Budimex – w Polsce firma budowlana nr 1

2019-07-03 11:24 Monika Czechowska
Budimex autostrada A1 węzeł Tuszyn
Autor: Budimex Tak Budimex na autostradzie A1 budował węzeł Tuszyn

Budimex nie jest najstarszą firmą budowlaną z polskim rodowodem, ale w 2018 roku obchodził swoje 50-lecie. Jaka była droga Budimeksu, firmy świadczącej w PRL usługi budowlane za granicą do obecnie największego przedsiębiorstwa budowlanego w Polsce? Poznaj historię Budimeksu

W czasach PRL wyjazd za granicę był obwarowany wieloma ograniczeniami. Mało kto wyjeżdżał z Polski poza strefę bloku wschodniego, nie mając rodziny za granicą czy w ramach zadań dyplomatycznych. Było to jednak możliwe w ramach działalności różnych central handlu zagranicznego, a komu się udało znaleźć tam pracę, należał do elity.

Budimex centralą handlu zagranicznego

By móc świadczyć usługi budowlane poza granicami Polski w demoludach, ale również w Afryce i Azji, gdzie było na nie wówczas duże zapotrzebowanie, władze utworzyły w 1968 roku Centralę Handlu Zagranicznego Budownictwa Budimex. Były to jeszcze czasy ogromnych kombinatów budowlanych, które stały się źródłem siły roboczej dla Budimeksu. Jego przedstawiciele, inżynierowie budownictwa i ekipy wykonawcze różnych specjalności, dali się poznać z najlepszej strony na kontraktach drogowych lub inżynierskich w Libii oraz Iraku, ale również w Czechosłowacji (drogi i fabryki, w tym fabryka TESLI), NRD i NRF (późniejszy RFN), Budimex budował w Korei (polska ambasada), Moskwie (gmach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej), w Polsce realizował prestiżowe obiekty jak np. hale wystawowe Międzynarodowych Targów Poznańskich. Przypomnijmy, że wynagrodzenia na kontraktach zagranicznych były regulowane urzędowo, ale i tak budowlańcy pracujący za granicą zarabiali o wiele lepiej niż ci w Polsce, poza tym poznawali świat.  

Budimex Mielno Dune
Autor: Budimex Kolejny przykład realizacji Budimeksu - kompleks mieszkaniowy Dune w Mielnie

Budimex w skomplikowanym nurcie zmian

Pierwsze 10-lecie Budimeksu podsumowuje 75 500 zrealizowanych kontraktów w Polsce i za granicą. Firma ma już dobrze osadzoną markę. Radzą też sobie inne firmy budowlane, które powstają dla podobnych zadań jak Budimex, który też inicjuje kilka swoich spółek. W tej historii wymienić należy Biuro Eksportu Budownictwa Komunikacyjnego Dromex (1971) i Budimex Poznań (jako oddział 1982), z czasem pojawiły się jeszcze Budimex Budownictwo, Budimex Unibud. Inne kombinaty budowlane też dzielą się na spółki powiązane z regionami, np. Mostostal Warszawa czy Mostostal Kraków.

I tak wielkim skrótem doszliśmy do roku 1989, czyli przełomu w systemie gospodarczym. Budimex Poznań pierwotnie był oddziałem firmy, ale w 1991 roku stał się samodzielną jednostką związaną kapitałowo z Budimeksem, później został częścią Budimeksu Dromeksu. Budimex Dromex wyłonił się z połączenia Budimeksu Budownictwo, Budimeksu Poznań, Budimeksu Unibud, Dromeksu oraz Mostostalu Kraków (w 2002 roku Budimex Dromex zostaje przekształcony w spółkę akcyjną, której jedynym właścicielem jest Budimex). Była to wówczas największa w Polsce firma generalnego wykonawstwa.

W 1992 roku Budimex został sprywatyzowany, a w 1995 roku trafił na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. W opisie tamtych lat firma szczyci się faktem, że już podczas pierwszych notowań wartość akcji przekroczyła cenę emisyjną o 35%. W roku debiutu giełdowego zysk firmy przekroczył 31 mln zł (rok wcześniej wynosił 9 mln). Trzeba jeszcze wspomnieć o pakiecie zagranicznych spółek Budimeksu, m.in. Budimex Praha, Budimex Panon i Epito w Budapeszcie, Albor w Soffi, Merkury w Moskwie, SlovBud w Bratysławie – w sumie było ich osiemnaście.

Budimex Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej SYMFONIA w Katowicach
Autor: Budimex Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej SYMFONIA w Katowicach również wybudował Budimex

W 1998 roku Grupa Budimex zatrudnia ponad 7 tys. pracowników i notuje 10-procentowy wzrost obrotów w stosunku do roku poprzedniego. W 1999 roku w wyniku połączenia spółki Unibud i Budimeksu Warszawa powstał Budimex Unibud, w tym samym roku miał miejsce fuzja Budimeksu Poznań z Budimeksem. Wkrótce Budimex SA został inwestorem strategicznym Mostostalu Kraków, a w 2002 następuje fuzja spółek. Również w tym roku Budimex Dromex zostaje przekształcony w spółkę akcyjną, której jedynym właścicielem jest Budimex.

W 2000 roku Budimex pozyskał zagranicznego inwestora strategicznego – hiszpańską Grupę Ferrovial. Ta decyzja zwiększyła znacznie potencjał firmy. Wobec perspektyw wejścia Polski do Unii Europejskiej przed Budimeksem – i wieloma polskimi firmami budowlanymi – rysowały się nowe wyzwania. Gdy potem w 2007 roku zostaliśmy wybrani na współgospodarza EURO 2012 i popłynęły pieniądze z UE na budowę infrastruktury wydawało się, że będzie  pięknie…

Exbud to Skanska, Budimex to Budimex

W latach 90. i na przełomie wieku dwie firmy budowlane uważane były za największe – Exbud i Budimex. Na LIŚCIE 100 największych przedsiębiorstw budowlanych (którą dodajmy wymyślił Muratorplus, wtedy jako miesięcznik „Przedsiębiorca budowlany”), obie firmy zamieniały się miejscami na pozycji lidera. Potem nadszedł okres zmian własnościowych, bo w Polsce pojawił się kapitał zagraniczny. Spektakularnym wydarzeniem było wchłonięcie Exbudu, wraz z nazwą, przez Skanska. Budimex długo opierał się zmianom, ale nawet gdy jego inwestorem strategicznym został hiszpański holding Ferrovial, pozostał przy dotychczasowej nazwie. Spoglądając na listę firm budowlanych sprzed kilkunastu lat nietrudno zauważyć, że większości z nich, przynajmniej z nazwy, nie ma już na rynku.

Niestety, rok 2008 zaznaczył się jako początek światowego kryzysu finansowego. Polska miała się wtedy świetnie, „zielona wyspa” na mapie Europy! Za chwilę jednak sytuacja zmienia się diametralnie dla polskich budowlanych. A jak poradził sobie w trudnych czasach Budimex? W roku 2009 dokona się fuzja Budimeksu i Budimeksu Dromeksu – powstaje Budimex SA. Tymczasem na rynku niespotykana konkurencja cenowa, wzrost cen materiałów i trudności z kadrami specjalistycznymi (UE otworzyła właśnie rynki pracy), zatory płatnicze, prowadzą do załamania na rynku budowlanym i kilkuletniej fali bankructw. Budimex realizuje kontrakty na granicy opłacalności, ale utrzymuje się na rynku na wysokiej pozycji. Jak czytamy na stronie internetowej Budimeksu, w roku 2013 jest to najbardziej wartościowa spółka budowlana notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, wzrost cen akcji doszedł do 89%.

Ruch jest nie tylko w strukturach własnościowych Budimeksu. Zmienia się też strategia zarządzania idąca również w kierunku gdzie trzeba dywersyfikacji (np. działalność deweloperska w ramach Budimeksu Nieruchomości) czy inwestowania we własne biuro projektowe (rok 2014, coraz więcej przetargów jest bowiem ogłaszanych w formule „projektuj i buduj”), otwarcie na innowacje w budownictwie (innowacje są dzisiaj uznawane za najważniejszy wyróżnik konkurencji).

Budimex zakład zagospodarowania odpadów Ostrów Wlkp.
Autor: Budimex Jedną ze specjalizacji Budimeksu jest budownictwo ekologiczne, którego przykładem jest zakład zagospodarowania odpadów w Ostrowie Wlkp. zrealizowany w formule "Projektuj i Buduj"

W roku 2014 Grupa Budimex notuje wzrosty we wszystkich obszarach: sprzedaży, wyniku operacyjnym, pozycji gotówkowej, portfela zamówień oraz w przedsprzedaży mieszkań.
W 2015 roku Budimex wylicza, że „buduje niemal co czwarty kilometr drogi w Polsce” – chodzi oczywiście o drogi szybkiego ruchu współfinansowane przez UE. 
W roku 2016 uzyskane wyniki dały Budimeksowi pierwsze miejsce wśród największych firm budowlanych w Polsce (wcześniej przez kilka lat prym wiodła firma Skanska). Jest to tym bardziej do docenienia, że wzrost sprzedaży o 8,5% i rekordowy zysk netto na poziomie 410 mln zł trzeba nałożyć na 14,5-procentowy spadek produkcji budowlano-montażowej w kraju. W 2017 Budimex miał 6,37 mld zł skonsolidowanych przychodów. O roku 2018 będzie dalej…

Budimex i jego prezesi

Gdy kombinaty budowlane były zarządzane w zasadzie centralnie, osobowości szefów nie miały wielkiego wpływu na sposób zarządzania przedsiębiorstwem. To się jednak zmieniło, czego przykładem jest również Budimex, a dowodem historia Budumeksu, którą wystarczy teraz podłożyć pod kadencje… trzech prezesów.

Pierwszym jest Grzegorz Tuderek, prezes Budimeksu w latach 1985-1997. Absolwent Wydziału Budownictwa Lądowego Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Warszawie. Nie od razu trafił do budownictwa. Najpierw był menedżerem, konsulem handlowym Polski w Chicago. To za jego prezesury Budimex zaczął rosnąć w siłę i przeszedł do gospodarki rynkowej. W tamtych czasach, Grzegorz Tuderek (obok Witolda Zapaski z Exbudu) w branży budowlanej był utożsamiany z sukcesem i potężną firmą.

Po prezesurze Tuderka nastała epoka Marka Michałowskiego, który był szefem Budimeksu w latach 1998-2009. Nie miał budowlanego wykształcenia, co również wskazuje na zmiany w kierunkach zarządzania firmą. Marek Michałowski jest absolwentem Wydziału Finansów i Statystyki Szkoły Głównej Planowania i Statystyki (dzisiaj Szkoła Główna Handlowa) w Warszawie. W Budimeksie rozpoczął pracę w 1978, gdzie wspinając się po drabinie kariery został członkiem zarządu i dyrektorem ds. ekonomiczno-finansowych. W roku 1998 najpierw został prezesem Dromeksu SA, a później dyrektorem generalnym i prezesem zarządu Budimeksu SA. Do dziś Marek Michałowski jest przewodniczącym rady nadzorczej Budimeksu (a także prezesem Polskiego Związku Golfa).

Urzędujący prezes
Dariusz Blocher Budimex

Autor: Budimex

Dariusz Blocher

Od 2009 roku Budimex jest kierowany przez Dariusza Blochera. Jest absolwentem Wydziału Mechaniki i Budowy Maszyn Politechniki Częstochowskiej oraz IESE Business School w Barcelonie. Zanim trafił do Budimeksu w 2002 roku, pracował w Fabryce Ahlstrom – Fakop i w Pepsi Co. na stanowiskach kierownika oddziału sprzedaży i dyrektora ds. HR w dziale sprzedaży i dystrybucji. W Budimeksie początkowo również odpowiadał za zarządzanie zasobami ludzkimi. W 2007 roku został prezesem Budimeksu Dromeksu.

Niedawno, decyzją inwestora strategicznego Budimeksu – Grupy Ferrovial, Dariusz Blocher awansował i obecnie pozostając na stanowisku prezesa Grupy Budimex jest także odpowiedzialny za europejski rynek Grupy Ferrovial brytyjski, irlandzki, słowacki i polski. Jako prezes Grupy Budimex, Blocher zarządza także oddziałem niemieckim firmy oraz kontraktem budowlanym na Litwie. To podobno awans, który jest precedensem w historii Grupy Ferrovial.

Budimex na pierwszym miejscu

Tak jak wcześniej Budimex rywalizował z Exbudem, tak w ostatniej dekadzie była to Skanska. Jednak przed trzema laty Budimex został wyraźnym liderem. Wygrywa na niemal wszystkich obszarach, m.in. począwszy od przychodów, liczby wygrywanych przetargów, wysokości zatrudnienia, odebrał również Skanska miano najlepszego pracodawcy w budownictwie. Nie udało się odebrać Skanska pozycji lidera w badaniu w cyklicznym badaniu Most Attractive Employers Poland 2019 (na najbardziej pożądanych pracodawców), przeprowadzanym wśród polskich studentów (tym razem była to próba 17 tys. studentów z 71 uczelni) – Budimex zajął drugie miejsce.    

W roku 2018 przychody Grupy Budimex wyniosły ok. 6,7 mld zł, a zysk netto powyżej 300 mln zł. Poziom zatrudnienia to dzisiaj ponad 7,5 tys. osób. W ciągu tego roku firma współpracowała z ponad 17 tys. kontrahentów. Podobno co czwarty kilometr drogi ekspresowej w 2018 roku wybudowany był przez Budimex. W tym roku firma pochwaliła się rekordowym portfelem zamówień przekraczającym 10 mld zł.
Trzeba jeszcze wspomnieć o 1,9 mln zł przekazanych darowizn i efektach działań proekologicznych – odzysk 760 93 t metali, 273 89 t tworzyw sztucznych i 7330 t papieru i tektury.

Budimex jest jedną z siedmiu firm, które w 2010 roku podpisały Porozumienie dla Bezpieczeństwa w Budownictwie (wraz z firmami Bilfinger Infrastructure (obecnie PORR), Hochtief Polska, Mostostal Warszawa, Polimex Mostostal, Skanska i Warbud (dzisiaj jest 12 sygnatariuszy). To nieformalne porozumienie jest przykładem, że w imię likwidacji zagrożeń i wypadków na budowie, można jednocześnie współpracować i rywalizować na rynku. Firmy należące do Porozumienia wdrażają jednakowe standardy bezpieczeństwa na budowie i wśród swoich podwykonawców. Jeżeli podwykonawca nie spełnia wymogów, nie znajdzie zatrudnienia na żadnej z budów sygnatariuszy.   

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej