Domy do 70 m2 bez pozwolenia i formalności. Konsultacje z inżynierami budownictwa

Dom jednorodzinny
Autor: gettyimages Czy budowa domów jednorodzinnych do 70 m2 " bez pozwolenia, kierownika i książki budowy, a jedynie na podstawie zgłoszenia" to dobry pomysł?

Budowa domów jednorodzinnych do 70 m² bez pozwolenia i nadzoru, ogłoszona w programie Polski Ład przez rządzących, nie wzbudziła zachwytu inżynierów budownictwa, powiało widmem katastrof budowlanych. Pomysł ten nabiera rozpędu, o czym świadczą konsultacje Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii ze środowiskiem budowlanym. Na czym ma polegać budowa domu do 70 m²?

Domy do 70 m² – zastrzeżenia inżynierów budownictwa

Polska Izba Inżynierów Budownictwa (PIIB) poinformowała, że 31 maja 2021 w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii (MRPiT) odbyły się konsultacje dotyczące zaproponowanych w Polskim Ładzie rozwiązań, czyli ułatwienia budowy domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m². Stronę resortową reprezentowała podsekretarz stanu Anna Kornecka, a wśród przedstawicieli środowiska inżynierów budownictwa byli m.in. Elżbieta Janiszewska-Kuropatwa i Andrzej Falkowski z PIIB oraz Radosław Sekunda, przewodniczący Oddziału Warszawskiego PZITB. Poniżej relacja inżynierów (źródło: Facebook PIIB) z tego spotkania.

„Zgodnie ze wstępnymi założeniami MRPiT, realizacja tego rodzaju obiektów miałaby odbywać się z poszanowaniem dokumentów planistycznych oraz warunków zabudowy, w ramach procedury zgłoszenia z projektem budowlanym. Powierzchnia zabudowy miałaby się mieścić we wspomnianych 70 m², natomiast powierzchnia użytkowa 90 m² i powinna być realizowana na działkach budowlanych o powierzchni powyżej 1000 m². Obiekty takie będą musiały spełnić wymagania warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W uwagach do ogólnego zarysu założeń, nasi przedstawiciele przede wszystkim podnieśli kwestię bezpieczeństwa realizacji takich inwestycji, gdyby miały one zostać całkowicie pozbawione fachowego nadzoru na budowie, choćby ze względu na stosunkowo dużą rozpiętość konstrukcji. W naszym przekonaniu, takie rozwiązanie jest zbyt ryzykowane, więc rozważania dotyczące potencjalnych uproszczeń przepisów mogłyby ewentualnie dotyczyć wskazania newralgicznych etapów realizacji inwestycji, w których fachowy nadzór byłby jednak nadal obowiązkowy.

Ponadto, zwrócono uwagę na konieczność opracowania dokumentacji projektowej o odpowiedniej dokładności. Wyraziliśmy również oczekiwanie co do bardziej szczegółowych założeń projektu ustawy, m.in. w zakresie jakiego rodzaju zabudowy planowane rozwiązania miałyby dotyczyć – czy tylko budynków wolnostojących, czy również bliźniaków, a być może także budynków jednorodzinnych 2-lokalowych. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie mogą mieć bowiem decydujący wpływ na występowanie rozbieżności w stosowaniu przepisów i potencjalnych patologii w trakcie ich realizacji.”

Dom do 70 m² bez zbędnych formalności

W Polskim Ładzie czytamy, że po sukcesie budowy małych domków rekreacyjnych tylko na podstawie zgłoszenia, przyszedł czas na kolejny krok w stronę budownictwa bardziej przyjaznego obywatelom. „Wprowadzimy nowe przepisy regulujące budowę małych domów mieszkalnych. Realizacja budynków jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m² będzie możliwa bez pozwolenia, kierownika i książki budowy, a jedynie na podstawie zgłoszenia. Oznacza to skrócenie procesu budowlanego nawet do kilku tygodni i oszczędności co najmniej kilku tysięcy złotych dla inwestora.”

Jarosław Kaczyński, wicepremier i prezes PiS, w swojej wypowiedzi o tej części planów wyjawił więcej szczegółów:

- Będzie możliwość budowy bez pozwolenia, bez księgi (dziennik budowy – red.), bez kierownika budowy, tylko na zawiadomienie, domów do 70 m², z płaskim dachem, ale jednak z pewnym poddaszem, po części do wykorzystania. To może być razem, jeżeli chodzi o powierzchnię mieszkalną, około 90 m². A więc tyle, ile w tej chwili wynosi przeciętna w budownictwie mieszkaniowym. To będzie naprawdę coś, szczególnie na wsi, gdzie buduje się tak zwanym systemem gospodarczym. Pozwoli to na osiągnięcie sytuacji, w której się ma własny dom, i to całkiem przyzwoity, za sumę stosunkowo niewielką, być może nawet nie większą niż 100 tys. zł.

Dom do 70 m² bez formalności w opinii inżynierów budownictwa

Po ogłoszeniu tego pomysłu na komentarze nie trzeba było długo czekać. Dla nas najważniejsze były jednak opinie inżynierów budownictwa (cytaty z grupy Inżynierowie Budownictwa na FB, która ma 16 700 członków). Dla nich, kiedy w grę wchodzi bezpieczeństwo ludzi i budowli, nie ma miejsca na brak nadzoru i dowolności w budowaniu. Zresztą, krytykowana była przez nich swego czasu możliwość budowy mniejszych obiektów, a obiektywnie oceniając – możliwość budowy domu bez pozwolenia na budowę a tylko na zgłoszenie wcale nie jest takim sukcesem, bo to znikomy wybór inwestorów. Nadal królują pozwolenia na budowę, wymogi formalne co do dokumentacji są wszak takie same.

W komentarzach inżynierów budownictwa znajdujemy wątpliwości, zagrożenia i pytania:

„Kto odpowie za śmierć pod zawalonym stropem – pomysłodawca projektu? Czy w waszej karierze ktokolwiek budował dom mieszkalny o powierzchni zabudowy 70 m² z płaskim dachem? Tego nawet większość MPZP zakazuje. Nawet nie wiem gdzie to jest dozwolone aby dach był jednospadowy.” 

„A ile pięter? Dlaczego z płaskim dachem? Czy (J. Kaczyński - red.) nie wie, że są plany zagospodarowania, które dopuszczają tylko skośne dachy?”

„Co to znaczy 'może trochę z poddaszem'”? „Ten pan nic w życiu nie zbudował” – to komentarze do wypowiedzi J. Kaczyńskiego…

„Skoro ministrem zdrowia może być doktor ekonomii a fachowcem od szczepień przeciw covid-19 absolwent historii po 19 latach studiów, to nic nie stoi na przeszkodzie aby kto chętny wspólnie z dr Google sprawił sobie własny dom o rzucie do 70 m².”

„Ja mam jeden wymóg: niech właściciele tak budowanych domów stawiają przed wejściem tabliczkę z informacją - Dom budowany własnymi siłami na zgłoszenie. Wchodzisz na własną odpowiedzialność.”

„Ciekawe czy zostanie konieczność zgłoszenia do PINB o pozwolenie na użytkowanie? Czy… sam budował to i sam ginie?”

„Oszczędność kilka tysięcy, a budynek wybudowany niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej, bez odbioru zbrojenia, grożący katastrofą budowlana. Przyjdzie normowy opad śniegu lub wiatr i zweryfikuje tak postawione wynalazki. Jak zginie kilka osób to ludzie dopiero oczy otworzą.”

„No cóż, medycyna bez lekarzy budownictwo bez inżynierów ... co mu jeszcze zostało???”

„Slumsy i fawele w każdym powiecie.”

„Deweloperzy będą robić mikro domki, hehe.”

„Ułatwienia powinny iść w kierunku usprawnienia i przyspieszenia procedur a nie budowy bez pozwoleń i nadzoru.”

I tym ostatnim komentarzem inżynierów „na gorąco”, podsumujmy pomysł budowy domów do 70 m² w Polskim Ładzie. Póki co, jest on dopiero zbiorem planów i pomysłów, do których trzeba się teraz odnosić merytorycznie, stąd podjęte zostały w MRPiT konsultacje.

Termin przyjęcia nowych rozwiązań przez Radę Ministrów zastał wyznaczony na wrzesień 2021. Żeby to weszło w życie trzeba nowelizacji Prawa budowlanego, zapewne też warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i innych ustaw czy rozporządzeń. Należy też  pamiętać, iż duża część budownictwa jednorodzinnego jest wykonywana tzw. systemem gospodarczym i przy założeniu barku nadzoru oraz dziennika budowy, inżynierowie budownictwa (nie tylko Ci cytowani powyżej) mogą mieć rację. 

Budowa domu bez formalności i pozwolenia obecnie

Odnieśmy się do pomysłu budowy domów do 70 m² w Polskim Ładzie w kontekście obowiązujących przepisów. Zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym, pozwolenia na budowę wymagają wszystkie obiekty i roboty budowlane z wyjątkiem tych wymienionych w art. 29-31, dla których wystarczy zgłoszenie. Są tu m.in. (art. 29.1) wymienione wolno stojące budynki mieszkalne jednorodzinne, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. 

Przy zgłoszeniu budowy takiego domu prawo wymaga dołączenia kompletu dokumentów identycznych jak w przypadku wniosku o pozwolenie na budowę. Chodzi o: kompletny projekt budowlany wraz z wymaganymi na podstawie innych przepisów uzgodnień oraz zgód administracyjnych. Jeśli budowa prowadzona jest na podstawie zgłoszenia, to nie ma obowiązku ustanawiania kierownika budowy, z kilkoma wyjątkami do których należy m.in. budowa jednorodzinnych budynków mieszkalnych wolno stojących opisanych j.w. Dziennik budowy jest wymagany dla inwestycji, dla których wydano pozwolenie na budowę.   

Budowę domu j.w. trzeba zgłosić na 21 dni przed planowanym rozpoczęciem budowy (wraz z całą dokumentacją). Trzeba też przypomnieć, że już od 5 lipca 2021 w ramach cyfryzacji budownictwa i procesu procesu inwestycyjno-budowlanego,  procedura zgłoszenia będzie możliwa drogą elektroniczną. 

Wydaje się wobec powyższego, że generalnie budowa domu do 70 m² bez pozwolenia, kierownika budowy i dziennika budowy jest możliwa i zgodna z prawem już dzisiaj. Ciekawe, jak to zostanie ujęte (wyjęte z przepisów?) w ustawach i rozporządzeniach sankcjonujących ten pomysł.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej