Program „Czyste Powietrze". Co nowego w programie „Czyste Powietrze”? Aktualny wykaz przedsięwzięć i wysokość dotacji

termomodernizacja kostki
Autor: Piotr Mastalerz dowy program „Czyste Powietrze" ma na celu głównie likwidację tzw. kopciuchów, a tym samym poprawę jakości powietrza w Polsce

Rządowy program „Czyste Powietrze" ma na celu likwidację tzw. kopciuchów i zachęcenie do termomodernizacji domów. NFOŚiGW wprowadza zmiany, które mają ułatwić procedury przyznawania dotacji. Od połowy roku mają być dostępne kredyty dla tych, którzy chcą zainwestować w czyste i energooszczędne rozwiązania. Do końca marca 2021 gminy mają jeszcze szansę na podpisanie porozumienia w sprawie programu „Czyste Powietrze”. Sprawdź, co jeszcze nowego w „Czystym Powietrzu"?

Spis treści

  1. Uwaga! Wyższe dotacje w 2021 roku
  2. Nowości w programie „Czyste Powietrze"
  3. Aktualny nabór wniosków w programie „Czyste powietrze” – na co i w jakiej wysokości dotacja
  4. Nowe zasady programu „Czyste Powietrze”
  5. W programie „Czyste Powietrze” kalkulator
  6. Kto skorzysta z programu „Czyste Powietrze”?
  7. Jakie wydatki w programie „Czyste Powietrze”?
  8. System dotacji w programie „Czyste Powietrze”?
  9. Gdzie i jak składać wnioski w programie „Czyste Powietrze”?
  10. Pożyczka w programie „Czyste Powietrze”
  11. Ulga podatkowa w programie „Czyste Powietrze”
  12. Dopłaty dla gmin w programie „Czyste Powietrze”
Pompa ciepła - Czym ogrzewać dom

Artykuł jest częścią akcji specjalnej TERMOMODERNIZACJA, w której przekonujemy, jak ważne jest kompleksowe do niej podejście.

Program „Czyste Powietrze" obowiązuje od 19 września 2018. Jego celem jest walka z największymi trucicielami powietrza, jakim są są domy jednorodzinne, a ściślej wykorzystywane do ich ogrzewania przestarzałe kotły na paliwa stałe i piece. Na „Czyste Powietrze„ rząd zamierza przeznaczyć w ciągu 10 lat 103 mld zł.

Uwaga! Wyższe dotacje w 2021 roku

Nabór wniosków w drugiej części programu „Czyste Powietrze”, przygotowanej dla osób o niższych dochodach rozpoczął się 21 października 2020. Aby dostać wyższą dotację – nawet do 37 tys. zł – na wymianę kopciucha i termomodernizację domu, potrzebne jest zaświadczenie o dochodach wydane przez gminę. Osoby fizyczne (właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych) o dochodach miesięcznych do 1400 zł/os. (gospodarstwa wieloosobowe) lub do 1960 zł (gospodarstwa jednoosobowe), mają szansę na dotację do 60% poniesionych kosztów realizacji eko-inwestycji (maksymalnie 37 tys. zł). 

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotował też nowe udogodnienia: kalkulator dotacji, wydłużenie realizacji przedsięwzięcia o dodatkowe pół roku oraz listę urządzeń i materiałów zgodnych z programem.

Wnioski w ramach programu „Czyste Powietrze” można składać do 30 czerwca 2027 roku.

Nowości w programie „Czyste Powietrze"

Żeby jeszcze bardziej zachęcić do udziału w programie „Czyste Powietrze” i ułatwić wypełnianie wniosków, NFOŚiGW rozszerza dotychczasową bazę danych urządzeń grzewczych na tzw. zielonej liście. Rusza też ogólnopolska infolinia dotycząca tego programu.

  • Zielona lista programu „Czyste Powietrze”

Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM) jest wdrażana od 15 maja 2020 roku. Baza powstaje w oparciu o przepisy budowlane i normy obowiązujące w Polsce.

Nowe narzędzie ma zaoszczędzić czas zainteresowanych i przyspieszy weryfikację wniosków w programie.

Katalog ZUM powstaje na bazie już funkcjonującej strony czyste-urzadzenia.ios.edu.pl, a jego treści są zgodne z programem, w szczególności z kategoriami kosztów kwalifikowanych oraz wymaganiami technicznymi. Pod adresem lista-zum.ios.edu.pl znajdą się urządzenia grzewcze na paliwa stałe, ciekłe i gazowe a także urządzenia wykorzystujące odnawialne źródła energii (kolektory słoneczne, panele fotowoltaiczne, pompy ciepła). Nowością są dodatkowe segmenty, jak: materiały izolacyjne, stolarka okienna, drzwi zewnętrzne i garażowe. Katalog będzie aktualizowany aż do końca trwania programu w roku 2029.

NFOŚiGW wyjaśnia, że bazę nadal będą współtworzyć producenci i autoryzowani dystrybutorzy urządzeń grzewczych, zapewnia też, że będą z niej eliminowane przypadki nieuczciwej konkurencji ze strony firm producenckich. Żeby wpisać urządzenie/materiał na listę wymagana jest rejestracja na stronie. Zgłoszone urządzenia, dopiero po weryfikacji zostaną umieszczone w bazie. Baza ma charakter informacyjny i nie jest rankingiem czy informacją handlową, urządzenia są w niej uszeregowane losowo.

  • Ogólnopolska infolinia

Z kolei uruchamiana infolinia ma służyć pomocą nie tylko wnioskodawcom czy beneficjentom programu, ale też wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej, bankom i innym partnerom programu w celu weryfikacji kwalifikowalności sprzętu i materiałów, które są objęte wsparciem w ramach „Czystego Powietrza”.

Za realizację zadania, w tym administrację i aktualizację bazy, odpowiedzialny jest Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. Po porady – pod numer 22 340 40 80 – można dzwonić do konsultantów od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00. Infolinia ma działać przez 2,5 roku.

  • Kredyty na preferencyjnych warunkach

Od połowy roku planowane jest udostępnienie pierwszych środków kredytowych. Ma to być kolejne ułatwienie w sięganiu po wsparcie na termomodernizację domów. Włączenie banków do finansowania przedsięwzięć w ramach programu „Czyste Powietrze” oznacza przede wszystkim zagęszczenie sieci placówek, w których wnioskodawcy uzyskają informację i pomoc w złożeniu wniosku o dotację. Korzystne warunki kredytowania oraz możliwość oferowania kredytu z dotacją w tysiącach placówek bankowych i u partnerów handlowych banków, pozwoli na większą dostępność wsparcia na domowe "inwestycje antysmogowe".

Wydłużony nabór dla gmin i nowe bonusy

Do końca marca 2021 przygotowano specjalne bonusy dla gmin, które jeszcze nie przystąpiły do programu „Czyste Powietrze”. Przygotowano pakiety na uruchomienie punktów informacyjno-konsultacyjnych i podwyższonej refundacji kosztów za złożone wnioski. Premiowane będą też gminy, które tych wniosków złożą najwięcej.

Łączny budżet zachęt, przygotowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, to ponad 100 mln zł. Obejmuje on wsparcie utworzenia oraz bieżącego funkcjonowania punktów informacyjnych dla mieszkańców (do 30 tys. zł), nowe stawki za złożony wniosek z terenu gminy (150 zł przy podwyższonym poziomie dofinansowania i 50 zł przy podstawowym, a było to odpowiednio 100 zł i 0 zł) oraz do 16 mln zł na premiowanie gmin, które w danym roku wykażą się największą aktywnością pod względem liczby składanych wniosków w programie „Czyste Powietrze”.

Gminy, które już przystąpiły do programu „Czyste Powietrze”, czyli mają podpisane porozumienie, nie muszą się dodatkowo zgłaszać, ponieważ otrzymają propozycję aneksu do podpisanego już porozumienia.

program Czyste powietrze
Autor: Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Aktualny nabór wniosków w programie „Czyste powietrze” – na co i w jakiej wysokości dotacja

Można składać wnioski na następujące przedsięwzięcia, na które można otrzymać dotacje z programu „Czyste Powietrze”

Część pierwsza Programu przeznaczona jest dla beneficjentów uprawnionych do podstawowego poziomu dofinansowania, czyli są to osoby fizyczne, będące właścicielami/współwłaścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą, o dochodzie rocznym nieprzekraczającym 100 000 zł. W przypadku uzyskiwania dochodów z różnych źródeł, dochody sumuje się, przy czym suma ta nie może przekroczyć 100 000 zł. Formy dofinansowania: dotacja lub dotacja z przeznaczeniem na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego.

  • Opcja 1 – demontaż źródła ciepła na paliwo stałe oraz zakup i montaż pompy ciepła typu powietrze-woda albo gruntowej pompy ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i cwu.

Dodatkowo mogą być wykonane (dopuszcza się wybór więcej niż jednego elementu z zakresu):

– demontaż oraz zakup i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania lub cwu (w tym kolektorów słonecznych), 

– zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej,

– zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

– zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),

– dokumentacja dotycząca powyższego zakresu: audyt energetyczny (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacja projektowa, ekspertyzy.

Kwota maksymalnej dotacji: 25 000 zł – bez mikroinstalacji fotowoltaiczne, 30 000 zł – z mikroinstalacją fotowoltaiczną.

  •  Opcja 2 – demontaż nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz akup i montaż innego źródła ciepła niż wymienione w opcji 1 (powyżej) do celów ogrzewania lub ogrzewania i cwu albo zakup i montaż kotłowni gazowej.

Dodatkowo mogą być wykonane:

– demontaż oraz zakup i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania lub cwu (w tym kolektorów słonecznych, pompy ciepła wyłącznie do cwu),

– zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej,

– zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

– zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),

– dokumentacja dotycząca powyższego zakresu: audyt energetyczny (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacja projektowa, ekspertyzy.

Kwota maksymalnej dotacji: 20 000 zł – bez mikroinstalacji fotowoltaicznej, 25 000 zł – z mikroinstalacją fotowoltaiczną

  •  Opcja 3 – bez wymiany źródła ciepła na paliwo stałe na nowe źródło ciepła, ale:

– zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

 – zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),

– wykonanie dokumentacji dotyczącej powyższego zakresu: audytu energetycznego (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacji projektowej, ekspertyz.

Kwota maksymalnej dotacji – 10 000 zł.

Część druga programu przeznaczona jest dla beneficjentów uprawnionych do podwyższonego poziomu dofinansowania - tu nabór zostanie ogłoszony w późniejszym terminie. Beneficjentami tej części programu są osoby fizyczne, które łącznie spełniają następujące warunki: są właścicielami/współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą ; przeciętny miesięczny dochód na jednego członka ich gospodarstwa domowego nie przekracza kwoty 1400 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1960 zł w gospodarstwie jednoosobowym. 

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, roczny przychód beneficjenta z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za rok kalendarzowy, za który ustalony został przeciętny miesięczny dochód, nie przekroczył 30-krotności kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów obowiązującym w grudniu roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie. Formy dofinansowania to dotacja; pożyczka dla gmin, jako uzupełniające finansowanie dla Beneficjentów;, dotacja z przeznaczeniem na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego.

  • Opcja 1 – demontaż nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz:

– zakup i montaż źródła ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i cwu albo zakup i montaż kotłowni gazowej. Dodatkowo mogą być wykonane:

– demontaż oraz zakup i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania lub cwu (w tym kolektorów słonecznych, pompy ciepła wyłącznie do cwu),

– zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej,

– zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

– zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),

– dokumentacja dotycząca powyższego zakresu: audyt energetyczny (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacja projektowa, ekspertyzy.

Kwota maksymalnej dotacji: 32 000 zł – bez mikroinstalacji fotowoltaicznej, 37 000 zł – z mikroinstalacją fotowoltaiczną

  • Opcja 2 – bez wymiany źródła ciepła na paliwo stałe na nowe źródło ciepła, ale:

– zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

– zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),

– wykonanie dokumentacji dotyczącej powyższego zakresu: audytu energetycznego (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacji projektowej, ekspertyz.

Kwota maksymalnej dotacji – 15 000 zł

  • Złożenie wniosku o dofinansowanie

Wnioski należy składać do właściwego wojewódzkiego FOŚiGW obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek/lokal mieszkalny. Aktualnie obowiązujące formularze wniosków wraz z załącznikami oraz instrukcją jego wypełniania dostępne są na stronach internetowych WFOŚiGW lub w serwisie „gov.pl”. Wnioski składa się w postaci elektronicznej. Wnioskodawca przesyłający wniosek drogą elektroniczną zobowiązany jest również do wydrukowania i podpisania wniosku i dostarczenie go w postaci papierowej wraz z załącznikami do właściwego WFOŚiGW. W przypadku, gdy nie ma możliwości złożenia wniosku drogą elektroniczną, dopuszczalne jest złożenie wniosku w formie papierowej.

  • Wysokość dotacji

W przypadku dokumentacji można liczyć na dofinansowanie dla:

– audytu energetycznego w wysokości 100% w kwocie nieprzekraczającej 1000 zł,

– dokumentacji projektowej w wysokości 30% w kwocie do 600 zł,

– ekspertyz w wysokości 30% w kwocie do 150 zł.

Program Czyste Powietrze dotacje
Autor: NFOŚiGW Dopłaty w Programie "Czyste Powietrze" na źródła ciepła, przyłącza, instalacje i wentylację
Program Czyste Powietrze dopłaty
Autor: NFOŚiGW Dopłaty w Programie "Czyste Powietrze" na ocieplenie przegród budowlanych, stolarkę okienną i drzwiową
10 zmian w programie Czyste Powietrze

Od maja 2020 program „Czyste Powietrze" jest realizowany w nowej formie ze znacznie uproszczonymi procedurami:

1. zastąpienie większości wymaganych dokumentów oświadczeniami;

2. skrócenie czasu rozpatrywania wniosków z 90 dni roboczych do 30 dni kalendarzowych, a gdy wniosek o dotację złożony zostanie w banku wtedy czas na rozpatrzenie wniosku będzie musiał zmieścić się w 14 dniach;

3. uproszczenie wniosku o dotację: uzupełnienie wniosku nie powinno zająć dłużej niż 30 minut;

4. możliwość finansowania przedsięwzięcia rozpoczętego do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku (nie wcześniej niż przed 15 maja 2020 r.);

5. dotacje na prace dociepleniowe dla tych, którzy wymienili już źródło ciepła;

6. włączenie banków i gmin w dystrybucję dotacji;

7. bonus za niskoemisyjność i odnawialność – promowanie pomp ciepła i fotowoltaiki;

8. wydłużenie okresu realizacji przedsięwzięcia z 24 do 30 miesięcy od daty złożenia wniosku;

9. integracja z programem Mój Prąd;

10. możliwość łączenia Programu z ulgą termomodernizacyjną, a także z programami gminnymi.

Nowe zasady programu „Czyste Powietrze”

Uproszczenie zasad przyznawania dotacji w programie „Czyste Powietrze" polega na odejściu od liczenia wysokości dochodu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.

Większa pomoc samorządów i szybsze procedury

Za wydawanie zaświadczeń potwierdzających prawo do zwiększonego dofinansowania w Programie „Czyste Powietrze" oraz udzielania pożyczek odpowiadają teraz gminy. Dodatkowo, beneficjenci mogą uczestniczyć w Programie Stop Smog, który umożliwi dofinansowanie do 70% na wymianę kotłów/ocieplenie domów jednorodzinnych, a dla najuboższych energetycznie do 100%. Dzięki zmianom czas trwania całej procedury zmniejszy się z 90 dni roboczych do 30 dni. Dokumentacja jest uproszczona, a wnioskodawcy mogą składać tylko oświadczenia. Wszystkie dokumenty można również wypełniać online w serwisie gov.pl.

Wsparcie banków

Banki są źródłem finansowania uzupełniającego i pomostowego w postaci pożyczek i kredytów. Nową formą wsparcia jest dotacja z przeznaczeniem na częściową spłatę kapitału kredytu. Rola banków ma także polegać na udostępnieniu placówek bankowych jako nowych kanałów dystrybucji dotacji w programie. Programy „Czyste Powietrze" oraz Mój Prąd zostały połączone przez możliwość uzyskania dotacji na montaż instalacji fotowoltaicznej bez konieczności składania dwóch osobnych wniosków. Dodatkowo, program „Czyste Powietrze" uwzględnia bonus za niskoemisyjność, promuje inwestycje, które są rozwiązaniami bezemisyjnymi (pompy ciepła, fotowoltaika).

program Czyste Powietrze 2020
Autor: Ministerstwi Klimatu

W programie „Czyste Powietrze” kalkulator

Kolejnym ułatwieniem dla osób starających się o dotacje na termomodernizację jest kalkulator do wyliczenia grubości ocieplenia budynków, który na zlecenie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowali eksperci Krajowej Agencji Poszanowania Energii.

Kalkulator pomaga wyliczyć grubość izolacji termicznej domu przy ociepleniu wybranych przegród budowlanych – m.in. ścian, stropodachu, podłóg – oddzielających pomieszczenia ogrzewane od nieogrzewanych. Parametry zostały dobrane tak, aby użytkownik mógł wybrać odpowiedni rodzaj i grubość materiału izolacyjnego, mając pewność, że po przeprowadzeniu termomodernizacji wybranych przegród będą one spełniać obowiązujące i przyszłe wymagania (WT 2021), które weszły w życie od 1 stycznia 2021 (zgodnie z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, z późn. zm.).

Nowe narzędzie jest intuicyjne i łatwe w obsłudze. Można z niego skorzystać na stronie czystepowietrze.gov.pl (zakładka „Warto wiedzieć”). Będzie też dostępny na portalach beneficjenta wszystkich wojewódzkich funduszy.

Kto skorzysta z programu „Czyste Powietrze”?

Uproszczenie zasad przyznawania dotacji w programie polega na odejściu od liczenia wysokości dochodu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.

3 grupy beneficjentów:

1. Pierwsza grupa to wnioskodawcy uprawnieni do podstawowego poziomu dofinansowania, a ich kwota dochodu deklarowana będzie przez oświadczenie wnioskodawcy. Maksymalny roczny dochód w tej grupie beneficjentów to 100 000 zł.

2. Druga kategoria obejmie wnioskodawców uprawnionych do podwyższonego dofinansowania w wysokości do 60 % wartości inwestycji. Gospodarstwa domowe osiągające dochód netto na osobę do 1400 zł miesięcznie (gospodarstwa wieloosobowe) lub do 1960 zł miesięcznie (gospodarstwa jednoosobowe) mogą liczyć na dofinansowanie do 32 tys. zł. Kwota dochodu będzie musiała być potwierdzona przez miejski lub gminny ośrodek pomocy społecznej.

3. Do trzeciej należą wnioskodawcy uprawnieni do otrzymywania świadczeń z tytułu pomocy społecznej w ramach programu Stop Smog realizowanego we współpracy z gminami. Ci beneficjenci mogą uzyskać do 100% finansowania niezbędnego dla wymiany przestarzałego kotła/termomodernizacji domu jednorodzinnego w limicie do 53 tys. zł.

Zakres przedsięwzięcia może obejmować ocieplenie budynku i zastosowanie odnawialnych źródeł energii cieplnej i elektrycznej, tj. kolektorów słonecznych i instalacji fotowoltaicznej, czyli domowej elektrowni słonecznej. W przypadku domów, które dopiero powstaną, inwestorzy mogą starać o wsparcie na zakup i montaż źródła ciepła spełniającego powyższe wymagania programu.

Jakie wydatki w programie „Czyste Powietrze”?

Ministerstwo Środowiska zastrzega, że dopłaci do inwestycji tylko wtedy, gdy wydatki inwestora nie przekroczą określonego pułapu (kosztów kwalifikowanych). Np. maksymalnie 1000 zł może kosztować audyt energetyczny budynku. Podobnie jak dokumentacja projektowa związana z modernizacją, przebudową dachu (części konstrukcyjnych dachu) wraz z ociepleniem oraz dokumentacja projektowa modernizacji instalacji wewnętrznych oraz wymiany źródła ciepła.

System dotacji w programie „Czyste Powietrze”?

Forma i wysokość wsparcia termomodernizacji domu w programie zależą od wysokości miesięcznego dochodu na osobę w gospodarstwie domowym wnioskodawcy (właściciela domu). Dodajmy, że – jak wyjaśnia Ministerstwo Środowiska – dochód ma być liczony zgodnie z metodyką opisaną w instrukcji do wypełnienia wniosku o dofinansowanie (w oparciu o zasady programu „Rodzina 500 plus”).

Najkorzystniejsza dla właścicieli domów jest bezzwrotna dotacja (rząd chce przeznaczyć na ten cel aż 63,3 mld zł). Jednak dopiero od 2019 nie jest ona traktowana jako dochód podlegający opodatkowaniu (zwolnienie z podatku znalazło się w ustawie, która wprowadziła podatkową  ulgę termomodernizacyjną). Program "Czyste Powietrze" zakłada, że wspierane dopłatą są przedsięwzięcia o wartości co najmniej 7000 zł. Dotacja nie może przekraczać 90% tzw. kosztów kwalifikowanych do 53 tys. zł. Jeśli ktoś wyda na termomodernizację budynku więcej, większej dotacji nie dostanie. Może natomiast starać się o preferencyjną pożyczkę na sfinansowanie dodatkowych kosztów.

Dodajmy, że maksymalną dotację (90%) dostaną gospodarstwa domowe, w których miesięczny dochód na osobę nie przekracza 600 zł. Jednak wraz ze wzrostem dochodu dotacja topnieje. I tak, w przypadku dochodu powyżej 1600 zł na osobę sięgała ona już tylko 30% kosztów kwalifikowanych.

wymiana okien
Autor: A. Szandomirski Okna zamontowane w ramach programu „Czyste powietrze” powinny być fabrycznie nowe oraz spełniać wymogi określone w warunkach technicznych, co oznacza, że ich współczynnik przenikania ciepła w przegrodach zewnętrznych powinien wynosić nie więcej niż 0,9 W/(m2K).

Jaka dotacja w zależności od wysokości dochodu – dla tych, którzy nie mogą skorzystać z podatkowej ulgi termomodernizacyjnej, bo nie podlegają opodatkowaniu PIT lub budują domy jednorodzinne

grupa miesięczny dochód na osobę (w zł) dotacja (% kosztów kwalifikowanych )
I do 600 do 90%
II 601-800 do 80%
III 801-1000 do 70%
IV 1001-1200 do 60%
V 1201-1400 do 50%
VI 1401-1600 do 40%
VII powyżej 1600 do 30%

Źródło: Ministerstwo Środowiska

Jaka dotacja w zależności od wysokości dochodu - dla tych, którzy skorzystają również z podatkowej ulgi termomodernizacyjnej

grupa miesięczny dochód na osobę (w zł) dotacja (% kosztów kwalifikowanych ) roczny dochód wnioskodawcy
I do 600 do 90% nie dotyczy
II 601-800 do 80% nie dotyczy
III 801-1000 do 67% nie dotyczy
IV 1001-1200 do 55% nie dotyczy
V 1201-1400 do 43% nie dotyczy
VI 1401-1600 do 30% nie dotyczy
VII powyżej 1600 do 18% do 85528
VII powyżej 1600 do 15% od 85 529 do 125 528
VII powyżej 1600 0% powyżej 125 528

Źródło: Ministerstwo Środowiska

Montaż paneli fotowoltaicznych
Autor: D. Pantera Mocowanie w górnej cześci panelu nie jest optymalne, co osłabia jego wytrzymałość - istnieje ryzyko uszkodzenia podczas obfitych opadów śniegu

Przykładowe maksymalne stawki jednostkowe innych pozycji, które obejmie wsparcie w Programie „Czyste Powietrze”:

  • ocieplenie przegród budowlanych oraz uzasadnione prace towarzyszące do 150 zł za m²;
  • wymiana stolarki zewnętrznej w tym: okien, okien połaciowych, drzwi balkonowych, powierzchni przezroczystych nieotwieralnych do 700 zł za m²;
  • wymiana drzwi zewnętrznych i bram garażowych do 2 tys. za m²;
  • węzeł cieplny do 10 tys. zł za zestaw;
  • kotły na paliwo stałe (biomasa) wraz z systemem odprowadzania spalin do 20 tys. zł za zestaw;
  • kotły na paliwo stałe (węgiel) wraz z systemem odprowadzania spalin do 10 tys. zł za zestaw;
  • system ogrzewania elektrycznego do 10 tys. zł za zestaw;
  • kotły gazowe kondensacyjne, olejowe, system odprowadzania spalin, zbiornik na gaz/olej do 15 tys. zł za zestaw;
  • powietrzne pompy ciepła do 30 tys. zł za zestaw;
  • pompy ciepła odbierające ciepło z gruntu lub wody do 45 tys. zł za zestaw;
  • instalacje wewnętrzne ogrzewania i ciepłej wody użytkowej do 15 tys. zł za zestaw;
  • wentylacja mechaniczna wraz z odzyskiem ciepła do 10 tys. zł za zestaw;
  • kolektory słoneczne do 8 tys. zł za zestaw;
  • instalacja fotowoltaiczna do 30 tys. zł za zestaw;
  • przyłącza i instalacja wewnętrzna gazowa/olejowa (tylko w przypadku podłączenia nowego źródła) do 5 tys. zł za zestaw;
  • przyłącze cieplne (z wyłączeniem kosztu ponoszonego przez operatora sieci dystrybucyjnej w przypadku mikroinstalacji fotowoltaicznej) do 10 tys. zł za zestaw;
  • instalacje wewnętrzne i przyłącze elektroenergetyczne (z wyłączeniem kosztu ponoszonego przez operatora sieci dystrybucyjnej w przypadku mikroinstalacji fotowoltaicznej) do 8 tys. zł za zestaw.

Pamiętajmy, że okres realizacji przedsięwzięcia nie może przekraczać 24 miesięcy od daty zawarcia umowy o dofinansowanie. Ponadto dofinansowaniu w programie „Czyste powietrze" podlegają przedsięwzięcia rozpoczęte nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o dofinansowywanie. Data zakończenia realizacji będzie potwierdzona w protokole końcowym.

POiD chce wyższych dopłat na wymianę drzwi

Związek Polskie Okna i Drzwi skierował wniosek do NFOŚiG z propozycją wydzielenia osobnej kategorii dla drzwi zewnętrznych w zakresie dofinansowań do wymiany stolarki otworowej oraz wyższą o 50% stawkę dopłat za m² powierzchni. Zdaniem POiD obecne wartości są niewspółmierne w odniesieniu do rynkowego poziomu cenowego drzwi, które kwalifikują się do rozliczenia w programie.

Obecnie wartości współczynnika przenikania ciepła Uc, zgodnie z wymogami programu, nie mogą przekroczyć 1,30 [W/(m²·K)]. Dotacja na drzwi spełniających podane warunki wynosi obecnie 600 zł/m², ale nie więcej niż 30% ich wartości. Według Związku wartość ta jest zbyt niska i nie odzwierciedla rzeczywistych, rynkowych zależności w zakresie stosunku powierzchni drzwi do ich ceny.

Fundusz odniósł się do wniosku, deklarując analizę tematu oraz wdrożenie ewentualnych zmian, co będzie możliwe przy najbliższych modyfikacjach systemu wraz z innymi zmianami.

Gdzie i jak składać wnioski w programie „Czyste Powietrze”?

Program „Czyste Powietrze” wystartował 19 września 2018 r. Dotacje są udzielane za pośrednictwem 16 Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), właściwych dla adresu budynku mieszkalnego, który ma być poddany termomodernizacji. Na stronach WFOŚiGW zamieszczane są aktualne wnioski do wypełnienia online lub papierowo. 

Program Czyste powietrze
Autor: Ministerstwo Środowiska Informacji o szczegółach programu "Czyste powietrze udzielają Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ministerstwo Środowiska radzi zapoznać się ze szczegółami naboru: programem, formularzem wniosku i załącznikami oraz instrukcjami do nich, a także regulaminem naboru. Oczywiście wymagany jest audyt energetyczny, który określi nie tylko zakres i parametry termomodernizacji, ale także wskaże jej optymalny pod względem finansowym wariant. W przypadku niewielkich inwestycji wystarczająca będzie uproszczona analiza energetyczna zweryfikowana przez przedstawiciela WFOŚiGW.

Wnioski w ramach programu „Czyste Powietrze” można składać do 30 czerwca 2027 roku. Więcej informacji na stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub na stronie czystepowietrze.gov.pl

Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, WFOŚiGW przygotuje umowę. Wcześniej pojawi się przedstawiciel Funduszu, który potwierdzi, czy stan budynku jest zgodny z danymi we wniosku. Dotacja będzie wypłacana w kilku transzach po zrealizowaniu poszczególnych etapów inwestycji. Gdyby jej zakres miał być zmieniony, należy o tym poinformować WFOŚiGW, by mógł zmodyfikować umowę o dofinansowanie. To ważne, bo zakończenie i rozliczenie przedsięwzięcia nastąpi po uzyskaniu pozytywnej oceny przedstawiciela WFOŚiGW. Trzeba się też liczyć z kontrolą w terminie do 3 lat!

Pożyczka w programie „Czyste Powietrze”

WFOŚiGW informuje, że na brakującą kwotę, czyli różnicę między kosztami termomodernizacji (także jeśli przekroczą limit 53 tys. zł) a dopłatą, można uzyskać preferencyjną pożyczkę. Jej oprocentowanie jest zmienne, ale nie może przekroczyć stopy WIBOR 3M powiększonej o 70 pkt bazowych, czyli obecnie ok. 2,4% w skali roku. Taka pożyczka może być spłacana nawet przez 15 lat. Przy czym „Czyste Powietrze” dopuszcza karencję w spłacie przez okres realizacji przedsięwzięcia.

Co ważne, można skorzystać tylko z pożyczki bez ubiegania się o dotację. NFOŚiGW informuje, że wyłącznie pożyczką (bez dotacji) można sfinansować zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz kolektorów słonecznych.  

Ulga podatkowa w programie „Czyste Powietrze”

Trzecią formą wsparcia jest wspomniana podatkowa ulga termomodernizacyjna, adresowana głównie do właścicieli domów o dochodach powyżej 1600 zł na osobę. Obowiązująca od 2019 r. ulga obejmuje wyłącznie termomodernizację budynków jednorodzinnych, w tym wymianę kotłów na paliwo stałe. W ramach nowej ulgi można odliczyć od dochodu przez trzy lata nawet 53 tys. zł.

Co ważne, gospodarstwa domowe o dochodzie rocznym nie przekraczającym 125,5 tys. zł mogą skorzystać zarówno z dopłaty w programie "Czyste Powietrze", jak i podatkowej ulgi termomodernizacyjnej (patrz tabela powyżej).

Przykład 1. Termomodernizacja domu wraz z wymianą kotła grzewczego miałaby kosztować 45 tys. zł. W tym roku właściciel domu występuje o dopłatę, która ze względu na bardzo niski dochód wynosi 90%. Z własnej kieszeni ów inwestor wydałby więc tylko 4,5 tys. zł (lub zaciągnął pożyczkę w tej wysokości). Pomyślał jednak, że jeszcze bardziej zmniejszy swój wydatek, jeśli skorzysta z ulgi podatkowej. W przypadku naszej przykładowej termomodernizacji inwestor mógłby więc pomniejszyć swoją podstawę obliczenia podatku o 4,5 tys. zł (różnica między kosztem termomodernizacji a dopłatą, którą uzyskał od NFOŚiGW). W efekcie nasz inwestor zaoszczędziłby na uldze termomodernizacyjnej dodatkowo 810 zł (rozlicza się według 18% stawki podatku).

Przykład 2. Dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosi 1300 zł. W przypadku inwestycji o wartości 45 tys. zł, dopłata w programie „Czyste Powietrze” wyniesie 19 350 zł (43% od 45 tys. zł), zaś korzyść z ulgi podatkowej – ok. 4,6 tys. zł (18% od różnicy między kosztem termomodernizacji a dopłatą z NFOŚiGW).

Dopłaty dla gmin w programie „Czyste Powietrze”

W ramach programu rząd zaproponował także modyfikację ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów (zobacz treść ustawy), która zakłada dopłaty do termomodernizacji. Wcześniej ustawa przewidywała wyłącznie wypłatę specjalnej premii na przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Taka premia refunduje jedną piątą kredytu zaciągniętego np. na ocieplenie budynku bądź modernizację instalacji grzewczej. Problem w tym, że o taką dopłatę ubiegają się głównie spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe. Rzadko korzystają z niej – ze względu na koszty projektu, audytu energetycznego i kredytu – właściciele domów jednorodzinnych.

Nowelizacja ustawy zakłada z kolei dopłaty dla gmin, które przeprowadzałyby termomodernizację wraz z wymianą kotłów grzewczych domów należących do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Według Instytutu Badań Strukturalnych, skala ubóstwa energetycznego w naszym kraju jest ogromna. Blisko 3,5 mln osób wchodzących w skład 1,3 mln gospodarstw domowych stoi przed dylematem: ciepły kaloryfer czy jedzenie lub leki.

Dodajmy, że „Czyste Powietrze”, to także wprowadzenie świadectw jakości paliw i określenie parametrów paliw stałych. Są to nowe rozwiązania w obowiązującej od 12 września 2018 r. w ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Ponadto minister energii wydał rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (zobacz jego treść).

Trzeba też dodać, że najnowsza nowelizacja ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów powołała Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków (CEEB). Ma to być narzędzie informatyczne do identyfikowania źródeł niskiej emisji z budynków. W systemie tym zostaną zebrane kluczowe informacje na temat źródeł emisji w sektorze komunalno-bytowym (są to najczęściej indywidualne gospodarstwa domowe, niewielkie, lokalne kotłownie, warsztaty i zakłady usługowe), które zostaną pozyskane w ogólnopolskiej powszechnej inwentaryzacji. Budowa nowego systemu została powierzona GUNB. Docelowo system przyjmie postać elektronicznego rejestru, obsługiwanego przez aplikację dostępową w wersji mobilnej i webowej. Utworzenie ewidencji zostało skorelowane z wprowadzanymi zmianami w funkcjonującym programie „Stop Smog”. 

REDAKCJA POLECA
termomodernizacja

Autor: Gettyimages

Artykuł jest częścią akcji specjalnej TERMOMODERNIZACJA, w której przekonujemy, jak ważne jest kompleksowe do niej podejście i jakie są obecnie możliwości finansowania takich przedsięwzięć.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej