trójmiasta przez Toruń, Łódź, Częstochowę i Gliwice do Gorzyczek na granicy z Czechami. Z kolei DK44 jest jedną z dróg łączących Górny Śląsk z Krakowem.
  • W Mysłowicach Brzęczkowicach A4 przecina się z trasą S1, która kierować się będzie do granicy ze Słowacją w Zwardoniu, po drodze mijając Bielsko Białą.
Autostrada A4 - małopolskie
Autor: GDDKiA Przebieg autostrady A4 w województwie małopolskim Link: Kliknij, aby powiększyć
  • W Krakowie z autostrady A4 można zjechać na trasę S52 i drogę krajową nr 7 (węzeł Balice I) oraz na trasę S7 (Kraków Bieżanów). Trasa S52 biegnie od granicy w Cieszynie do Bielska Białej. Trasa S7 na południe od Krakowa jest fragmentem Zakopianki. Jadąc na północ (wschodnią obwodnicą Krakowa) będzie można dojechać do Kielc, Radomia, Warszawy i dalej w kierunku Gdańska.
Autostrada A4 - podkarpackie
Autor: GDDKiA Przebieg autostrady A4 w województwie podkarpackim Link: Kliknij, aby powiększyć
  • Na Podkarpaciu Rzeszów jest miejscem przecięcia autostrady A4 z trasą S19 (Rzeszów Zachód i Rzeszów Wschód), czyli z trasą Via Carpatia. S19 przebiegać będzie wzdłuż wschodnich rubieży kraju w kierunku Lublina i Białegostoku. Przy czym S19 skręci w kierunku granicy z Białorusią w Kuźnicy, zaś Via Carpatia prowadzić będzie w stronę granicy z Litwą w Budzisku.

Historia budowy autostrady A4

Budowa autostrady A4 dobiegła końca w 2016 r. Można chyba jednak zaryzykować stwierdzenie, że trwała ona przeszło 80 lat. Blisko 100-kilometrowy odcinek obecnej autostrady A4 (Krzyżowa – Krzywa – Legnica – Wrocław Bielany) powstał bowiem przed wojną na terenach, które wówczas należały do Niemiec.

W okresie PRL niewiele się działo. Dopiero w latach 2003-2006 poniemiecka autostrada wykonana z płyt betonowych doczekała się modernizacji. Wcześniej, bo w 1996 r., dokończona została trwająca 13 lat budowa 62-kilometrowego odcinka autostrady A4 między Katowicami a Krakowem.

Jednak dopiero w kolejnej dekadzie, gdy do Polski zaczęły płynąć szerokim strumieniem pieniądze z Unii Europejskiej na infrastrukturę drogową, budowa autostrady A4 zaczęła nabierać tempa. Do 2009 r. gotowy był już jej cały fragment od granicy z Niemcami w Jędrzychowicach do Krakowa (łącznie z południową obwodnicą miasta).

Przyznanie Polsce i Ukrainie organizacji mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. przyspieszyło decyzję o budowie autostrady A4 na wschód od Krakowa do Korczowej na granicy z Ukrainą. Warto podkreślić, że była to pierwsza autostrada budowana na wschód od Wisły.

Budowa autostrady A4
Autor: Marek Wielgo Taki jest skutek, gdy wykonawca jednego z odcinków drogi zejdzie z budowy z powodu niewypłacalności. Na zdjęciu fragment budowanej autostrady A4 na Podkarpaciu.

Ostatecznie nie wszystkie odcinki A4 udało się wybudować przed Euro. Ostatni odcinek między Rzeszowem a Jarosławiem powstał dopiero 4 lata później. Jedną z przyczyn poślizgu czasowego na budowie autostrady A4 były kłopoty wykonawców. Niektórzy bankrutowali lub schodzili z budowy, bo wskutek kumulacji robót budowlanych mocno poszły w górę koszty, czego nie przewidzieli w swoich kosztorysach.

Quiz. Autostrady i drogi ekspresowe w Polsce. Co wiesz o drogach szybkiego ruchu?

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej