Dzień Budowlanych 2020

2020-09-23 16:00 Monika Czechowska
budowa budowlańcy roboty budowlane
Autor: Kalbar Dzień Budowlanych 2020 obchodzony jest 25 września

Dzień Budowlanych – czyli budowlana Barbórka bez stałej daty świętowania, zwyczajowo obchodzony pod koniec września. W tym roku jest to 25 września. Czy branża i środowisko mają powody do dumy i świętowania? Jaki jest Dzień Budowlanych 2020?

Kiedy obchodzimy Dzień Budowlanych 2020?

Tu przyda się notka historyczna, ale bez sięgania do początków tworzenia się branży budowlanej powojennej Polski. W każdym razie, przed laty był taki zwyczaj, że datę Dnia Budowlanych wyznaczał odpowiedni minister od budownictwa i jest on obchodzony centralnie pod patronatem tegoż ministra, co dla rozproszonego po roku 1989 roku środowiska związanego z budownictwem (nie tylko na wiele firm, ale również organizacji branżowych) miało aspekt integrujący. Na przełomie wieków władza wycofała się z funkcji gospodarza Dnia Budowlanych. W tym momencie dały o sobie znać owe podzielone „interesy”, do przywództwa w branży wystartowały rozliczne organizacje. I niemal każda z nich organizowała swój własny Dzień Budowlanych, zazwyczaj każda w innym terminie. Terminy nie mogły się pokrywać, dlatego by zaproszone najwyższe władze państwowe mogły gościć na wszystkich tych uroczystościach. Generalnie, były to spotkania miłe, z udziałem budowlańców młodych i tych już w stanie spoczynku, były ordery i odznaczenia, ale przez odcinanie się od pozostałych, wydawały się również nieco smutne.

Najdłuższą tradycję w obchodach Dni Budowlanych ma Związek Zawodowy „Budowlani” (ZZ Budowlani – ponad 125 lat tradycji!). To ta organizacja najgłośniej wyznaczała co roku termin, zapraszając do udziału i współorganizacji święta innych branżowych partnerów. Nie od razu się to udało, ale z czasem pojawiło się coś na kształt „centralnych” obchodów Dnia Budowlanych. W tym roku ZZ Budowlani zrezygnowali ze zwyczajowej daty 26 września i poddali się woli Internetu, który na ten dzień wyznaczył 25 września. Przypomnijmy, kto w ubiegłym roku wspólnie świętował z ZZ Budowlani: Polska Izba Inżynierów Budownictwa, Polski Związek Pracodawców Budownictwa, Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych Federacji Stowarzyszeń Naukowo -Technicznych NOT, Izba Projektowania Budowlanego, Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości, Instytut Techniki Budowlanej, Krajowa Rada Spółdzielcza oraz Stowarzyszenie Producentów Betonów. Być może jest to historyczne zestawienie, bo w tym roku uroczystości centralnych nie będzie. 

„Tegoroczne święto jest inne niż poprzednie – czytamy w komunikacie ZZ Budowlani. Z uwagi na ograniczenia i zagrożenia związane z epidemią pierwszy raz od 1996 roku nie odbędzie się centralna uroczystość i większość spotkań regionalnych. Ale w wielu firmach pracodawcy i pracownicy spotkają się, choćby na krótko, po to by powspominać dobry rok 2019 i porozmawiać o scenariuszach na przyszłość. Z pewnością, jak zwykle, branża przetrwa gorszą koniunkturę z nadzieją, że straty nie będą duże. Budowlani to twardzi ludzie. Ale świąteczne życzenia i dobre myśli z okazji święta 25 września bardzo się im przydadzą…”

My również życzymy wszystkim budowlańcom oraz sympatykom branży – wszystkiego najlepszego i samych sukcesów, o których chcemy i będziemy donosić! 

A1 obwodnica Częstochowy
Autor: GDDKiA Budowa obwodnicy Częstochowy, sławna z powodu problemów odcinka autostrady A1

Jaki jest Dzień Budowlanych w roku 2020?

Dzień Budowlanych jest okazją do świętowania, chwalenia siebie i innych, nagradzania za pracę oraz integrowania się. Jednak w dla środowiska budowlanego jest też dniem refleksji o problemach branży. W roku 2020 tych problemów, całkiem nieoczekiwanie, jeszcze przybyło.

Budownictwo to sektor szczególnie wrażliwy na wszelkie zjawiska koniunkturalne, a przecież pandemia koronawirusa poważnie zakłóciła funkcjonowanie gospodarki. I choć w tej branży nie było lockdownu, wyraźnie już widać kilkunastoprocentowy spadek produkcji budowlanej. Spada poziom inwestycji budowlanych, w tym mieszkaniowych, ale także infrastrukturalnych, szczególnie na poziomie lokalnym – samorządowym. Budowlani boją się kolejnego roku i podkreślają, że bez wyraźnego impulsu w sferze publicznych inwestycji infrastrukturalnych i bez przyśpieszenia w programie mieszkaniowym, rok 2021 będzie bardzo „chudy”. Sprawa jest poważna, bo budownictwo to 8% PKB i setki tysięcy miejsc pracy, które generują kolejne miliony stanowisk w pokrewnych sektorach. Firmy budowlane liczą na inwestycje drogowe, kolejowe, energetyczne oraz na unijne fundusze. 

W tym miejscu trzeba jeszcze o jednym wspomnieć. Koronawirus zaskoczył wszystkich, ujawnił też braki i potrzeby nie tylko w służbie zdrowia. W tym momencie firmy budowlane i powiązane z tą branżą, mimo własnych kłopotów, wykazały ogromną empatię, dały dowód odpowiedzialnego biznesu i dobrych praktyk – za co należą się im zasłużone podziękowania. My to zrobiliśmy zbierając takie informacje w akcji BRANŻA POMAGA.       

  • Koniunktura w budownictwie

Koniunktura w budownictwie poniżej zera spadła już w marcu na poziom -1,9 (w lutym było jeszcze +0,1). Koronawirus i nastroje z nim związane sprawiły,, że w kwietniu mieliśmy do czynienia ze spektakularnym spadkiem koniunktury w budownictwie na poziom minus 47,1. Od maja wskaźnik powoli się wznosi – w maju wyniósł minus 38,8, w czerwcu minus 25,9, a w lipcu minus 16,7 (to poziom porównywalny z połową roku w latach 2014-2017, kiedy mówiło się o zapaści), w sierpniu minus 15,4. Dynamika wzrostu koniunktury osłabła, co oznacza obawy firm budowlanych co do oprawy ich sytuacji rynkowej. 

pieniądze wynagrodzenie gotówka banknoty
Autor: Shutterstock Wynagrodzenia w budownictwie są coraz wyższe
  • Zarobki i praca w budownictwie

Z informacji zebranych przez GUS wynika (ostatnie dane na maj 2020), że średnia płaca brutto w budownictwie wyniosła 5180 zł, a w budowlanym sektorze przedsiębiorstw 5212 zł, przy czym ta średnia jest różna dla rożnych rodzajów budownictwa. Przy budowie budynków średnia wyniosła 5065 zł,   Na koniec marca 2019 – zatrudnienie w budownictwie (wg wstępnych danych GUS) wyniosło 461 700 osób, zaś średnie wynagrodzenie 4873 zł. Pamiętajmy, że dane dotyczą firm budowlanych zatrudniających powyżej 9 osób, więc z tymi mniejszymi może ono w budownictwie inżynierii lądowej i wodnej 5600 zł i robót specjalistycznych 5000 zł. Zarobki w budownictwie charakteryzuje duża rozbieżność nie tylko ze względu na stanowiska, ale również ze względu na zróżnicowanie regionalne. Mamy tu też wciąż do czynienia z szarą strefą w zatrudnieniu, jak i z zaniżaniem oficjalnych zarobków i wypłatami „pod stołem” lub w innych pozapłacowych formach wynagradzania.   

Płace w budownictwie wzrosły chociażby z powodu płacy minimalnej w wysokości 2600 zł brutto, czyli 17 zł/godz., w roku 2021 będzie to odpowiednio 2800 zł i 18,30 zł. To dla pracodawców niemałe obciążenie i poważna pozycja w kosztach.    

Niezłe zarobki ma kadra kierownicza, ich zarobki mogą wynosić brutto od ok. 9000 zł dla specjalisty/eksperta, 14 000 dla kierownika i ponad 40 000 dla dyrektora generalnego. Pisaliśmy też o zarobkach szefów największych firm budowlanych, które w roku 2019 wyniosły łącznie od kilkuset do kilku milionów złotych.  

Na budowlanym rynku pracy brakuje specjalistów, a zatem mamy w niektórych zawodach dyktat płacowy (czy jak kto woli – presję). A ile zarabia inżynier budownictwa? Na przykład zarobki inżyniera budownictwa drogowego szacowane są na poziomie 5800 zł. Na najwyższe zarobki wśród kierowników w branży budowlanej mogą liczyć kierownicy kontraktu (projektu) – przeciętne wynagrodzenie to 12 500 zł brutto wg Pracuj.pl. Natomiast przeciętne wynagrodzenie kierownika budowy wynosi 7900-9500 zł.

Płace w budownictwie już nie należą do jednych z najniższych w gospodarce, odrabia systematycznie wieloletnie zaległości. To jednocześnie udowadnianie, że praca w budownictwie nie jest już zaliczana do tych najgorszych, której podejmują się ci, którzy nie znaleźli jej gdzie indziej. Nie ma to jeszcze odzwierciedlenia w dużym zainteresowaniu młodzieży tą branżą, ale szkoły budowlane  są na dobrej drodze do odrodzenia. 

  • Bankructwa firm budowlanych

BIK Biuro Informacji Kredytowej szacuje, że na koniec czerwca 2020 zadłużenie w budownictwie wyniosło 5,2 mld zł. Na koniec roku 2018 była to kwota 2,4 mld zł, a więc w stosunkowo krótkim czasie nastąpił ogromny wzrost. Już od 2019 obserwowany był wzrost bankructw firm budowlanych, ale skala tego zjawiska nie jest duża, nawet mimo wydłużających się zatorów płatniczych. Do od stycznia do czerwca 20 bankructwo ogłosiło 51 firm budowalnych, czyli o 10 mniej niż rok temu o tej porze. Jednak eksperci twierdzą, że to cisza przed burzą. Dobrze, że ceny materiałów budowlanych się ustabilizowały, ale rosną koszty pracy i koszty zapewnienia bezpieczeństwa pracowników w czasie pandemii, pojawiają się sygnały o początkach wojny cenowej na poziomie ofert, co niezbyt dobrze wróży przyszłości firm, które za wszelką cenę chcą wygrać przetarg a nie stać ich na to. No i są jeszcze budowy, na których wzrosły koszty, a których inwestorzy nie chcą waloryzować. Jest taka możliwość np. w GDDKiA, ale dopiero w nowo podpisywanych umowach na roboty drogowe i tylko w określonych warunkach i dla kontraktów dłuższych niż 12 miesięcy. Ale żeby rozjaśnić ten nieco ciemny obraz, to firmy budowlane chwalą inwestorów publicznych za szybsze odbieranie wykonanych robót czy wypłaty zaliczek, co stabilizuje sytuację finansową firm.   

prawo budowlane
Autor: http://thinkstockphotos.com/ Po latach uzgodnień, nowelizacja Prawa budowlanego stała się faktem - weszła w życie 19 września 2020
  • Prawo budowlane i nie tylko

Otoczenie prawne dla budownictwa jest być może najważniejszą kwestią. W końcu spełniły się oczekiwania środowiska i od 19 września 2020 obowiązuje znowelizowane Prawo budowlane. Od 1 stycznia 2021 wejdzie w życie nowe Prawo zamówień publicznych, które ma bardziej dostosować przepisy do realiów. Wciąż na etapie projektu pozostaje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Generalnie można podsumować, że jeśli chodzi o prawo dla budownictwa, to chociaż sporo się dzieje, to nieustająco trwają dyskusje nad jego ulepszaniem i nawet do nowych przepisów zgłaszane są zastrzeżenia środowiska budowlanego i ekspertów.   

  • Innowacje w budownictwie

Jednym z elementów konkurencji jest dzisiaj innowacyjność przedsiębiorstw. W porównaniu z innymi krajami Polska nie jest potęgą w tym obszarze, a już na pewno nie kojarzą nam się od razu z innowacjami firmy budowlane. Może dlatego, że jak zwracają uwagę eksperci, zbyt mało wagi przywiązuje się do innowacji w budownictwie w ofertach przetargowych (nie są one premiowane jako kryterium wyboru oferty). Jednak firmy nie rezygnują z poszukiwań nowych, a nawet rewolucyjnych rozwiązań. Z wcześniejszych lat znamy już świecące nawierzchnie z luminoforami (Strabag i Laboratorium TPA), użycie w nawierzchniach mieszanek mineralno-asfaltowych w ilościach większych niż dopuszczone to jest obecnymi przepisami (Budimex z Instytutem Badawczym Dróg i Mostów oraz Politechniką Warszawską). Ostatnio zaciekawił nas beton pochłaniający smog (Skanska i Cementownia Górażdże), w Warszawie są właśnie testowane chodniki z tzw. „zielonego betonu”.

Innowacji z kolei nie chcą już producenci okien, których do nowych rozwiązań przymuszają nowe warunki techniczne. Przypomnijmy, że po zmianach warunków technicznych, od 1 stycznia 2017 współczynnik przenikania ciepła dla okien wynosi 1,1 W/m2K, dla okien dachowych 1,3 W/m2K i dla drzwi 1,5 W/m2K. Kolejne obniżenie tych wymagań ma nastąpić z dniem 1 stycznia 2021, do odpowiednio następujących parametrów – 0,9, 1,1 i 1,3 W/m2K. Producenci okien dowodzą, że wytwarzane obecnie okna są wystarczająco energooszczędne (w innych krajach przepisy nie są tak restrykcyjne). Kolejne dostosowanie okien do jeszcze niższego współczynnika przenikania ciepła spowoduje, że będą one cięższe i nawet o połowę droższe.

Fasada budynku pokryta półprzezroczystymi ogniwami fotowoltaicznymi z perowskitu
Autor: Skanska Perowskity testowano na fasadzie warszawskiego biurowca Spark. Perowskity to minerały o krystalicznej strukturze. Wykonane z nich ogniwa już dorównują wydajnością ogniwom krzemowym. Panele fotowoltaiczne z perowskitu są elastyczne, supercienkie, lekkie i półprzejrzyste. Ogniwa perowskitowe zachowują wysoką wydajność w produkcji energii, nawet jeśli promienie słońca nie padają na nie pod optymalnym kątem. Oznacza to, że można je stosować praktycznie na każdej powierzchni. Ponieważ są przezroczyste, nawet na oknach

Ciekawie zapowiadają się perowskitowe ogniwa fotowoltaiczne na fasadach budynków już testowane w Warszawie (Skanska i Saule Technologies). Perowskity to minerały, które można także wyprodukować sztucznie. Panele fotowoltaiczne z perowskitu są elastyczne, supercienkie, lekkie i przezroczyste. Ogniwa perowskitowe zachowują wysoką wydajność w produkcji energii, nawet jeśli promienie słońca nie padają na nie pod optymalnym kątem.

Niedawno wydrukowano pierwszy w Polsce budynek z użyciem drukarki 3DCP (autorski projekt inżynierów z REbuild). Budynek ma 7 m2, a do jego wydruku zużyto ok. 6 ton betonu. Wynalazcy szacują, że już wkrótce będzie można drukować domy, których koszty będą przynajmniej o połowę (a nawet do 80%) niższe od obecnych cen budowy, a ich wydruk zajmie nie więcej niż 13 godzin.

My w każdym bądź razie jesteśmy za innowacjami i zawsze chętnie donosimy o nowych rozwiązaniach. Zresztą, innowacyjne budownictwo (również w obszarze prefabrykacji) wydaje się najskuteczniejszym orężem w walce z konkurencją i niedoskonałym rynkiem pracy.

I taki oto mamy Dzień Budowlanych w roku 2020…

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej