Spis treści
Tekst przygotowany z wykorzystaniem AI
Początek prac budowlanych
Przekazanie terenu budowy generalnemu wykonawcy – tureckiej firmie Çalk Enerji Sanayi ve Ticaret – nastąpiło 2 stycznia 2026 roku. Od tego momentu prace nabrały tempa: ukończono już komplet badań geotechnicznych, a od 16 lutego trwają finalne badania geologiczne, kluczowe dla realizacji kontraktu w formule "pod klucz" (EPC). Enea podkreśla, że projekt stawia na polskie kompetencje – aż 75% prac zostanie zrealizowanych przez firmy działające w Polsce, w tym projektanta Energoprojekt-Katowice. Dostawcą technologii jest GE Vernova, z turbinami parowymi produkowanymi w Elblągu i generatorami we Wrocławiu.
Jak informuje Grupa Enea, nowe bloki gazowo-parowe o mocy 668 MW każdy będą pracować w cyklu kombinowanym (Combined Cycle Gas Turbine – CCGT), co zapewnia wysoką sprawność i elastyczność operacyjną. Pierwszy blok ma dostarczyć energię do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego już w marcu 2029 roku, a drugi w czerwcu tego samego roku. Od 2029 roku inwestycja będzie objęta 17-letnim wsparciem z rynku mocy, co zapewni stabilne przychody na poziomie co najmniej 11 miliardów złotych.
Zobacz także: Nie ma lepszej lokalizacji dla drugiej elektrowni jądrowej niż Bełchatów - argumentują eksperci i naukowcy
Finansowanie i ubezpieczenie
Finansowanie projektu secured w grudniu 2025 roku w wysokości blisko 6,95 miliarda złotych pochodzi od konsorcjum polskich banków: Banku Gospodarstwa Krajowego (lider), PKO BP i Pekao SA. To największa transakcja tego typu w historii polskiej energetyki konwencjonalnej, poza projektami offshore. Inwestycja została również objęta kompleksowym programem ubezpieczeniowym przygotowanym przez TUW Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych (z Grupy PZU) we współpracy z GrECo.
Znaczenie dla transformacji energetycznej
Bloki gazowo-parowe w Kozienicach mają stopniowo zastąpić wycofywane jednostki węglowe, wypełniając lukę mocową w systemie i zapewniając regulację dla niestabilnych źródeł OZE, takich jak farmy wiatrowe czy fotowoltaiczne. Dzięki krótkim czasom rozruchu i wysokiej elastyczności, nowe jednostki przyczynią się do redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorze energetycznym. Projekt wpisuje się w założenia Polityki Energetycznej Polski i unijnych celów klimatycznych, jednocześnie wspierając rozwój regionalny – Elektrownia Kozienice jest jednym z największych pracodawców w regionie, a inwestycja stworzy nowe miejsca pracy.
Grupa Enea, wicelider polskiego rynku elektroenergetycznego, podkreśla, że ta inwestycja to krok w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 roku. "Budowa bloków CCGT w Kozienicach to nie tylko wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego, ale także impuls dla polskiej gospodarki poprzez współpracę z lokalnymi dostawcami" – czytamy w komunikacie spółki.
Zobacz także: Nowe ceny prądu od stycznia 2026 - będzie taniej za zużycie. Jaka cena za prąd 2026?
Podobne projekty Enea planuje również w Elektrowni Połaniec, co dodatkowo wzmocni transformację grupy w kierunku niskoemisyjnych technologii. Inwestycja w Kozienicach jest monitorowana przez ekspertów jako test dla całej branży energetycznej w Polsce.
CCGT (z ang. Combined Cycle Gas Turbine), czyli blok gazowo-parowy, to jedna z najbardziej efektywnych i nowoczesnych technologii produkcji energii elektrycznej z gazu ziemnego. Łączy ona dwa różne cykle termodynamiczne w jednej instalacji, co pozwala znacząco zwiększyć sprawność energetyczną w porównaniu z klasycznymi elektrowniami gazowymi lub węglowymi.
Jak działa blok CCGT – krok po kroku
Technologia CCGT opiera się na połączeniu cyklu Braytona (turbina gazowa) z cyklem Rankine’a (turbina parowa). Oto uproszczony przebieg procesu:
Cykl gazowy (turbina gazowa)
- Powietrze z otoczenia jest sprężane w sprężarce do wysokiego ciśnienia.
- Do sprężonego powietrza wtryskuje się gaz ziemny i następuje spalanie w komorze spalania – temperatura gazów spalinowych osiąga ok. 1300–1500 °C.
- Gorące gazy spalinowe rozprężają się w turbinie gazowej, wprawiając ją w ruch obrotowy.
- Turbina gazowa napędza generator, który wytwarza energię elektryczną (pierwsza część mocy bloku).
- Po przejściu przez turbinę gazową spaliny mają wciąż bardzo wysoką temperaturę – zazwyczaj 500–600 °C.
Odzysk ciepła – kocioł odzysknicowy (HRSG – Heat Recovery Steam Generator)
- Gorące spaliny z turbiny gazowej nie są odprowadzane bezpośrednio do komina.
- Przepływają przez kocioł odzysknicowy (HRSG), w którym ogrzewają wodę do postaci pary wodnej o wysokich parametrach (wielostopniowe podgrzewanie, parowanie i przegrzewanie pary).
- To kluczowy element – ciepło odpadowe, które w klasycznej turbinie gazowej byłoby stracone, jest tutaj w pełni wykorzystane.
Cykl parowy (turbina parowa)
- Wytworzona para o wysokiej temperaturze i ciśnieniu napędza turbinę parową.
- Turbina parowa również napędza generator, produkując dodatkową energię elektryczną (druga część mocy bloku).
- Po przejściu przez turbinę para jest skraplana w kondensatorze, a woda wraca do obiegu (zamknięty obieg parowy).
Dzięki temu podwójnemu wykorzystaniu energii z jednego paliwa (gaz ziemny) blok CCGT osiąga znacznie wyższą sprawność niż pojedyncza turbina gazowa (tzw. cykl otwarty – OCGT / simple cycle).
Sprawność i porównanie
- Cykl otwarty (tylko turbina gazowa): sprawność ~35–42%
- Cykl kombinowany CCGT: sprawność 58–64% (najlepsze instalacje na świecie zbliżają się do 65%)
- Klasyczna elektrownia węglowa: sprawność ~35–42%
To oznacza, że z tej samej ilości paliwa blok CCGT produkuje o 50–60% więcej energii elektrycznej niż elektrownia w cyklu otwartym.
Główne zalety technologii CCGT
- Bardzo wysoka sprawność energetyczna → niższe zużycie paliwa i koszty produkcji energii
- Znacznie niższa emisja CO₂ na jednostkę wyprodukowanej energii (ok. 340–400 g CO₂/kWh w porównaniu do ~800–1000 g CO₂/kWh w elektrowni węglowej)
- Szybki rozruch i elastyczność pracy (od kilku minut do pełnej mocy) – idealne uzupełnienie dla niestabilnych OZE (wiatr, fotowoltaika)
- Mniejsze zużycie wody w porównaniu z klasycznymi blokami parowymi
- Mniejsza powierzchnia zabudowy i niższe emisje innych zanieczyszczeń (NOₓ, SO₂, pyły)
Typowe konfiguracje bloków CCGT
- 1+1 – jedna turbina gazowa + jeden kocioł HRSG + jedna turbina parowa
- 2+1 – dwie turbiny gazowe + dwa kotły HRSG + jedna turbina parowa (najczęściej spotykana w dużych blokach >1000 MW)
- Jednowałowa – turbina gazowa i parowa na jednym wale z generatorem (bardziej kompaktowa)
- Wielowałowa – oddzielne wały dla każdej turbiny
W Polsce budowane obecnie bloki (np. w Kozienicach – 2 × 668 MW) to nowoczesne jednostki z turbinami klasy H lub J (najwyższa sprawność), dostarczanymi m.in. przez GE Vernova, Siemens Energy czy Mitsubishi.
Technologia CCGT jest obecnie uważana za najlepszy most między energetyką węglową a w pełni odnawialną – zapewnia stabilność systemu przy jednoczesnej redukcji emisji i wysokiej efektywności.
Materiał powstał przy wsparciu AI.
