Ulice do pozazdroszczenia. Włókiennicza w Łodzi, Miernicza we Wrocławiu, kwartał Biskupiej Górki w Gdańsku pokazują jak remontować historyczne zasoby komunalne

Wiele ostatnio mówi się o inwestycjach w budownictwie komunalnym i społecznym. Potrzeby są ogromne szczególnie w największych miastach. Jednym z największych problemów jest pełne zagospodarowanie istniejącego i niemałego zasobu w starych, a często zabytkowych budynkach. Niestety wiele z nich jest wyłączona z użytkowania lub w złym stanie technicznym. Do remontu nadają się w niektórych miejscach całe ulice. Trzeba działać szybko, chociaż i tak inwestycje tego typu są rozciągnięte w czasie. Planowanie jest najważniejsze i jak się okazuje może dawać wymierne efekty.

Włókiennicza - 9 lat remontu

Ulica Włókiennicza w Łodzi jest sąsiadką Piotrkowskiej. To krótki 300-metrowy łącznik między ulicami Kilińskiego i Wschodnią, który jeszcze cztery lata temu był zaniedbanym i zapomnianym fragmentem w samym sercu miasta. Pierwsze prace ruszyły tu wiosną 2018 r., kiedy magistrat podpisał pierwsze umowy na remonty sześciu kamienic. Już wtedy w planach było wykonanie kapitalnych remontów w 17 budynkach. Ale nie tylko, bo zaplanowano zmienić całkowicie wygląd całej ulicy łącznie z nawierzchnią. Koszty dla sześciu pierwszych domów wyniosły blisko 48,5 mln. To były remonty obejmujące wymianę oraz montaż instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, gazową i elektryczną. W ich trakcie wzmacniano stropy, remontowano klatki schodowe i wymieniano więźby dachowe.

Rezultatem kompleksowego remontu 17 budynków było 300 mieszkań i 40 lokali użytkowych na parterach: handlowych, gastronomicznych, usługowych czy pracowni artystycznych. Zaplanowano także szereg funkcji społecznych: przedszkole, świetlice artystyczne i centrum obywatelskie. Pomyślano też o aranżacji podwórek.

Większość kamienic przy ul. Włókienniczej była pozbawiona detalu architektonicznego, poza wpisanym do rejestru zabytków domem Hilarego Majewskiego pod nr. 11 (narożnik Kilińskiego). Dla pozostałych kamienic przygotowano zostały koncepcje zdobionych detalem architektonicznym fasad. Powstały one w Akademii Sztuk Pięknych pod kierownictwem prof. Andrzeja Wachowicza oraz w Biurze Architekta Miasta.

Przebudowa ul. Włókienniczej to element rewitalizacji obszarowej. W tej części Śródmieścia plany obejmowały odnowienie pięciu ulic i wszystkich kamienic komunalnych. W projektach było też stworzenie przestrzeni publicznych – pomiędzy Włókienniczą a Jaracza rozciąga się zazieleniona oaza odpoczynku z placem zabaw nazwana Pasażem Majewskiego.

Obecnie trwa remont ostatniej kamienicy pod adresem Włókiennicza 1, który ma zakończyć się pod koniec 2026 r., czyli 9 lat po podpisaniu pierwszych umów remontowych. Dzisiaj Włókiennicza to wizytówka centrum – droga do tego efektu była długa, ale pokazuje, że można.

Ulica Włókiennicza – kiedyś obraz nędzy i rozpaczy

Metamorfoza ulicy Włókienniczej - zdjęcia

Miernicza – ulica filmowców odzyskuje barwy

To niewielki, zaledwie 300-metrowy skrawek Przedmieścia Oławskiego. Na odcinku między ulicami Komuny Paryskiej a Traugutta przetrwała szczęśliwie działania wojenne i dotrwała w niezmienionej, choć zszarzałej formie do czasów współczesnych. Kiedy staje się na skrzyżowaniu ulic Mierniczej i Komuny Paryskiej czy Mierniczej i Łukasińskiego można ulec złudzeniu cofnięcia się w czasie. Jej unikalny klimat żywcem wyjęty z okresu międzywojennego pokochali filmowcy z Polski i zagranicy. Ulicą zachwycał się Steven Spielberg. Miernicza „grała” w niejednym filmie, a popękane zdobione elewacje eklektycznych kamienic stawały się na planie filmowym fragmentem dawnej Warszawy, Berlina, Wiednia, Strasburga czy Rotterdamu.

Kamienice przy Mierniczej i sąsiednich ulicach znajdują się komunalnych zasobach miasta lub należą do wspólnot, w których miasto ma swoje udziały.

Miernicza jest udanym przykładem przedsięwzięć rewitalizacyjnych zainicjowanych przez miasto i ruchy społeczne. Zakres prac obejmuje przede wszystkim elewacje budynków, dachy, klatki schodowe, izolacje przeciwwilgociowe i remonty piwnic, termomodernizację oraz modernizację instalacji wodno-kanalizacyjnej, dzięki której ulegają likwidacji stare toalety w częściach wspólnych na klatkach schodowych. Domy uzyskują też przyłącza do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Na ulicy jest już 13 wyremontowanych kamienic – tylko przez ostatnie 5 lat swój blask odzyskało sześć z nich. Kolejna pod numerem 20 jest w trakcie remontu, co pozwoli stworzyć piękną pierzeję złożoną z ciągu pięciu kamienic, które będą wyglądały jak w czasach świetności na początku XX w.

Przy Mierniczej prowadzone są także remonty podwórzy, jeden z ważnych elementów renowacji zaniedbanych części miasta. Tutaj powstaje Podwórko Imienia Wszystkich Mieszkańców jeden z najbardziej spektakularnych przykładów rewitalizacji podwórzy na Przedmieściu Oławskim. Podwórko zlokalizowane jest we wnętrzu kwartału ulic Komuny Paryskiej - Prądzyńskiego – Łukasińskiego – Miernicza.

Miernicza w 2014 r. – szare i odrapane kamienice

Miernicza 2026 - zdjęcia

Biskupia Górka stała się atrakcją Gdańska

Biskupia Górka to kilka uliczek wspinających się na wzgórze ponad Kanałem Raduni w sąsiedztwie Głównego Miasta i Dolnego Miasta, będących częścią historycznego centrum Gdańska. Zdegradowany i zaniedbany kwartał straszył przez lata mrocznym klimatem i walącymi się kamienicami. Wygląd i stan tej części miasta nie pasował do sąsiedztwa głównego centrum komunikacyjnego i wizytówki stolicy Pomorza. Już w 2011 r. zgłoszono Partnerstwo dla Biskupiej Górki zainicjowane przez Stowarzyszenie WAGA i Gdańską Wyższą Szkołę Humanistyczną. Zwrócono uwagę, że to miejsce ma wyjątkowe walory krajobrazowe i niezwykle malownicze zakątki i klimat. Wiele lat później ujrzał światło dzienne wyczekiwany przez mieszkańców projekt „Rewitalizacja Biskupiej Górki i Starego Chełmu”. Początkowo pierwszy etap remontu oszacowano na 28 064 810 złotych. Wyszło ponad trzykrotnie więcej. Ostatecznie inwestycja została przeprowadzona przy wsparciu środków unijnych oraz Funduszu Dopłat Banku Gospodarstwa Krajowego i pochłonęła ponad 90 mln zł.

Zasadnicze prace rozpoczęły się pod koniec 2022 roku. W 2,5 roku Gdańskie Nieruchomości wyremontowały kompleksowo 13 gminnych kamienic przy ul. Biskupiej 8A, 11, 17 i 27, ul. Na Stoku 12B, 15, 23, 25, 35, 39 i 40, ul. Rogaczewskiego 45 oraz ul. Salwator 7. Te budynki powstały na przełomie XIX i XX wieku, są ważnym elementem historycznego krajobrazu Gdańska i są wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków. Teraz rusza remont znajdującego się w dolnej części kwartału nad Kanałem Raduni pomennonickiego zboru, który odzyska ryglowe ściany i wygląd z okresu budowy w 1819 r.

Biskupia Górka 2017 - szkoda zachodu 

Biskupia Górka 2026 - gdański Montmartre