Nowe Centrum Łodzi – podziemna droga, rynek Kobro, tunel średnicowy. Łódź w czołówce pionierskich rozwiązań infrastrukturalnych

2020-10-23 18:44 Materiał partnerski Marzena Sarniewicz
Nowe Centrum Łodzi
Autor: UM Łódź Rynek Kobro i nowa ul. Hasa - tak będzie wyglądać główny plac Nowego Centrum Łodzi

Nowe Centrum Łodzi (NCŁ) to obszar obejmujący 100 hektarów w centrum miasta, ograniczony ulicami Narutowicza, Kopcińskiego, Tuwima i Piotrkowską. Powstanie tu nowoczesny kompleks łączący funkcje biznesowe, handlowe i kulturalne. Będzie też droga podziemna oraz tunel średnicowy. Dzięki takim inwestycjom Łódź staje się miejscem pionierskich i strategicznych rozwiązań. Jakie wyzwania kryją się od ziemią? Na to pytanie odpowie Soletanche Polska, wykonawca fundamentowania specjalistycznego najważniejszych obiektów infrastrukturalnych w mieście.

Spis treści

  1. Pierwsza koncepcja Nowego Centrum Łodzi
  2. Jakie ma być Nowe Centrum Łodzi?
  3. Podziemna komunikacja w NCŁ to duże wyzwanie
  4. Budowa drogi podziemnej w Nowym Centrum Łodzi
  5. Wyzwania dla Soletanche przy budowie podziemnej drogi
  6. Budowa tunelu średnicowego w Nowym Centrum Łodzi
  7. Rynek Kobro - tak będzie wyglądał główny plac Nowego Centrum Łodzi
  8. Przebudowa dworca Łódź Fabryczna w NCŁ
  9. EC1 - inwestycja istniejąca w obrębie Nowego Centrum Łodzi

Pierwsza koncepcja Nowego Centrum Łodzi

Autorem pierwszej koncepcji zagospodarowania przestrzennego Nowego Centrum Łodzi był luksemburski urbanista Rob Krier. To on w 2007 roku nakreślił podstawy planu dworca Łódź Fabryczna. Zaproponował, aby linie kolejowe i dworzec umiejscowić pod ziemią i w ten sposób zyskać przestrzeń, na której powstanie zupełnie nowy fragment miasta, z biurowcami, restauracjami, obiektami kultury i rozrywki. I tak, zgodnie z koncepcją Kiera w 2011 roku ruszyły prace budowlane związane z przebudową dworca Łódź Fabryczna, które zakończyły się w 2016 roku. Dziś trwa intensywna budowa drogi podziemnej przy Rynku Kobro oraz tunelu średnicowego, który połączy dworzec Łódź Fabryczna z dworcem Łódź Kaliska.

Jakie ma być Nowe Centrum Łodzi?

Centralną częścią Nowego Centrum Łodzi ma być Rynek Kobro oraz skomunikowany z jego odziemiem tunel drogowy. Plac będzie otoczony z jednej strony charakterystyczną dla Łodzi przemysłową architekturą, nowymi gmachami biurowymi oraz nowoczesnym budynkiem dworca kolejowego Łódź Fabryczna. Obszar miedzy ulicami: Nartowicza, Kopcińskiego, Tuwima i Piotrkowską (100 hektarów) ma być nową wizytówką miasta i miejscem wydarzeń kulturalnych.

Autorami koncepcji projektowej są pracownie SUD Architekci i BZB Projekt. Inwestorem jest miasto Łódź, na którego zlecenie w ramach generalnego wykonawstwa, prace realizacyjne wykonuje konsorcjum firm Mosty – Łódź i Budomal.

Nowe Centrum Łodzi
Autor: UM Łódź Rynek Kobro i nowa ul. Hasa - tak będzie wyglądać główny plac Nowego Centrum Łodzi
Program Nowe Centrum Łodzi podzielony na trzy strefy
  • strefa I to około 40 ha - to tu toczyć ma się życie całą dobę. Na terenie powstanie wiele miejsc związanych z kulturą, komercją, a także mieszkaniowych. To obszar priorytetowy jeżeli chodzi o program Nowe Centrum Łodzi .
  • strefa II to około 30 ha - to obszar na którym szczególnie ważne będzie zachowanie historycznej tkanki miejskiej. Będą tu realizowane inwestycje komercyjne, z uwzględnieniem wielu projektów rewitalizacyjnych.
  • strefa III to również około 30 ha z przewagą historycznej zabudowy wielkomiejskiej z przełomu XIX i XX wieku. Istnieje tu wiele kwartałów wymagających intensywnej rewitalizacji i uzupełnień. Będą one realizowane w ramach Gminnego Programu Rewitalizacji 2026 +.

Podziemna komunikacja w NCŁ to duże wyzwanie

Miasta takie jak Łódź, Warszawa, Kraków, Gdańsk czy Aglomeracja Śląska w perspektywie do 2030 roku postawiły na realizację inwestycji mających na celu poprawę komfortu użytkowania przestrzeni miejskiej. Chodzi o poprawę warunków przemieszczania się, rozbudowę niskoemisyjnego transportu zbiorowego, wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrum miast, zmniejszenia emisji CO₂ oraz ograniczenia hałasu. Nic dziwnego, że rozwiązania tunelowe coraz częściej pojawiają się jako odpowiedź na wyzwania komunikacyjne w dużych miastach. Łódź jest zdecydowanie prekursorem takich rozwiązań.

Jednak zanim zaczną one cieszyć Łodzian, trzeba przetrwać czas realizacji. Zadaniem wykonawców robót budowlanych jest takie przygotowanie i przeprowadzenie budowy, aby była ona jak najmniej inwazyjna dla jej sąsiadów. Tu kluczowe jest dobranie odpowiedniej technologii, która nie tylko pozwoli na: wykonanie obiektu w jak najkrótszym czasie, prowadzenie robót w ciasnej zabudowie miejskiej, tak aby nie zagrażać sąsiadującym z nią zabudowaniom, ale też nie będzie utrudniała dotychczasowego ruchu w okolicy w której powstaje. Przy takich założeniach świetnie sprawdza się technologia ścian szczelinowych.

Nowe Centrum Łodzi
Autor: Soletanche Nowe Centrum Łodzi - budowa podziemnego tunelu (fot. październik 2020)

Budowa drogi podziemnej w Nowym Centrum Łodzi

Budowa podziemnej drogi to bardzo ważna inwestycja w ramach programu Nowe Centrum Łodzi. W połowie marca 2020 ruszyły prace budowlane. Zaprojektowanie posadowienia tunelu jak również 3-kondygnacyjnego parkingu pod płytą przyszłego Rynku Kobro, który docelowo ma pomieścić 300 miejsc parkingowych powierzono firmie Soletanche. Kolejnym punktem kontraktu jest realizacja ścian szczelinowych z elementami wieńca żelbetowego i tymczasowym rozparciem, a także wykonanie baret tymczasowych stanowiących rozparcie stropu rozporowego oraz jako docelowego elementu konstrukcji w formie słupa podtrzymującego strop podziemnego ronda.

Podziemna ulica będzie przebiegała 6 m pod ziemią. Droga długości około 650 m ma być głównym dojazdem do terenów inwestycyjnych leżących pomiędzy dworcem Łódź Fabryczna, a obiektami EC-1. Tunel będzie przebiegał między ul. Kilińskiego, a wiaduktem al. Rodziny Scheiblerów, pod którym powstanie podziemne rondo. Będzie też połączony bezpośrednimi wjazdami z parkingiem podziemnym pod Rynkiem Kobro. W ramach inwestycji wykonanych zostanie kilka zjazdów, które będą połączone z podziemnymi parkingami biurowców powstających w linii drogi.

Podziemną drogą dostaniemy się również do parkingu, który powstanie pod rynkiem Kobro Nowego Centrum Łodzi. Przebudowa rynku to kolejny etap inwestycji NCŁ. Plan jest taki, że pod ziemią powstanie jezdnia dla samochodów, a nad nią przyjazna dla mieszkańców przestrzeń z ławkami i drzewami, czyli rynek Kobro. Całość inwestycji ma być gotowa do końca 2022 roku. Koszt przebudowy to 90 mln zł.

Na czym polega technologia ścian szczelinowych?

Technologia ścian szczelinowych polega na wykonaniu konstrukcji żelbetowej powstałej w wyniku zabetonowania wykopanej w gruncie szczeliny, do której uprzednio wprowadzono zbrojenie. Wykop wykonany jest w osłonie zawiesiny bentonitowej zabezpieczającej jego stateczność podczas głębienia i betonowania. Betonownie odbywa się metodą „contractor” Ściany szczelinowe wykonywane przez Soletanche Polska realizowane są w technologii CWS®(continuous water stop). To metoda, która znacznie skraca czas realizacji inwestycji, a także jest bezpieczna dla okolicznych zabudowań.

Wyzwania dla Soletanche przy budowie podziemnej drogi

Głównymi wyzwaniami jakie podczas realizacji prac budowlanych czekały na wykonawcę fundamentowania specjalistycznego Soletanche była możliwość napotkania  w okolicy planowanego ronda kolizji z gęstą siecią starych konstrukcji podziemnych (fundamentów, kanałów, piwnic) oraz bliskością ukrytej pod ziemią linii wysokiego napięcia (przebiega ona wzdłuż zaprojektowanej ściany szczelinowej tunelu). Kolejnym bardzo istotnym utrudnieniem był liniowy charakter inwestycji (wąski plac budowy). Ograniczona możliwość manewru oraz poruszania się, a także dostosowania harmonogramu prac do realizacji tzw. przekładek infrastruktury podziemnej wykonywanych przez generalnego wykonawcę, wymusiła decyzję o zastosowaniu jednego zestawu do realizacji ścian szczelinowych przez Soletanche.

Mimo tak wyśrubowanych założeń wykonawca osiągnął wydajność 15,35 m ściany szczelinowej dziennie. Łączna powierzchnia wykonanych ścian wraz z baretami wyniosła 9217,54 m². Grubość ścian realizowana była w dwóch wielkościach - 60 i 80 cm. Głębokość ścian, w zależności od warunków gruntowych i założeń projektowych, to przedział 7-13 m (średnio 11-12 m). Przed generalnym wykonawcą realizacja wykopu metodą podstropową. Po zakończeniu robót ziemnych Soletanche przystąpi do tzw. prac kosmetycznych związanych z ewentualnym równaniem ścian oraz przygotowywaniem ich do odbiorów technicznych.

Budowa tunelu średnicowego w Nowym Centrum Łodzi

Aktualnie jedną z najważniejszych inwestycji realizowanych w ramach programu Nowe Centrum Łodzi jest budowa tunelu średnicowego. Przypomnijmy, że w grudniu 2017 PKP Polskie Linie Kolejowe podpisały umowę na budowę nowego połączenia Łodzi Fabrycznej ze stacjami Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec. Budowa tunelu to kolejny etap prac budowlanych, który ma udrożnić Łódzki Węzeł Kolejowy.

Generalnym wykonawcą inwestycji jest konsorcjum firm Energopol Szczecin oraz Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Mińsk Mazowiecki – lider konsorcjum. Natomiast Soletanche Polska w ramach kontraktu z wykonawcą wykonuje projekt oraz realizuje dwa strategiczne obiekty inwestycji. Chodzi o komorę zachodnią, z której wystartuje największa w Polsce tarcza TBM (średnica 13,04 m), usytuowaną między ulicami Stolarską a Odolanowską oraz komory dla mniejszej tarczy TBM (średnica 8,7 m), przy ul. Długosza. 

Zadania jakie wykonawca postawił przed Soletanche to:

  • Wykonanie komory startowej z dwoma szybami zachodnim i wschodnim zrealizowana w technologii ścian szczelinowych oraz łącznikiem wraz z baretami kotwiącymi płytę fundamentowa zrealizowanym w tej samej technologii. Szyby startowe mają kształt okręgu i osiągają grubość 80 cm.
  • Zrealizowanie ściany łącznika są o nietypowej szerokości 150 cm. Jest to ewenement, bowiem bardzo rzadko wykonuje się tego rodzaju konstrukcje. Ściana zostanie zrealizowana na głębokości 10 do 35 m poniżej poziomu terenu i będzie to 310 m. b. Do jej wykonania zostanie zużyte 11 122 m³ betonu.
  • Zabezpieczenie stateczności ściany, którym będzie rozparcie stropem rozporowym, który zostanie połączony ze ścianą przegubowo tj. poprzez osadzenie odpowiednich prętów w oczepie ściany szczelinowej. Dzięki zwiększonej grubości ściany w fazie docelowej nie będzie potrzebne jej dodatkowe rozpieranie co w znacznym stopniu ułatwi i tym samym przyśpieszy wykonanie wykopu, prowadzenie robót ziemnych i żelbetowych.
  • Wykonanie mniejszej komory (bardzo podobny schemat jak dla większej), z której ma wystartować tarcza TBM średnicy 8,7 m.
  • Wzmocnienie terenu (w przypadku obu komór) w celu zagwarantowania stabilności czoła tarczy oraz uszczelnienie szczeliny obwodowej. W tym przypadku zostanie zastosowana technologia jet – grouting.

Aktualnie realizowane są ściany szczelinowe tzw. łącznik między szybem zachodnim a wschodnim tzw. Komory Odonalowskiej. Docelowo komora dla dużej maszyny TBM będzie miała 26,5 m głębokości oraz do 30 m szerokości. Na placu budowy drugiej komory dla małej tarczy TBM trwa realizacja ścian szczelinowych.

Zakończenie budowy planowane jest w grudniu 2021 roku. Czytaj więcej na temat tej inwestycji>>

Rynek Kobro - tak będzie wyglądał główny plac Nowego Centrum Łodzi

Rynek Kobro to będzie najważniejsza przestrzeń publiczna Nowego Centrum Łodzi. Plac będzie otoczony z jednej strony charakterystyczną dla Łodzi poprzemysłową architekturą, a z drugiej nowymi gmachami. Ma to być miejsce spotkań oraz wydarzeń kulturalnych.

Rynek Kobro ma być typowym miejskim placem. Jego płyta będzie wyłożona płytami klinkierowymi oraz iluminowana oświetleniem LED. W północnej części powstaną schody w kierunku ul. Kieślowskiego i wyjścia z dworca. Zostaną one obsadzone drzewami, niską zielenią, a miejscami skarpą będzie spływała woda.

Razem z placem przebudowana będzie ulica Hasa, która zamieni się w zielony pasaż z fontannami i miejscami na sezonowe ogródki. Będzie to przestrzeń głównie dla pieszych i rowerzystów, auta będą mogły tu wjechać jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Pod placem powstanie podziemny parking na 300 samochodów. Do podziemnej ulicy będą prowadziły 2 główne zjazdy: od strony ul. Kilińskiego i od strony ronda pod al. Rodziny Scheiblerów.

Przebudowa dworca Łódź Fabryczna w NCŁ

Przypomnijmy, że w obrębie NCŁ w 2016 roku został oddany do użytku nowoczesny dworzec Łódź Fabryczna. W ramach inwestycji wszystkie naziemne budynki i kilkukilometrowe tory, które dzieliły miasto na dwie części, zostały sprowadzone pod ziemię. Finalnie powstała bardzo nowoczesna podziemna stacja kolejowa, która aktualnie jest węzłem multimodalnym łączącym komunikację kolejową z miejską, samochodową, pieszą oraz rowerową.

Nowe Centrum Łodzi
Autor: commons.wikimedia.org Nowe Centrum Łodzi - nowoczesny dworzec Łódź Fabryczna - hol dworca

EC1 - inwestycja istniejąca w obrębie Nowego Centrum Łodzi

W bezpośrednim sąsiedztwie dworca Łódź Fabryczna znajduje się zrewitalizowany budynek pierwszej łódzkiej elektrowni EC1, który aktualnie pełni funkcje kulturalno-artystyczne oraz edukacyjne. W gachu powstało m.in. największe w Polsce Centrum Nauki i Techniki oraz najnowocześniejsze planetarium. Kompleks EC1 to także siedziba instytucji zrzeszających artystów i filmowców – Łódź Film Commission oraz Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej.

Nowe Centrum Łodzi
Autor: commons.wikimedia.org Centrum Naukowo Kulturalne EC1 Łódź
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej