Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokują reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz Adblock, następnie Odśwież stronę
Przejdź do serwisu
adb_popup_graphic

Zrównoważony rozwój. Budynek a infrastruktura - nowe wyzwanie dla projektantów XXI wieku

Tagi:
budownictwo zrównoważone,
budynki,
energooszczędność,
infrastruktura komunalna,
infrastruktura techniczna,
zielony budynek,
zrównoważony rozwój

Bez względu na to, czy strategię zrównoważonego rozwoju przyjmie się ze względów finansowych, estetycznych, z uwagi na energooszczędność czy zmiany klimatyczne, jeśli tylko budynki traktowane będą jako ważna część infrastruktury komunalnej, korzyści mogą być ogromne. Czerpać je będą nie tylko ich użytkownicy, właściciele czy deweloperzy, ale również wspólnoty, całe społeczności, a nawet regiony.

Dockside Green, Victoria, Kanada
Dockside Green, Victoria, Kanada
Fot.: Douglas Pollard

Budynki w środowisku zabudowanym to coś więcej niż tylko miejsce do życia, pracy i zabawy oraz tworzenia poczucia wspólnoty czy wizerunku miasta. Można je również świadomie wykorzystać do takich celów jak optymalizacja infrastruktury komunalnej prowadząca z reguły do ograniczenia nakładów finansowych na rozwój sieci miejskich, na ochronę zdrowia poprzez wzrost komfortu życia mieszkańców i użytkowników oraz poprawę wydajności pracy i bezpieczeństwa.

Zobacz także video: Zrównoważony rozwój wymaga zintegrowanego projektowania 

Zrównoważony rozwój w projektowaniu miast i budynków wyraża się w wyzwaniu, by osiągnąć jak najlepsze parametry energetyczne (energooszczędność) i środowiskowe prowadzące w prostej linii do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, zmniejszenia zależności od paliw kopalnych oraz złagodzenia skutków zmian klimatycznych. W ten sposób można ograniczyć presję, jaką nowe obiekty (i odnawiane) wywierają na rozwój infrastruktury komunalnej, np. sieci energetycznych oraz wodnych, w tym zarówno wody pitnej, jak i ścieków: bytowych i burzowych. Można postawić pytanie, czy projektanci wykorzystują swoje możliwości? Odpowiedź brzmi: nie.

Zmiany w podejściu do projektowania mogą być trudne. Wielu architektów odnosi się podejrzliwie do idei zrównoważonego budownictwa, mówiąc, że proponowane technologie są dopiero testowane, zbyt drogie lub skomplikowane. Błędnym przekonaniem jest również i to, że są one droższe w budowie niż konwencjonalne. W czasie, kiedy pojęcie zrównoważonego budynku było jeszcze stosunkowo nowe, technologie oraz materiały droższe i trudniejsze do znalezienia, podobnie jak fachowcy o odpowiednich kwalifikacjach, a w planowaniu inwestycji nie stosowano zintegrowanego procesu projektowania, mogło to być prawdą. Dzisiaj jednak zaczyna być inaczej.

Dockside Green, Victoria, Kanada
Dockside Green, Victoria, Kanada
Fot.: Windimill Developments
Fot.: Windimill Developments

Istnieją liczne badania, które pokazują, że nie ma istotnych różnic w średnich kosztach budownictwa zrównoważonego w porównaniu do konwencjonalnego. Dzieje się tak dlatego, że choć niektóre procesy mogą trwać dłużej i pociągają za sobą większe koszty, oszczędności eksplotacyjne wynikające z obniżania wielkości nakładów na ogrzewanie i chłodzenie, pokrywają te koszty z nadmiarem. Zmniejszenie zapotrzebowania na energię, oprócz kosztów energii prowadzi do instalowania urządzeń o mniejszej mocy, mniejszej skali a czasem nawet do ich całkowitej likwidacji, a to z kolei obniża koszty kapitałowe i operacyjne. Dodatkowo tworzone są potencjalne źródła dochodów z odpadów budowlanych, sprzedaży kredytów węglowych i nadmiaru energii. Wyższa wartość rynkowa "zrównoważonych obiektów" i długoterminowe oszczędności mogą więc rekompensować wzrost kosztów kapitałowych.
Oczywiście, prowadzi to do pytania "kto płaci?" Z perspektywy planisty bezpośrednie koszty są często jednym z najważniejszych elementów projektu budowlanego. Oszczędność energii na etapie użytkowania budynku (czyli w ciągu życia budynku, a zwykle jest to kilkadziesiąt lat) rzadko natomiast brana jest pod uwagę przez deweloperów, chyba że pozostają oni właścicielami i administratorami takich budynków przez wiele lat. Trzeba tu dodać, iż "branie pod uwagę" oznaczać musi dokładne symulacje zachowania budynku w każdym momencie i w każdym z wielu scenariuszy, a to jest na razie poważnym problemem. Trzeba mieć jednak nadzieję, że z czasem perspektywa wyższych wartości w razie odsprzedaży obiektu i niższych kosztów jego eksploatacji sprawi, iż "zielony budynek" stanie się bardziej opłacalny dla inwestorów.

Czy niegraniczony rozwój infrastruktury jest konieczny?

Federacja Gmin Kanady szacuje, że deficyt środków niezbędnych do aktualizacji istniejących zasobów infrastruktury komunalnej wynosi około 123 miliardy dolarów. Przy takim ogromnym deficycie, budynki muszą odgrywać bardziej znaczącą rolę w zmniejszaniu ich wpływu na powiększanie deficytu.

Postuluje się dlatego projektowanie budynków:

  • zużywających mniej energii całkowitej, a więc ograniczających emisję gazów cieplarnianych, które przyczyniają się do zanieczyszczeń powietrza, smogu, a na większą skalę do zmiany klimatu;
  • wyposażonych w urządzenia pozyskujące energię z OZE, a więc umożliwiających zmniejszenie uzależnienia od paliw kopalnych;
  • aktywnych (o dodatnim bilansie energetycznym), czyli produkujących więcej energii niż zużywanej do ogrzewania, chłodzenia oraz oświetlenia i zasilania urządzeń, czego efektem będzie uwolnienie mocy w istniejących systemach energetycznych oraz zapewnienie nowych bezpiecznych i niezawodnych źródeł energii;
  • takich, które poprzez własne systemy oczyszczania wody i ścieków oraz/lub zarządzania wodą deszczową, zmniejszają ilość oddawanych ścieków  (mniejsze przekroje rur, zmniejszenie mocy pomp) lub całkowicie eliminują konieczność podłączania ich do miejskiej sieci kanalizacyjnej;
  • produkujących żywność, poprzez umożliwienie indywidualnych upraw tarasowych, balkonowych czy zintegrowanych z systemami fasadowymi; zwiększają one podaż produktów lokalnych i zmniejszają zależność od importowanej żywności, w tym od związanych z nią emisji zanieczyszczeń powstałych w wyniku transportu.
Galeria
Pokaz slajdów:
Galeria
Pokaz slajdów:

Zespół Benny Farm w Montrealu, Quebec, Kanada

Benny Farm to "zielony projekt" wspierany przez władze federalne, prowincjonalne, miejskie oraz przez lokalne zakłady energetyczne. Obejmuje on 312 istniejących mieszkań zlokalizowanych w sześciu jednostkach, głównie trzypiętrowych. Projekt (arch. Daniel Pearl L'OEUF) przyczynił się do uwolnienia wolnych mocy (pojemności) w miejskim systemie kanalizacji poprzez wdrożenie programu oszczędności wody i zainstalowanie zielonych dachów, a także do zmniejszenia zapotrzebowania na energię poprzez pozyskiwanie energii odnawialnej z systemów słonecznych i geotermicznych.

Osiedle zaprojektowano w 1947 roku dla weteranów II Wojny Światowej i ich rodzin. Ta 18-hektarowa posiadłość została zmodernizowana na początku w 2002 roku przez Spółkę Lands Kanada (CLC) Limited. Początkowo, wszystkie istniejące obiekty planowano rozebrać i wybudować nowe budynki mieszkalne. Montrealska firma architektoniczna L'OEUF zaproponowała jednak przebudowę niektórych istniejących jednostek oraz budowę nowych, włącznie z zainstalowaniem szeregu funkcji zwiększających trwałość przebudowy. I ten projekt wybrano do realizacji. Zdobył on prestiżową Nagrodę Global Holcim w 2006 roku.

Zespół Benny Farm, Montreal, Kanada. Systemy wewnątrz budynku
Zespół Benny Farm, Montreal, Kanada. Systemy wewnątrz budynku
Fot.: L'OEUF Montreal

Jakie elementy infrastruktury mogą być wspierane przez budynki?

Budynki są ogrzewane, chłodzone, zużywają energię elektryczną. Korzystają również z wody, lądu i mogą negatywnie oddziałowywać na środowisko. Poprzez zmniejszenie wymagań budynków, zarówno nowych jak i modernizowanych, możemy więc złagodzić ich wpływ na infrastrukturę komunalną.
Tabela zawiera listę komponentów infrastruktury, elementów zrównoważonego budynku i sposoby wspierające lub zmniejszające potrzeby w zakresie infrastruktury oraz potencjalne korzyści dla społeczeństwa.

Korzyści jakie może odnieść deweloper, gmina, mieszkańcy i miasto
Komponent infrastruktury Element zrównoważonej inwestycji Potencjalne korzyści dla inwestorów i użytkowników
Energia (ogrzewanie, chłodzenie, wentylacja, nawilżanie, energia elektryczna)

Instalacje do pozyskania energii odnawialnej (słonecznej, geotermalnej, wiatrowej, wodnej z mikroelektrowni wodnych).
Węzeł cieplny (podłączenie do lokalnej instalacji ciepłowniczej wykorzystującej paliwa odnawialne).
Wysokiej jakości zewnętrzne przegrody budynku, w tym okna i drzwi.
Ściany termiczne (pasywne wykorzystanie energii słonecznej).
Energooszczędne oświetlenie wewnętrzne i zewnętrzne.
Automatyka budynku (kontrola zużycia energii, racjonalizacja zachowań użytkowników).

Zmniejszenie zapotrzebowania na ogrzewanie, chłodzenie.
Ograniczenie poboru energii elektrycznej z sieci miejskiej i gminnej.
Redukcja emisji gazów cieplarnianych dzięki większej efektywności energetycznej.
Niższe koszty eksploatacji budynku.
Możliwość uzyskania dodatkowych przychodów ze sprzedaży nadwyżki energii (i carbon credits, czyli kredytów węglowych).
Wzrost ilości energii ze źródeł odnawialnych - lepsze wskaźniki krajowe.
Drogi i transport 

Lokalizacja: bliskość i rozwój zorientowany na komunikację masową.
Optymalny układ ulic, np. sieci zespolonej*.
Mniej miejsc parkingowych, za to więcej stojaków na rowery.
Przepuszczalne nawierzchnie ulic i chodników.

Mniejsza liczba samochów na drogach ogranicza emisję gazów cieplarnianych i poprawia jakość powietrza.
Ograniczenie powierzchni parkingów uwalnia cenne grunty dla innych celów i zmniejsza koszty inwestycji.
Mniej asfaltu i betonu oznacza lepsze gospodarowanie wodą opadową (mniejszy spływ do sieci miejskiej) oraz redukuje zjawisko występowania wysp ciepła w przestrzeni miejskiej.
Wody, ścieki, woda opadowa Wydajne urządzenia instalacji wodnej o małym przepływie.
Systemy powtórnego wykorzystania wody na miejscu.
Technologia zarządzania wodą opadową z systemem przechwytywania deszczówki.
Zielone dachy.
Zmniejszenie zużycia wody pitnej.
Ograniczenie kosztów poboru wody i odprowadzenia ścieków.
Zwiększenie powierzchni zieleni (m.inn. na dachu) jako sposób na ograniczenie i spowolnienie spływu wód do sieci miejskiej.
Zmniejszenie przepustowości miejskich kolektorów ściekowych, a więc mniejsze wydatki na infrastrukturę z kasy miasta.
Odpady (śmieci bytowe, recykling, kompostowanie)

Kompostowanie odpadów organicznych na miejscu.
Użycie materiałów z recyklingu.
Wybór nowych materiałów budowlanych pod kątem możliwosci ich powtórnego użycia bądź recyklingu.
Zarządzanie odpadami w trakcie budowy, użytkowania obiektu i końcowej rozbiórki.  

Mniejsza ilość śmieci zwiększa żywotność składowisk odpadów komunalnych (budowa, remonty i rozbiórki generują ok. 20% wszystkich odpadów w Kanadzie).
Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych ze składowisk (metan produkowany na składowiskach ma np. dwa razy większy udział w globalnych ociepleniu niż dwutlenek węgla).
Użycie materiałów z odzysku zmniejsza koszty składowania.
Materiały budowlane do ponownego użycia to nowe źródła przychodów z ich sprzedaży.
Tereny zieleni Lokalizacja obiektu.
Zielone dachy.
Miejsca do uprawy rośłin.

Unikanie zakłócania wrażliwych obszarów naturalnych poprzez właściwą lokalizację obiektu.
Zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej, w tym złożonej z roślin rodzimych i odpornych na suszę to mniejsze koszty konserwacji zieleni i naprawy krajobrazu.
Większy komfort życia i możliwość rekreacji pozytywnie wpływają na zdrowie mieszkańców.  

* sieć zespolona to optymalny układ ulic i działek budowlanych

Czytaj dalej:
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
W serwisie:
ZPR Media S.A.:
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Architektura i budownictwo:
Styl życia:
Rozrywka, informacja:
Hobby i wypoczynek:
Wideo:
Zakupy:
Miesięcznik: