Ustawa Prawo bankowe z istotną zmianą dla kredytobiorców

2022-04-13 12:31

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe przewiduje znaczącą dla banków i kredytobiorców zmianę, polegającą na tym, że w przypadku naliczenia przez bank dodatkowej opłaty lub prowizji, związanych z oczekiwaniem na wpis do księgi wieczystej hipoteki zabezpieczającej spłatę kredytu, po dokonaniu wpisu bank taką opłatę lub prowizję będzie musiał zwrócić.

21 marca 2022  Ministerstwo Sprawiedliwości, na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, przedstawiło swój projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe. Projekt został wysłany do zaopiniowania m. in do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Prokuratorii Generalnej RP, Prezesa UOKiK, Prezes NBP, RPO, Przewodniczącego KNF, Rzecznika Finansowego. Autor projektu planuje przekazać projekt pod obrady Sejmu w II kwartale tego roku.

Zmiana w Prawie bankowym korzystna dla kredytobiorców

Projekt przewiduje znaczącą dla banków i kredytobiorców zmianę, wskazując, że „W przypadku naliczenia przez bank dodatkowej opłaty lub prowizji, związanych z oczekiwaniem na wpis do księgi wieczystej hipoteki zabezpieczającej spłatę kredytu udzielonego konsumentowi, ustanawianej na rzecz tego banku, po dokonaniu wpisu opłata lub prowizja podlega zwrotowi lub zaliczeniu na poczet innych należności obciążających kredytobiorcę.”.

Zgodnie z projektem, powyższa zmiana będzie miała zastosowanie do umów zawartych po dniu wejścia w życie powyższej noweli.

Banki nakładają na kredytobiorców dodatkowe opłaty i prowizje w związku z oczekiwaniem na wpis hipoteki do księgi wieczystej. Zatory w sądach wieczystoksięgowych i często ponad roczne terminy oczekiwania na wpis, powodują, że kredytobiorcy ponoszą powyższe koszty przez ponadstandardowo długi okres, z przyczyn od siebie całkowicie niezależnych.

Polski Związek Firm Deweloperskich szacuje, że przyjmując uśrednioną wartość kredytu na poziomie 305 tys. zł można założyć, że roczne opóźnienia w postępowaniach wieczystoksięgowych generują dla kredytobiorców łączny wzrost kosztów na poziomie około 370 mln złotych rocznie. 

Przeczytaj także:

Jak długo się czeka na wpis do księgi wieczystej?

Powyższy projekt stanowić ma próbę rozwiązania przez Ministerstwo Sprawiedliwości zatorów w sądach wieczystoksięgowych, które od kilku ostatnich lat są skrajnie niewydolne. Czas oczekiwania na wpis do księgi wieczystej wynosi średnio 8 miesięcy a w większych miastach tj. Warszawa, Gdańsk, Poznań, Wrocław nawet rok.

Do powyższego przyczyniło się wiele czynników, w tym za mała liczba referendarzy, przekształcenie użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, z którym urzędy i sądy jeszcze sobie nie poradziły, mimo, iż ustawa o przekształceniu weszła w życie już ponad 3 lata temu.

Ponadto sytuacji w sądach wieczystoksięgowych nie poprawia zwiększona ilość transakcji na rynku nieruchomościowym, związana m. in. z rosnącą inflacją, inwestowaniem w nieruchomości oraz rekordową ilością kredytów hipotecznych udzielonych w 2021.

Banki uzasadniają pobieranie dodatkowych opłat i prowizji tym, że do czasu wpisu hipoteki do księgi wieczystej, ponoszą zwiększone ryzyko związane z brakiem dostatecznego zabezpieczenia spłaty kredytu. W praktyce jednak, niemal w każdym przypadku wpis hipoteki jest dokonywany zgodnie z wnioskiem i zakładane przez banki zdarzenie, które miało uzasadniać pobranie opłaty o charakterze nadzwyczajnego „ubezpieczenia” ryzyka kredytowego, nie zachodzi. W ocenie autorów projektu, skoro zatem ryzyko uzasadniające dodatkowe koszty nie ziściło się, koszty te, jako mające charakter nadzwyczajny i asekuracyjny powinny być kredytobiorcy zwrócone, względnie zaliczone na poczet jego umownych zobowiązań kredytowych.

Zmiana w Prawie bankowym niekorzystna dla banków

Założenia projektu są bezwzględnie korzystne dla kredytobiorców. Projektodawca skupiając się jednak na ich interesie, pomija całkowicie, że obciążanie kredytobiorców kosztami ubezpieczenia pomostowego czy wyższą marżą na czas oczekiwania na wpis hipoteki do księgi wieczystej jest uzasadnione zabezpieczeniem słusznych interesów banku a w ujęciu globalnym wymaga tego również bezpieczeństwo finansowe, które obliguje banki do stosowania tych mechanizmów.

Co więcej, banki również w żadnym zakresie nie ponoszą odpowiedzialności za niewydolność w sądach wieczystoksięgowych, która to okoliczność jest od nich całkowicie niezależna. Ponadto niewykluczone, że wprowadzenie omawianych zmian spowoduje, że banki będą zobowiązane obciążyć kredytobiorców innymi kosztami powiązanymi z kredytem, tak aby zrekompensować sobie, ew. koszty zwróconych na podstawie zmienionych przepisów opłat. 

Wydaje się, że projektodawca kosztem banków próbuje rozwiązać problem niewydolności sądów wieczystoksięgowych. Autor projektu pomija całkowicie, że zatory w sądach wieczystoksięgowych mają aspekt wielowymiarowy i negatywnie wpływają nie tylko na kredytobiorców ale na cały obrót nieruchomościami, blokując i wydłużając wiele transakcji i inwestycji, którego to problemu omawiana nowela nie zmieni. 

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej