Fabryka Norblina. Rewitalizacja zakończona! Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?

2021-12-01 14:58
Fabryka Norblina
Autor: Marzena Sarniewicz Po odrestaurowanej Fabryce Norblina, specjalnie zaplanowaną ścieżką zwiedzania, oprowadzają wyjątkowi przewodnicy (fot.), którzy opowiadają o niezwykłej historii fabryki, budynków, maszyn, wyrobów oraz ludzi związanych z tym miejscem

Fabryka Norblina po kilkunastu latach intensywnych prac projektowych, budowlanych i konserwatorskich w końcu jest gotowa. Ten wielofunkcyjny kompleks powstał na warszawskiej Woli. Fabryka Norblina zaprasza promując BioBazar, muzeum fabryki, butikowe kino Kinogram, a także strefę gastronomiczną - Food Town. Zobacz najnowsze zdjęcia z kompleksu Fabryka Norblina.

Spis treści

  1. Rewitalizacja Fabryki Norblina
  2. Jaka jest nowa Fabryka Norblina?
  3. Galeria zdjęć z nowej Fabryki Norblina
  4. Galeria zdjęć Fabryki Norblina przed rewitalizacją
  5. Kino w Fabryce Norblina
  6. Muzeum Fabryki Norblina
  7. Strefa restauracyjna – Food Town
  8. Automatyczny podziemny parking rowerowy w Fabryce Norblina
  9. Murale na terenie Fabryki Norblina
  10. Aplikacja dla gości i pracowników kompleksu
  11. Otoczenie Fabryki Norblina
  12. Jak przebiegała rewitalizacja Fabryki Norblina?
  13. Przesuwanie i podwieszanie zabytkowych budynków
  14. Fabryka Norblina - trochę historii
  15. Jak dojechać do Fabryki Norblina?

Rewitalizacja Fabryki Norblina

Rewitalizacja dawnych zakładów Norblin, Bracia Buch i T. Werner rozpoczęła się w 2008 roku, kiedy to 2-hektarowy postindustrialny teren u zbiegu ulic Żelaznej, Łuckiej i Prostej został zakupiony przez Grupę Capital Park. Przywrócenie do życia pofabrycznego kompleksu okazało się procesem niezwykle wymagającym i skomplikowanym zarówno na etapie projektu, jak i budowy. Roboty budowlane na terenie dawnej fabryki Norblina ruszyły w listopadzie 2017 roku. Rewitalizacja zakończyła się w listopadzie 2021. Głównym wykonawcą inwestycji była firma Warbud.

Ciekawe
Fabryka Norblina

Autor: Marzena Sarniewicz

Zabytkowa prasa hydrauliczna 1000T

Realizacja Fabryki Norblina była procesem wieloetapowym, na który składały się niezwykle skomplikowane prace podziemne, instalacyjne, budowlane oraz konserwatorsko – restauratorskie. Rewitalizacji poddanych zostało 9 zabytkowych budynków oraz blisko 50 maszyn (42 urządzenia wpisane do rejestru zabytków), stanowiących ciąg technologiczny dawnej Walcowni Metali Warszawa, w tym ważąca 50 ton zabytkowa prasa hydrauliczna 1000T.

Fabryka Norblina
Autor: Capital Park Fabryka Norblina przed rewitalizacją
Fabryka Norblina
Autor: Capital Park Fabryka Norblina po rewitalizacji

Zakończenie rewitalizacji Fabryki Norblina to dla całego naszego zespołu niezwykle ważny i sentymentalny moment. Po latach wyzwań, wielu trudnych decyzjach i ogromie pracy włożonej w projekt, dziś z dumą mogę powiedzieć, że naprawdę było warto. Z radością codziennie obserwuję jak dawna fabryka Norblinów i Wernerów znów staje się tętniącą życiem pełnoprawną częścią miasta. W imieniu Grupy Capital Park dziękuję wszystkim firmom i osobom zaangażowanym w ten długoletni i wymagający proces rewitalizacji. To dzięki naszym wspólnym staraniom, udało się odzyskać pofabryczny teren i zachować w nim to, co najważniejsze – niezwykły klimat i ciągle żywą historię widoczną niemal w każdym zakamarku tego miejsca – powiedziała Kinga Nowakowska, członkini zarządu i dyrektorka operacyjna Grupy Capital Park odpowiedzialna za rewitalizację Fabryki Norblina.

Jaka jest nowa Fabryka Norblina?

W inwestycji powstały powierzchnie biurowe i usługowe oraz 4-poziomowy, podziemny parking. Za projekt architektoniczny odpowiada pracownia PRC Architekci. Koszt budowy to około miliard złotych.

Na terenie Fabryki Norblina odrestaurowano 10 zabytkowych budynków, a jeden historyczny został odbudowany. Odnowionych zostało 50 maszyn i urządzeń, w tym 42 z rejestru zabytków. Dla inwestora motywem przewodnim było łączenie zabytkowych i współczesnych budynków.

Inwestycja Grupy Capital Park jest precertyfikowana w systemie BREEAM na poziomie Very Good. Na terenie Fabryki Norblina w specjalnych donicach umieszczonych w stropie podziemnego parkingu, zasadzonych zostało 106 drzew wysokości od 4 do 10 m. Wyróżnikiem Fabryki Norblina niewątpliwie jest ekologiczny transport i pierwszy w Polsce automatyczny parking dla rowerzystów na 95 miejsc. Z tego niezwykle wygodnego rozwiązania fani jednośladów będą mogli korzystać już na wiosnę przyszłego 2022 roku. Z myślą o miłośnikach dwóch kółek inwestor zaplanował także stojaki rowerowe, które pojawiły się na zewnętrznym terenie kompleksu. Poza automatycznym ogólnodostępnym parkingiem, w Fabryce Norblina znajduje się również 200 miejsc rowerowych dedykowanych pracownikom przestrzeni biurowych. Dla zmotoryzowanych użytkowników kompleksu jest dostępny 4-poziomowy, podziemny parking na 720 miejsc parkingowych.

Galeria zdjęć z nowej Fabryki Norblina

Galeria zdjęć Fabryki Norblina przed rewitalizacją

Kino w Fabryce Norblina

Kinogram to nazwa kina, które zaprasza na seansy od 10 września. Operatorem kina jest inwestor Fabryki Norblina - firma Capitol Parka. To butikowe kino siedmiosalowe, urządzone kameralnie. Położone jest na kondygnacji ponad wysokim parterem, w którym w zabytkowej hali, wkomponowanej w żelbetową strukturę, ulokowany będzie BioBazar (nowoczesny targ z ekologicznymi produktami). Do kina prowadzą ruchome schody - jedne z najdłuższych w Polsce.

Kino wyposażone jest w bar długości 14 m. Zamówić w nim można napoje, przekąski oraz drinki z dostawą do kinowego fotela, np. dwuosobowej kanapy.

Sala kinowa nr 7 w Fabryce Norblina, jako jedyna w Europie, ma na wyposażeniu oryginalną statuetkę Oscara, podarowaną przez polskiego kompozytora Jana A. P. Kaczmarka (zdobywca Oscara z 2005 r. za muzykę do filmu "Marzyciel").

Jakie są ceny biletów do kina Fabryki Norblina? W tygodniu, w godzinach 10-16 kosztują 35 zł, a po godzinie 16 - 55 zł. W weekendy, w godzinach 10-14, za bilety trzeba zapłacić 35 zł, a po 14 - 55 zł.

Dostępna jest specjalna aplikacja Fabryka Norblina do ściągnięcia na smartfony. Za jej pomocą można kupić bilety do kina, zapłacić za parking, zamówić jedzenie i napoje na salę kinową.

Muzeum Fabryki Norblina

Muzeum, powstało jako integralna część projektu rewitalizowanej przez Grupę Capital Park Fabryki Norblina, zarejestrowało swoją działalność i uzgodniło regulamin z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od teraz znajduje się pod jego merytoryczną opieką i nadzorem.

Prawie 2-hektarowy teren w samym sercu warszawskiej Woli po wielu latach w atrakcyjny, multimedialny sposób opowie warszawiakom oraz odwiedzającym miasto turystom swoją kilkusetletnią historię. Na terenie Fabryki Norblina zachowano zabytkowy układ 10 pofabrycznych budynków oraz 50 maszyn i urządzeń (42 z nich znajdują się w rejestrze zabytków). Muzeum Fabryki Norblina będzie miało niestandardowy, otwarty charakter i będzie dostępne dla wszystkich odwiedzających kompleks, niezależnie od celu wizyty. Ekspozycja będzie miała niejednorodny charakter, a strefa muzealna i komercyjna będą przenikały się wzajemnie. Dostępne będą cztery ścieżki zwiedzania: Budynki i Architektura, Maszyny i Urządzenia, Ludzie oraz Wyroby. Odwiedzający rozpoczną podróż przez dzieje tego terenu od XVIII w., kiedy był on jeszcze własnością Franciszka Ryxa – kamerdynera króla Stanisława Augusta, poprzez lata świetności zakładu Norblin, Bracia Buch i T. Werner, aż do powojennej działalności jako Walcownia Metali Warszawa. Muzeum pokaże także losy tego miejsca po 1982 roku, kiedy zakończona została fabryczna produkcja. Zwiedzający poznają dzieje rodzin Wernerów.

Strefa restauracyjna – Food Town

W Fabryce Norblina działa także największa w Warszawie strefa restauracyjna – Food Town, na którą składa się aż pięć zabytkowych hal i 23 koncepty gastronomiczne, serwujące dania z kuchni całego świata. Food hall to ponad 3,2 tys. m² powierzchni, w tym jedna z pięciu hal dedykowana jest wydarzeniom kulturalnym i rozrywkowym. Na terenie kompleksu znajduje się klimatyczny Piano Bar zlokalizowany w jednym z najstarszych obiektów, sięgającym czasów pierwszego właściciela tych terenów, Franciszka Ryxa, kamerdynera ostatniego króla Polski. Trzy poziomy zabytkowego budynku wypełnia muzyka grana na żywo.

Automatyczny podziemny parking rowerowy w Fabryce Norblina

Automatyczny parking na 95 rowerów zostanie uruchomiony wiosną 2022 i będzie całodobowy oraz ogólnodostępny. Zrealizowany zostanie w autorskim systemie Biceberg, który umożliwi rowerzystom bezpieczne przechowanie pojazdu wraz z wyposażeniem tj. kask, koszyk czy bagaże. System uruchamiany będzie za pomocą karty zbliżeniowej lub smartfona. Aplikacja przywoła do użytkownika kabinę, w której trzeba będzie umieścić rower oraz pozostałe przedmioty do przechowania. Następnie szczelnie zamknięty boks zostanie opuszczony na wielopoziomowy parking podziemny. Całe parkowanie ma zająć około 15 sekund.

Parking powstał w sąsiedztwie dwóch zabytkowych budynków, od strony ul. Żelaznej, niedaleko historycznego wejścia na teren fabryki. Jego obudowę stanowi podziemna żelbetowa konstrukcja w kształcie cylindra, o średnicy wew. prawie 9 m i głębokości ponad 6 m. Ze względu na bliskość zabytkowych zabudowań oraz wysokie ciśnienie wody gruntowej, konstrukcja została dodatkowo pogrubiona i wzmocniona, a wokół niej wykonano umocnienia techniką jet grouting, aby ustabilizować grunt i zapewnić pełną szczelność systemu. Zewnętrzna część parkingu zaprojektowana została tak, aby harmonizowała z fabrycznym otoczeniem. Dzięki częściowemu przeszkleniu konstrukcji pracę mechanizmu będzie można zobaczyć.

Murale na terenie Fabryki Norblina

Fabrykę Norblina zdobią trzy dzieła wybitnych polskich artystów. Na zewnętrznej ścianie historycznej zabudowy (u zbiegu ulic Żelaznej oraz Prostej) na 90 m² powierzchni wykonany został mural na podstawie obrazu Edwarda Dwurnika z 2009 roku, pt. „Zakłady Norblina”. Dwa pozostałe dzieła malarskie znajdują się wewnątrz kompleksu. Obraz Poli Dwurnik stanowi artystyczne zaproszenie do Muzeum Fabryki Norblina, natomiast mural Tytusa Brzozowskiego, nawiązujący do otwartego na miasto kompleksu, pojawił się na ścianie przy głównym wyjściu z parkingu.

Aplikacja dla gości i pracowników kompleksu

Cały kompleks Fabryki Norblina wyposażony został w nowoczesną, dedykowaną temu miejscu aplikację budynkową, oferującą trzy poziomy dostępności: dla gości, dla najemców biurowych oraz dla dostawców. Dzięki takiemu rozwiązaniu odwiedzający kompleks mogą zapłacić mniej za miejsce parkingowe lub zakupić bilet na seans filmowy do kina, a także poznać historię tego miejsca uruchamiając ekran multimedialny. Pracownikom biur aplikacja umożliwia zdefiniowany dostęp do poszczególnych części budynku od momentu wjechania na parking do samego wejścia do biura. Natomiast dostawcy towarów do obiektu korzystać mogą z rezerwacji miejsca parkingowego w strefie dostaw. Aplikacja jest dostępna do pobrania bezpłatnie. Sukcesywnie będą dokładane do niej kolejne moduły i funkcjonalności.

Otoczenie Fabryki Norblina

Fabryka Norblina stała się otwartą przestrzenią dostępną przez całą dobę, gdzie można przechadzać się po wewnętrznych uliczkach wiodących między postindustrialnymi budynkami. Dzięki temu kompleks jest atrakcyjną przestrzenią publiczną. Inwestor ma nadzieję, że nowe miejsce przyciągnie pracowników okolicznych biur, warszawiaków oraz turystów odwiedzających Warszawę.

Na terenie odnawianej Fabryki Norblina posadzonych zostanie kilkanaście drzew sięgających od 5 do 10 m wysokości - rozłożyste graby, platany klonolistne - ozdobne krzewy. Przy wejściach na teren kompleksu, od strony ulicy Prostej, nasadzone zostaną ozdobne pnącza m.in. winorośl oraz kokornak. Na tarasach budynków pojawią się donice z różnymi krzewami i pnączami. Pomiędzy krzewami posadzone zostaną ozdobne byliny, m.in. liście paproci i funkie, tawułka chińska. W okolicy BioBazaru architekci zaprojektowali ocynkowane donice o wymiarach 45/75 cm, przeznaczone do uprawy roślin ozdobnych i użytkowych, tj. zioła czy warzywa. Projekt terenów zielonych powstał biurze RS Architektura Krajobrazu. Firma Capital Park zadba również o ptaki budując karmniki i budki lęgowe wśród zieleni, a na dachu pojawi się miejska pasieka

Fabryka Norblina
Autor: Fabryka Norblina Fabryka Norblina - projekt zieleni
Fabryka Norblina
Autor: www.fabrykanorblina.pl Fabryka Norblina - mapa Link: Kliknij i powiększ

Jak przebiegała rewitalizacja Fabryki Norblina?

Prace fundamentowe - najtrudniejszy etap realizacji

Rewitalizacja Fabryki Norblina rozpoczęła się od skomplikowanych prac podziemnych. W ramach fundamentowania specjalistycznego w podziemiach kompleksu wykonano 1423 kolumny w technologii jet-grouting oraz 18 672 m² ścian szczelinowych. Zadaniem wykonawcy było zabezpieczenie stateczności historycznych murów poprzez podbicie ich fundamentów. Kolejnym dużym wyzwaniem było wykonanie fundamentowania pod wymagającą bryłę nadziemną oraz realizacja ścian szczelinowych, które pełnią trzy funkcje: ścian 4-kondygnacyjnego parkingu podziemnego, obudowy wykopu oraz fundamentu podtrzymującego konstrukcję nadziemną. Parking docelowo zaprojektowano na 720 miejsc postojowych dla samochodów oraz 200 dla rowerów (oprócz parkingu automatycznego).

W kolejnym etapie powstało 18 672 m² ścian szczelinowych (gr. 80 cm) 4-kondygnacyjnego parkingu podziemnego. Najgłębsze sekcje ścian posadowione są na głębokości 48 m poniżej poziomu terenu. W tej samej technologii zostały zrealizowane barety (197 sztuk, głęb. 27 m), które w tym przypadku współpracują z płytą fundamentową.

Wykonanie ścian szczelinowych, było jednym z najtrudniejszych elementów geotechnicznej układanki. Wyzwaniem było nie tylko bliskie sąsiedztwo zabytkowych murów, ale również usytuowanie 3 budynków, które znajdowały się w obrysie przyszłego parkingu podziemnego. Miały one zostać osadzone na płycie fundamentowej stropu 0, czyli dokładnie pod nimi miał powstać parking podziemny. Te okoliczności wymusiły konieczność zastosowania niestandardowych rozwiązań tj. przesuwanie jednego z budynków (budynek B-15 o wadze 900 ton) oraz podwieszanie dwóch budynków (B-17 i B-18) o łącznej wadze 750 ton. W ramach kontraktu powstały też słupy tymczasowe, które podtrzymują stropy poszczególnych kondygnacji parkingu.

Przesuwanie i podwieszanie zabytkowych budynków

Istniejące na terenie Fabryki Norblina budynki B-17 i B-18 trzeba było podwiesić, aby można było wykonać pod nimi płytę stropu 0. W tym celu Wykorzystano 84 mikropale zbrojone kształtownikami HEB. Wykonano na nich stalowy oczep, którego zadaniem było podchwycenie budynków i przekazanie obciążeń na mikropale. Następnie podkopano budynek do odpowiedniej rzędnej i wykonano zbrojoną płytę fundamentową, na której finalnie spoczął budynek.

Ponadto na początku grudnia 2018 na terenie dawnej Fabryki Norblina rozpoczęto wyjątkową operację budowlaną, która polegała na przesunięciu jednego z zabytkowych budynków. Było to konieczne, gdyż obiekt B-15 stanął "w kolizji" z realizowaną ścianą szczelinową. Prześwit pomiędzy budynkami był zbyt mały aby żuraw dźwigowy, mógł swobodnie pracować przy wykonywaniu ostatnich sekcji ścian. Zadanie nie było łatwe, bo budynek ważył ponad 900 ton, a jego powierzchnia wynosiła 380 m². Budynek odcięto więc przy nasadzie i przesunięto po przygotowanych wcześniej ośmiu belkach ślizgowych. Do wykonania tego zadania niezbędny był układ hydrauliczny składający się z sześciu siłowników (każdy oddziałuje z siłą ok. 56 ton) oraz pompy hydraulicznej o mocy 700 bar. Jego pracę wspomagały urządzenia pomiarowe oraz pomocnicze. Ze względu na zabytkowy charakter budynku i wiek, konieczne było przede wszystkim zachowanie najwyższej ostrożności.

Po wykonaniu ścian szczelinowych oraz konstrukcji żelbetowej budynek wrócił (pod koniec kwietnia 2019) na swoje pierwotne miejsce i tam docelowo ustabilizowany. W przyszłości powstaną w nim lokale gastronomiczne.

W ramach rewitalizacji 2-hektarowego terenu po historycznych zakładach Norblin, Bracia Buch i T. Werner powstało 65 tys. m² powierzchni użytkowej, z czego 41 tys. m² to powierzchnia biurowa, 24 tys. m² to lokale z funkcją handlową, usługową, rozrywkową, kulturalną i gastronomiczną.

W odnowionym kompleksie Fabryki Norblina mieszczą się m.in.: Muzeum Dawnej Fabryki Norblina, foodhall z 20 konceptami gastronomicznymi, restauracje, kawiarnie, butiki, fitness, spa, BioBazar (czynny od 18 września) oraz Apple Muzeum Polska. Najwyższy budynek biurowy jaki powstał w kompleksie będzie miał 8 poziomów nadziemnych.

Nowością jest pierwszy w Polsce w pełni automatyczny parking podziemny dla rowerów. Specjalne skrzynki ustawione na terenie kompleksu, do których można wstawić rower, następnie maszyna drukuje bilet, po czym rower zjeżdża do podziemnego parkingu.

Fabryka Norblina - trochę historii

Zakład Norblin, Bracia Buch i T. Werner przed I wojną światową był czołową fabryką metalurgiczną w Królestwie Polskim. Fabryka na rogu ulic Żelaznej i Prostej powstała w połowie XIX wieku i zajmowała się platerowaniem, czyli nakładaniem powłok ochronnych na wyroby metalowe. Zakład był jednym z największych przedsiębiorstw w Polsce, niestety ucierpiał podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 oraz w 1944 po Powstaniu Warszawskim. W 1982 dawna Fabryka Norblina została zamknięta i przekazana na cele muzealne, a teren jej powoli się kurczył.

W końcu w 2008 roku firma Capital Park zakupiła działkę z zabytkową zabudową. Od tego czasu cały sztab ludzi pracował nad tym, aby mogła ruszyć rewitalizacja pofabrycznego terenu. Powstały dziesiątki tomów opracowań, ekspertyz, analiz, w tym 12 tomów opracowań konserwatorskich, w których zawarte są informacje jak precyzyjnie odrestaurować każdy zabytkowy element fabryki. 9 lat trwała praca koncepcyjna oraz załatwianie formalności, bez których nie można było rozpocząć budowy. W końcu się udało, prace budowlane ruszyły w listopadzie 2017.

Jak dojechać do Fabryki Norblina?

Wielofunkcyjny kompleks Fabryka Norblina powstał w Warszawie u zbiegu ulic Żelaznej, Prostej i Łuckiej.

  • Nazwa inwestycji: Fabryka Norblina
  • Lokalizacja: zbieg ul. Żelaznej i Prostej, Warszawa
  • Funkcja: kompleks biurowo-usługowo-handlowo-rozrywkowy
  • Inwestor: Capital Park
  • Wykonawca:Warbud SA
  • Podwykonawcy: m.in. Soletanche Polska, Maat4 i TKT Engineering
  • Projektant: PRC Architekci
  • Nadzór konserwatorski: Monument Service
  • Całkowita powierzchnia: 65 tys. m²
  • Powierzchnia biurowa: 41 tys. m²
  • Rozpoczęcie budowy: listopad 2017
  • Zakończenie budowy: druga połowa 2021
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej