Archiwum Narodowe w Krakowie urządza się w nowej siedzibie. To największe i najnowocześniejsze archiwum w Polsce

2020-06-08 12:14
Archiwum Narodowe w Krakowie
Autor: L. Pochwalska/Archiwum Narodowe w Krakowie Nowy budynek Archiwum Narodowego w Krakowie

Nowy budynek Archiwum Narodowego w Krakowie odebrano od generalnego wykonawcy. To jeden z najnowocześniejszych budynków tego typu w Europie. Obecnie trwa montaż wyposażenia, a wkrótce nastąpi przeprowadzka ok. 20 000 mb akt. Kiedy krakowskie Archiwum Narodowe będzie dostępne dla zwiedzających?

Archiwum Narodowe w Krakowie przejęło budynek nowej siedziby przy ul. Rakowickiej 22E od generalnego wykonawcy, firmy Skanska SA, oraz inwestora zastępczego - ECM Group Polska SA. Rozpoczęto wyposażanie nowego budynku. Kolejnym etapem ma być przeprowadzka zasobów archiwum z pięciu lokalizacji na terenie Krakowa oraz Ekspozytury w Spytkowicach koło Zatora.

Budynek został zrealizowany według projektu Pracowni Konserwacji Zabytków Arkona z roku 2016. Nieruchomość na ten cel nieodpłatnie przekazała Agencja Mienia Wojskowego w roku 2013. Finansowanie inwestycji wartej ok. 123 mln zł pochodzi w całości ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wraz z budową nowego obiektu odrestaurowano także dwa mniejsze budynki zabytkowe – pozostałości dawnej twierdzy „Kraków”.

W nowym budynku Archiwum Narodowego w Krakowie przez kolejne dziesiątki lat będą przechowywane cenne archiwalia dokumentujące historię Polski i Krakowa, w tym m.in. akt lokacyjny miasta Krakowa z 1257 r., dokumenty z pieczęciami królewskimi Piastów i Jagiellonów oraz kilka tysięcy innych dokumentów.

Nowa siedziba Archiwum Narodowego

Nową siedzibę Archiwum Narodowego w Krakowie tworzą dwa budynki: biurowy o 5 kondygnacjach nadziemnych i 1 podziemnej oraz magazynowy o 7 kondygnacjach nadziemnych i 1 podziemnej

14 tys. m² powierzchni użytkowej, magazyny archiwalne zdolne pomieścić ok. 70 tys. mb akt, sala audiowizualna na 180 osób, sale wystawowe, nowoczesne pracownie konserwacji i digitalizacji, introligatornia i wielomodułowa czytelnia – nowy budynek Archiwum Narodowego w Krakowie to jeden z najnowocześniejszych budynków tego typu w Europie.

Najnowsze technologie w krakowskim Archiwum Narodowym

Ważne jest, aby w obiekcie utrzymać bezpieczne środowisko dla najstarszych i najbardziej wrażliwych dokumentów. Zewnętrzne ściany budynku magazynowego zostały wykonane z naturalnego betonu. Pustki powietrzne uzupełniono specjalną betonową masą szpachlową w celu zamknięcia przestrzeni i ochrony przed gromadzeniem się zanieczyszczeń i zasiedlaniem przez mikroorganizmy, potencjalnie szkodliwe dla akt. Wentylacja w obiegu zamkniętym w budynku magazynowym, z niewielką domieszką świeżego powietrza, pozwala na utrzymanie stałych parametrów powietrza. W budynku archiwum zastosowano także nowoczesny system przeciwpożarowy gaszenia mgłą wodną. Jest to system rekomendowany dla obiektów archiwalnych, który w przypadku powstania pożaru skutecznie ogranicza jego rozwój i powoduje możliwie najmniejsze straty w zbiorach. System w Archiwum Narodowym w Krakowie wyposażono dodatkowo w dwustopniowe zabezpieczenie przed działaniem w sytuacji fałszywego alarmu pożarowego lub przypadkowego uruchomienia.

Archiwum wyposażono też ono też w system zarządzania budynkiem (Building Management System), który pozwala na jego łatwą obsługę. Dane w BMS zbierane są w sposób ciągły, a podgląd z poziomu stacji operatorskiej jest możliwy w każdym momencie. Użytkownik na bieżąco monitoruje i ma możliwość zarządzenia, np. parametrami pracy układów technologicznych produkcji ciepła i chłodu, temperatury, wilgotności czy jakości powietrza w magazynach, aktualnego zużycia energii czy też produkcji energii z paneli fotowoltaicznych. System na bieżąco pozwala monitorować stan obiektu, zapewnić odpowiednie warunki do pracy oraz przechowywania cennych dokumentów i pomaga efektywnie wykorzystać energię elektryczną.

Zeroenergetyczne Archiwum Narodowe

Gmach archiwum wyposażono w nowoczesny system geotermalny, w którym do ogrzewania i chłodzenia wykorzystywane są sondy głębinowe oraz tzw. pale aktywne. Pod parkingiem znajdują się 24 pompy ciepła wywiercone przez Skanska na głębokość 100 m, które pozwalają na odzysk ciepła z gruntu. Budynek został postawiony na 538 palach betonowych, z których w 117 zatopiono drugą instalację służącą odzyskowi ciepła. Następnie całość – sondy gruntowe i instalację tzw. pali aktywnych zostały połączone w jedną instalację we wspólnej maszynowni.

Ocieplenie budynku magazynowego jest o ok. 50% grubsze niż w standardowym budynku mieszkaniowym, co podnosi jego izolację i odporność na zmiany temperatury na zewnątrz. Budynek biurowy wyposażono w system szklanych żaluzji umożliwiających cyrkulację powietrza i działających automatycznie w zależności od temperatury otoczenia i siły wiatru. Warto podkreślić, że budynek nie jest podłączony do miejskiej sieci ciepłowniczej, a całe zapotrzebowanie na ciepło realizowane jest z instalacji budynkowych.

Efektywność energetyczną archiwum zwiększają również 142 moduły fotowoltaiczne o łącznej mocy prawie 40 kWp, zamontowane przez Skanska na dachu. Przy pełnym nasłonecznieniu z instalacji można wygenerować ok. 8% zapotrzebowania całego obiektu na energię. Przeciętnie, w skali miesiąca, biorąc pod uwagę okres nocny oraz zmienne warunki pogodowe układ może wyprodukować ok. 3% miesięcznego zapotrzebowania. Energia wytwarzana przez panele jest wykorzystywana na potrzeby bieżącego funkcjonowania obiektu, jak np. oświetlenie. W razie awarii prądu zamontowano system zasilania rezerwowego.

Kraków Archiwum Narodowe
Autor: L. Pochwalska/Archiwum Narodowe w Krakowie Przy realizacji obiektu zastosowano najnowocześniejsze technologie mające na celu ochronę cennych zbiorów archiwalnych oraz rozwiązania służące dbałości o środowisko i niską energetyczność budynku

Kiedy otwarcie Archiwum Narodowego w Krakowie?

Do końca roku planuje się kompleksowo wyposażyć pracownie: introligatorską, konserwacji, fotograficzną oraz digitalizacji, dwie serwerownie, wielomodułową czytelnię materiałów archiwalnych oraz salę audiowizualną. W pracowni konserwacji powstanie Centrum Konserwacji Archiwaliów. Uroczyste otwarcie archiwum i udostępnienie dla użytkowników planowane jest na I kwartał 2021.

krakowskie Archiwum Narodowe
Autor: L. Pochwalska/Archiwum Narodowe w Krakowie. Archiwum Narodowe w Krakowie będzie można zwiedzić na początku 2021 r.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej