Wyroby budowlane. Rekordowa kara GUNB po kontroli wyrobów budowlanych w 2019!

2019-11-14 14:40 CzeM
Próbka wyrobu budowlanego
Autor: GUNB Zabezpieczona próbka wyrobu budowlanego do zbadania, czy wyrób wykazuje właściwości i parametry deklarowane przez producenta

W ramach kontroli jakości wyrobów budowlanych i zgodności ich parametrów z deklaracjami producenta nadzór budowlany w roku 2019 sprawdzał przede wszystkim sprzedawców. W listopadzie 2019 UOKiK nałożył rekordową karę producentowi styropianu za niedotrzymywanie deklarowanych właściwości. Sprawdź, jakie wyroby budowlane są pod szczególnym nadzorem z powodu od lat słabych wyników.

Wyroby budowlane pod szczególnym nadzorem

Na rok 2019 Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaplanował o 100 mniej kontroli niż rok wcześniej – 904, tj. 136 u producentów i importerów oraz 768 u sprzedawców. Ma zostać dzięki temu sprawdzonych 2709 wyrobów budowlanych, w tym ok. 1896 objętych harmonizacją i wymagających obowiązkowego oznakowania CE.
Na liście wyrobów budowlanych wytypowanych do kontroli deklaracji właściwości użytkowych znajdują się:

  • zestawy i elementy zestawów złożonych systemów izolacji cieplnych
  • okna drzwi i wyroby powiązane
  • membrany
  • wyroby do izolacji cieplnej
  • cementy, wapna budowlane i spoiwa hydrauliczne
  • urządzenia do ogrzewania pomieszczeń.

Jak wspomniano, kontrole wyrobów budowlanych były prowadzone głównie u sprzedawców (tj. 85 % wszystkich kontroli). Pozostałe kontrole są reakcją na zgłaszane nieprawidłowości u producentów lub importerów, a także na placach budowy podczas wykonywania robót budowlanych.  

50 mln zł kary dla nierzetelnego producenta styropianu

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podał 14 listopada 2019, że po informacjach GUNB skontrolował wyroby firmy Yetico z Olsztyna. Marek Niechciał, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przyznał, że UOKiK sporadycznie interweniuje na rynku wyrobów budowlanych, który podlega nadzorowi wyspecjalizowanych organów. Postępowanie wobec Yetico zostało wszczęte, bo skala wykrytych nieprawidłowości była bardzo duża, firma wciąż wprowadzała na rynek kolejne partie styropianu o niewłaściwych parametrach. Za stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych polegających na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do parametrów 4 rodzajów płyt styropianowych UOKiK nałożył na Yetico prawie 50 mln zł kary (dokładnie 49 745 460 zł). To najwyższa w historii UOKIK sankcja za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów. Nieprawidłowości wykazano w następujących typach płyt styropianowych produkowanych przez Yetico: Alfa FasadaGamma Passive Fasada miały niższe poziomy wytrzymałości na rozciąganie prostopadłe do powierzchni czołowych, niż wynikało z deklaracji producenta, przez co mogły być mniej trwałe. Aqua EPS P120 okazał się mniej odporny na naprężenie ściskające, co jest szczególnie ważne w przypadku użycia w konstrukcjach dachów i podłóg, Beta Fasada miał wyższy współczynnik przewodzenia ciepła, co oznacza szybszą jego utratę. Firma Yetico odwołała się od decyzji o karze do sądu, a zatem nie jest ona jeszcze prawomocna. Natomiast po uprawomocnieniu stanie się ona prejudykatem, co ułatwi konsumentom dochodzenie ewentualnych roszczeń w sądach.

GUNB, plan kontroli wyrobów budowlanych w 2019
Autor: GUNB

W roku 2018 wśród przebadanych próbek folii i pap aż 75% wykazało negatywne wyniki właściwości mechanicznych, a co czwarty wyrób nie spełniał wymagań co do wodoszczelności. Dotychczas ponad połowa wytypowanych klejów nie spełnia wymogu trwałości, 60% cementów była „oszukana", z czego prawie co druga próbka nie trzymała parametrów na ściskanie.

Przypomnijmy przy okazji definicję wyrobu budowlanego...

Co to jest wyrób budowlany?

Zgodnie z definicją wynikającą z przepisów prawa – wyrób budowlany to każdy produkt lub zestaw wyrobów wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych.

Wyroby budowlane muszą mieć specjalne znakowanie. W systemie europejskim wprowadzania wyrobów do obrotu (oznakowanie CE), znakowaniu podlegają obowiązkowo wyroby odpowiadające powyższej definicji wyrobu budowlanego, które objęte są normami zharmonizowanymi lub dla których wydane zostały europejskie oceny techniczne.

Wymagania systemu krajowego (znak budowlany B) dotyczą wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu na terytorium Polski, dla których nie ma norm zharmonizowanych i które jednocześnie należą do grup wyrobów budowlanych objętych obowiązkiem sporządzania krajowej deklaracji właściwości użytkowych.

Podstawa prawna: ustawa o wyrobach budowlanych z 16 kwietnia 2004 z późn. zmianami, rozporządzenie ministra infrastruktury i budownictwa z 17 listopada 2016 w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym; unijne rozporządzenie Nr 305/2011.   

plac budowy
Autor: Warbud

Kontrole wyrobów budowlanych w roku 2019

Jak wiadomo, dzięki nowej ustawie o wyrobach budowlanych, od 1 stycznia 2016 możemy poznać nie tylko wyniki badań próbek wyrobów budowlanych wykonywanych przez nadzór budowlany w ramach kontroli, ale przede wszystkim ich producentów. Przed zmianami w prawie, GUNB związany tajemnicą postępowania i ochroną danych osobowych, udostępniał wyłącznie wyniki badań, co z praktycznego punktu widzenia (użytkownika, kupującego, wykonawcy, inwestora) było informacją całkowicie bezużyteczną. I na pewno nie dyscyplinowało poprawy u nierzetelnych producentów. Teraz wszystko jest jawne, co w przypadku nie spełniania parametrów wyrobu deklarowanych przez producenta, nie wpływa pozytywnie na wizerunek firmy. Przypominamy, że z reguły badane są próbki wyrobów, co do których zachodzi wysokie prawdopodobieństwo niezgodności z deklarowanymi właściwościami użytkowymi, stąd w wykazie skontrolowanych materiałów budowlanych często spotykamy komentarz „niezgodny".

Wykaz kontroli w roku 2019 na 15 czerwca zawiera wyniki 52 pobranych podczas kontroli próbek. To wobec planu kontroli wydaje się niewiele, ale po prostu sprawdzanie próbek trwa (często badania są powtarzane), bo GUNB chce uniknąć jakichkolwiek pomyłek. 

Najliczniej przebadaną i opisaną grupą wyrobów budowlanych (stan na 15.06.2019) są płyty styropianowe. Na 16 próbek negatywnych są 2, częściowo negatywnych 5, do 9 nie było zastrzeżeń.

Na 6 próbek klejów do płytek 4 były zgodne z deklaracją właściwości użytkowych producenta, w 2 część właściwości była niezgodna.

Przebadane kostki brukowe (5 próbek), zaprawy murarskie (4) i papy asfaltowe (4) były bez zarzutu.  

W laboratoriach sprawdzono także 3 grzejniki stalowe, zgodne z deklaracjami były 2. Z 2 bloczków betonowych jeden nie spełniał wymogów. 

W wykazie są jeszcze wyniki badań pojedynczych próbek, z czego pozytywny wynik uzyskały: folia kubełkowa, zaprawa wyrównująca, bloczek fundamentowy, izolacja wodochronna w arkuszach, grzejnik płytowy, płyty z wełny mineralnej, cement gipsowo-wapniowy, membrana do izolacji fundamentów. 
Zastrzeżenia do części deklarowanych właściwości były do grzejnika aluminiowego, a całkowicie negatywny wynik zaliczyły krawężnik betonowy i cement portlandzki.

Ciekawym spostrzeżeniem jest, że wśród dotychczas ujawnionych wyników kontroli wyrobów budowlanych, wiele z nich pochodzi od dużych i renomowanych producentów, którzy chlubią się wysokimi standardami jakości i skuteczną własną kontrolą wewnętrzną. W poprzednich latach kontrolowane materiały budowlane pochodziły od mniejszych, a czasem od całkiem nieznanych producentów.

Szczegółowy wykaz przebadanych próbek tegorocznych i z trzech poprzednich lat tutaj

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej