Dzień Budowlanych 2019

2019-09-24 15:20 Monika Czechowska
Słownictwo na budowie
Autor: Kalbar

Dzień Budowlanych – czyli budowlana Barbórka bez stałej daty świętowania, zwyczajowo obchodzony pod koniec września. Jak organizowany jest Dzień Budowlanych 2019? Czy branża i środowisko mają powody do dumy i świętowania? Jaki jest Dzień Budowlanych 2019?

Kiedy obchodzimy Dzień Budowlanych 2019?

Tu przyda się notka historyczna, ale bez sięgania do początków tworzenia się branży budowlanej powojennej Polski. W każdym razie, przed laty był taki zwyczaj, że datę Dnia Budowlanych wyznaczał odpowiedni minister od budownictwa i jest on obchodzony centralnie pod patronatem tegoż ministra, co dla rozproszonego po roku 1989 roku środowiska związanego z budownictwem (nie tylko na wiele firm, ale również organizacji branżowych) miało aspekt integrujący. Na przełomie wieków władza wycofała się z funkcji gospodarza Dnia Budowlanych. W tym momencie dały o sobie znać owe podzielone „interesy”, do przywództwa w branży wystartowały rozliczne organizacje. I niemal każda z nich organizowała swój własny Dzień Budowlanych, zazwyczaj każda w innym terminie. Terminy nie mogły się pokrywać, dlatego by zaproszone najwyższe władze państwowe mogły gościć na wszystkich tych uroczystościach. Generalnie, były to spotkania miłe, z udziałem budowlańców młodych i tych już w stanie spoczynku, były ordery i odznaczenia, ale przez odcinanie się od pozostałych, wydawały się również nieco smutne. A przecież w dużej grupie tkwi siła, która gdy pojawiają się problemy jednakowe dla wszystkich, może zmieniać niekoniecznie świat, ale otoczenie prawne na pewno.

Najdłuższą tradycję w obchodach Dni Budowlanych ma Związek Zawodowy „Budowlani” (ZZ Budowlani – 125 lat tradycji!). To ta organizacja najgłośniej wyznaczała co roku termin, zapraszając do udziału i współorganizacji święta innych branżowych partnerów. Nie od razu się to udało, ale z czasem pojawiło się coś na kształt „centralnych” obchodów Dnia Budowlanych. W tym roku ustalono, że terminem święta będzie 26 września (w ubiegłym roku też była taka data, więc być może zmierzamy ku stabilizacji terminu), a wspólnie z ZZ Budowlani będą je obchodzić również: Polska Izba Inżynierów Budownictwa, Polski Związek Pracodawców Budownictwa, Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych Federacji Stowarzyszeń Naukowo -Technicznych NOT, Izba Projektowania Budowlanego, Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości, Instytut Techniki Budowlanej, Krajowa Rada Spółdzielcza oraz Stowarzyszenie Producentów Betonów. 

My również przyjmujemy 26 września 2019 za tegoroczny Dzień Budowlanych (w internecie można znaleźć inne terminy, ale bez uzasadnienia skąd się wzięły) i życzymy wszystkim budowlańcom oraz sympatykom branży – wszystkiego najlepszego i samych sukcesów! 

A1 obwodnica Częstochowy
Autor: GDDKiA Najnowsze zdjęcia z budowy obwodnicy Częstochowy, slawnego z powodu problemów odcinka autostrady A1

Jaki jest Dzień Budowlanych w roku 2019?

Dzień Budowlanych jest okazją do świętowania, chwalenia siebie i innych, nagradzania za pracę oraz integrowania się. Jednak w dla środowiska budowlanego jest też dniem refleksji o problemach branży, co przebija się w okolicznościowych życzeniach i przemówieniach. Zapewne w roku 2019 inaczej nie będzie. No bo jakie są realia polskiego budownictwa i ludzi w nim pracujących?

  • Koniunktura w budownictwie

W tym roku najwyższy wskaźnik koniunktury w budownictwie odnotowano w kwietniu (+8,9) i od tamtego czasu koniunktura spada systematycznie. W sierpniu 2019 koniunkturę w budownictwie GUS wyliczył na poziomie 5,6.

Koniunktura wykazuje spadki a produkcja budowlano-montażowa rośnie. Jak wstępnie wyliczył GUS, produkcja budowlano-montażowa (w cenach stałych) zrealizowana w lipcu 2019 przez firmy budowlane zatrudniające powyżej 9 osób była wyższa o 6,6% w porównaniu z analogicznym okresem w roku 2018 oraz wyższa w porównaniu z czerwcem 2019 o 5,8% (przed rokiem zanotowano odpowiednio wzrost o 18,7% i spadek o 1,5%).

Przetargów niby na rynku nie brakuje, ale sporo z nich nie dochodzi do skutku. Najczęściej z powodu ogromnych różnic pomiędzy ceną ofertową a kosztorysem inwestorskim. Bywają przetargi, w których brakuje chętnych. Ponadto, GDDKiA przestawiła się na przetargi w formule „projektuj i buduj”, które odwlekają w czasie zarobki firm, angażując jednocześnie ich środki własne na etapie projektowania. 

Eksperci twierdzą, że w II kwartale 2019 z pułapów na granicy opłacalności rentowność podniosła się prawie do 4%, czyli w sumie do poziomu, który od dawna przypisywany jest budownictwu, przez firmy budowlane uważany jest jednak za niewystarczający, by móc funkcjonować i rozwijać się. Taka rentowność pozwala jedynie przetrwać.

pieniądze wynagrodzenie gotówka banknoty
Autor: Shutterstock pieniądze wynagrodzenie gotówka banknoty
  • Zarobki i praca w budownictwie

Na koniec marca 2019 – zatrudnienie w budownictwie (wg wstępnych danych GUS) wyniosło 461 700 osób, zaś średnie wynagrodzenie 4873 zł. Pamiętajmy, że dane dotyczą firm budowlanych zatrudniających powyżej 9 osób, więc z tymi mniejszymi może ono wynosić nawet ok. 900 000 osób z wynagrodzeniem niższym niż podaje GUS, w wysokości 3500-4300 zł.

Zarobki w budownictwie charakteryzuje duża rozbieżność nie tylko ze względu na stanowiska, ale również ze względu na zróżnicowanie regionalne. Mamy tu też wciąż do czynienia z szarą strefą w zatrudnieniu, jak i z zaniżaniem oficjalnych zarobków i wypłatami „pod stołem” lub w innych pozapłacowych formach wynagradzania.   

Powyżej 7000 zł zarabia 25% zatrudnionych w budownictwie (analiza firmy Sedlak & Sedlak na próbie ponad 9 tys. osób), tyle samo ma wynagrodzenie poniżej 3500 zł. Najwyższe zarobki w budownictwie notowane są w woj. mazowieckim – średnia 5789 zł i dolnośląskim – 5000 zł. Najniższe płace w budownictwie są w woj. podkarpackim i lubelskim, gdzie nie przekraczają progu 4000 zł.

Zarobki kadry kierowniczej mogą wynieść brutto ok. 41 500 zł dla dyrektora generalnego, ok. 28 100 dla dyrektora, ok. 14 000 dla kierownika dużego działu i 9300 zł dla specjalisty/eksperta.  Badani brygadziści deklarowali zarobki brutto w granicach 3900-4500 zł, doświadczeni pracownicy fizyczni – 3000-3400 zł, zaś początkujący robotnicy – 2600-2700 zł brutto, co w przypadku umowy o pracę oznacza, że dostają na rękę ok. 1900 zł. Jak we wszystkich działach gospodarki, pracodawcy chętnie zatrudniają za płacę minimalną, która w roku 2019 wynosi 2250 zł, a minimalna stawka godzinowa to 14,70 zł. W roku 2020 płaca minimalna ma wzrosnąć do 2600 zł, a stawka godzinowa do 17 zł – pracownicy się z tego cieszą, pracodawcy wręcz przeciwnie. 

Na budowlanym rynku pracy brakuje specjalistów, a zatem mamy w niektórych zawodach dyktat płacowy (czy jak kto woli – presję). A ile zarabia inżynier budownictwa? Na przykład zarobki inżyniera budownictwa drogowego szacowane są na poziomie 5300 zł. Na najwyższe zarobki wśród kierowników w branży budowlanej mogą liczyć kierownicy kontraktu (projektu) – przeciętne wynagrodzenie to 11 500 zł brutto wg Pracuj.pl. Natomiast przeciętne wynagrodzenie kierownika budowy wynosi 9500 zł.

Płace w budownictwie przez wiele lat należały do najniższych w gospodarce (przynajmniej te na poziomach produkcyjnych), od jakiegoś czasu znacznie wrosły, ale to rynek pracy daje sygnały czy wystarczająco. 

  • Bankructwa firm budowlanych

BIK Biuro Informacji Kredytowej szacuje, że zaległości płatnicze w budownictwie w II kwartale 2019 wynoszą 4,9 mld zł. Na koniec roku 2018 miała to być kwota 2,4 mld zł, a więc nastąpił ogromny wzrost.
W roku 2019 obserwujemy wzrost bankructw firm budowlanych. Nie jest to skala sprzed kilku lat, gdy co miesiąc upadało kilka-kilkanaście firm, ale tendencja jest widoczna.
Wykonawcy schodzą z placów budów lub są z nich usuwani przez inwestorów, bo nie są w stanie wykonać zadań w terminie i za pieniądze wynikające z umów. Tu się kłania wzrost kosztów pracy i cen materiałów budowlanych, które gwałtownie wzrosły w ostatnim roku o 20-60%. Chodzi tu przede wszystkim o roboty drogowe i brak zgody GDDKiA na waloryzację kontraktów na roboty drogowe. Nieco lepiej sprawa ma się w nowo podpisywanych umowach, gdzie taka waloryzacja jest przewidziana, ale tylko w określonych warunkach i dla kontraktów dłuższych niż 12 miesięcy.

prawo budowlane
Autor: http://thinkstockphotos.com/
  • Prawo budowlane i nie tylko

Otoczenie prawne dla budownictwa jest być może najważniejszą kwestią. Jak dotąd nie spełniło ono oczekiwań środowiska. Zapowiadana nowelizacja Prawa budowlanego (po decyzji o zarzuceniu tworzenia nowego Kodeksu Urbanistyczno-Budowlanego) przeciąga się, budzi kontrowersje i nie ma aprobaty środowiska budowlanego. Ostatnie miesiące naznaczone są także konfliktem pomiędzy inżynierami budownictwa reprezentowanymi przez PIIB a architektami reprezentowanym przez izbę architektów, spowodowane rozdzielnymi projektami ustaw o tych zawodach. Zapowiadane jest, że od 1 stycznia 2020 wejdzie w życie nowe Prawo zamówień publicznych, które rzeczywiście bardziej dostosuje przepisy do obecnych realiów. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju ujawniło też kilka proponowanych rozwiązań z projektu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Generalnie można podsumować, że jeśli chodzi o prawo dla budownictwa, to żyjemy w świecie projektów, które są chyba słabo konsultowane ze środowiskiem i ekspertami, bo trudno dojść do akceptowalnego konsensusu.  

  • Innowacje w budownictwie

Jednym z elementów konkurencji jest dzisiaj innowacyjność przedsiębiorstw. W porównaniu z innymi krajami Polska nie jest potęgą w tym obszarze, a już na pewno nie kojarzą nam się od razu z innowacjami firmy budowlane. Może dlatego, że jak zwracają uwagę eksperci, zbyt mało wagi przywiązuje się do innowacji w budownictwie w ofertach przetargowych. Jednak firmy nie rezygnują z poszukiwań nowych, a nawet rewolucyjnych rozwiązań. Z wcześniejszych lat znamy już świecące nawierzchnie z luminoforami (Strabag i Laboratorium TPA), użycie w nawierzchniach mieszanek mineralno-asfaltowych w ilościach większych niż dopuszczone to jest obecnymi przepisami (Budimex z Instytutem Badawczym Dróg i Mostów oraz Politechniką Warszawską). Ostatnio zaciekawił nas beton pochłaniający smog (Skanska i Cementownia Górażdże), w Warszawie są właśnie testowane chodniki z tzw. „zielonego betonu”.

Innowacji z kolei nie chcą już producenci okien, których do nowych rozwiązań przymuszają nowe warunki techniczne. Przypomnijmy, że po zmianach warunków technicznych, od 1 stycznia 2017 współczynnik przenikania ciepła dla okien wynosi 1,1 W/m2K, dla okien dachowych 1,3 W/m2K i dla drzwi 1,5 W/m2K. Kolejne obniżenie tych wymagań ma nastąpić z dniem 1 stycznia 2021, do odpowiednio następujących parametrów – 0,9, 1,1 i 1,3 W/m2K. Producenci okien dowodzą, że wytwarzane obecnie okna są wystarczająco energooszczędne (w innych krajach przepisy nie są tak restrykcyjne). Kolejne dostosowanie okien do jeszcze niższego współczynnika przenikania ciepła spowoduje, że będą one cięższe i nawet o połowę droższe.

Fasada budynku pokryta półprzezroczystymi ogniwami fotowoltaicznymi z perowskitu
Autor: Skanska Perowskity pojawiły się na fasadzie warszawskiego biurowca Spark. Są niewidoczne. I choć na razie niewielki panel perowskitowy testowany jest na fasadzie, mówi się też, że tak naprawdę perowskity będzie można nadrukowywać praktycznie wszędzie: na samochody, czy nawet ubrania

Ciekawie zapowiadają się perowskitowe ogniwa fotowoltaiczne na fasadach budynków już testowane w Warszawie (Skanska i Saule Technologies). Perowskity to minerały, które można także wyprodukować sztucznie. Panele fotowoltaiczne z perowskitu są elastyczne, supercienkie, lekkie i przezroczyste. Ogniwa perowskitowe zachowują wysoką wydajność w produkcji energii, nawet jeśli promienie słońca nie padają na nie pod optymalnym kątem.

Niedawno wydrukowano pierwszy w Polsce budynek z użyciem drukarki 3DCP (autorski projekt inżynierów z REbuild). Budynek ma 7 m2, a do jego wydruku zużyto ok. 6 ton betonu. Wynalazcy szacują, że już wkrótce będzie można drukować domy, których koszty będą przynajmniej o połowę (a nawet do 80%) niższe od obecnych cen budowy, a ich wydruk zajmie nie więcej niż 13 godzin.

My w każdym bądź razie jesteśmy za innowacjami i zawsze chętnie donosimy o nowych rozwiązaniach. Zresztą, innowacyjne budownictwo (również w obszarze prefabrykacji) wydaje się najskuteczniejszym orężem w walce z konkurencją i niedoskonałym rynkiem pracy.

I taki oto mamy Dzień Budowlanych w roku 2019…

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej