Rząd wraca do SENT dla betonu. Branża ostrzega przed wyższymi kosztami i opóźnieniami budów

redakcja Muratorplus.pl
2026-09-18 9:00

Beton towarowy wciąż jest poza systemem SENT, ale po prezydenckim wecie rząd wrócił do tematu w projekcie UD437. Nowe obowiązki dla dostaw na budowy mają uszczelnić rynek i dać budżetowi 1,2 mld zł rocznie, lecz branża ostrzega przed droższą logistyką i ryzykiem opóźnień na inwestycjach, które nie tolerują przerw w betonowaniu.

Plac budowy przy torach kolejowych z dźwigami i koparkami. O wpływie systemu SENT na budowy przeczytasz na Muratorplus.
Autor: PLK SA/ Materiały prasowe

Beton towarowy nie jest dziś objęty systemem SENT. Na 17 września 2026 r. obowiązujące prawo nie nakłada jeszcze takich obowiązków na dostawy na budowy, bo wcześniejsza ustawa została zawetowana przez Prezydenta. Temat jednak wrócił w nowym projekcie UD437, nad którym pracuje rząd. Dla rynku to ważna informacja, bo chodzi o materiał krytyczny dla inwestycji infrastrukturalnych i kubaturowych, a każda dodatkowa formalność może odbić się na logistyce, kosztach i harmonogramach robót.

Weto z czerwca zatrzymało ustawę, ale projekt wrócił w sierpniu

Pierwsza ścieżka legislacyjna ruszyła 11 lutego 2026 r., gdy Rada Ministrów przyjęła projekt rozszerzający SENT między innymi o beton towarowy i inne mieszanki na bazie spoiw mineralnych. Sejm uchwalił ustawę 15 maja 2026 r., ale nie weszła ona w życie. 2 czerwca 2026 r. Prezydent RP odmówił jej podpisania, co przesądziło, że rozszerzenie nie zaczęło obowiązywać.

Po tym wecie rząd wrócił do sprawy. W sierpniu 2026 r. do obiegu legislacyjnego trafił nowy projekt oznaczony jako UD437. To wciąż etap projektu i debaty branżowej, a nie obowiązujące przepisy. W praktyce właśnie to rozróżnienie jest dziś najważniejsze, bo część rynku zdążyła już potraktować SENT dla betonu jako przesądzony fakt.

Projekt UD437 obejmuje betonomieszarki i dostawy także do osób fizycznych

Nowa propozycja ma węższy i bardziej doprecyzowany zakres niż wcześniejsza dyskusja wokół rozszerzenia SENT. Projekt zakłada objęcie systemem przewozu betonu towarowego wyłącznie w pojazdach typu betonomieszarki. Ma to dotyczyć nie tylko dostaw między firmami, ale także sprzedaży do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

W projekcie zapisano kilka rozwiązań, które mają ograniczyć ciężar operacyjny. Betonomieszarki miałyby być zwolnione z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych. Dla umów między firmami przewidziano możliwość jednego zgłoszenia kontraktowego dla dostaw powyżej 100 m3. Z kolei przy dostawach do klientów indywidualnych potwierdzenie odbioru w SENT miałby wykonywać podmiot wysyłający.

Projekt przewiduje też szersze wykorzystanie danych z systemu przez inne organy, w tym Inspekcję Ochrony Środowiska. To oznacza, że skutki regulacji nie ograniczałyby się wyłącznie do kontroli podatkowej i transportowej.

Czytaj też: Firmy medyczne kupują własne nieruchomości. To nie odwrót od najmu, ale nowy ruch na rynku

Rząd liczy na 1,2 mld zł rocznie i wskazuje na szarą strefę

Uzasadnienie strony rządowej jest niezmienne od początku prac. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa wskazują na potrzebę uszczelnienia rynku oraz ograniczenia szarej strefy. Według deklaracji rządu rozszerzenie SENT miałoby przełożyć się na wzrost wpływów podatkowych o około 1,2 mld zł rocznie.

Istotny jest też wątek dostaw do klientów detalicznych. W uzasadnieniu projektu wskazano, że analiza ryzyka KAS wiąże znaczną część uszczupleń właśnie z dostawami betonu towarowego do prywatnych inwestorów. To tłumaczy, dlaczego projekt obejmuje także osoby fizyczne budujące domy lub realizujące mniejsze roboty poza działalnością gospodarczą.

Jednocześnie sam projektodawca przyznawał wcześniej, że beton jest materiałem o szczególnej specyfice technologicznej. W pracach senackich resort finansów podkreślał ograniczony czas przydatności mieszanki do wbudowania oraz konieczność zachowania ciągłości procesu budowlanego. Z punktu widzenia rynku to kluczowe, bo problem nie sprowadza się do samego przewozu, ale do bardzo wąskiego okna technologicznego.

Branża akceptuje cel, ale kwestionuje narzędzie i ostrzega przed kosztami

Stowarzyszenie Producentów Betonu Towarowego w Polsce nie podważa potrzeby walki z nielegalnym obrotem. Spór dotyczy skuteczności wybranego narzędzia. Według branży obecna koncepcja nie daje gwarancji osiągnięcia fiskalnego celu deklarowanego przez rząd, bo podmioty działające w szarej strefie mogą próbować obchodzić system przez zmianę klasyfikacji wyrobów albo środka transportu.

SPBT wskazuje też, że ciężar nowych obowiązków organizacyjnych i administracyjnych spadnie przede wszystkim na legalnych producentów. W praktyce oznacza to ryzyko dodatkowych kosztów po stronie wytwórni, przewoźników i odbiorców. Część tych obciążeń może później trafić do ofert dla generalnych wykonawców, deweloperów i inwestorów publicznych.

W poprzedniej ścieżce legislacyjnej kontrowersje budził również system sankcji. Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu zgłaszało zastrzeżenia konstytucyjne do sztywnych kar administracyjnych w wysokości 20 tys. zł i 5 tys. zł, bez realnej możliwości ich miarkowania. Na tym etapie nie można jeszcze przesądzić, jaki ostatecznie będzie model kar w nowym projekcie, bo to jeden z elementów wymagających dalszej weryfikacji.

Branża zaproponowała własną alternatywę dla segmentu detalicznego. Chodzi o 15-proc. odpis podatkowy od faktur za zakup betonu dla klientów indywidualnych. W założeniu takie rozwiązanie miałoby zachęcać do legalnych zakupów bez dokładania pełnej obsługi SENT do każdej dostawy.

Najbardziej wrażliwe są budowy, które nie tolerują przerwy w betonowaniu

Ryzyko wskazywane przez rynek dotyczy przede wszystkim inwestycji, w których dostawy muszą przebiegać bez zakłóceń. To nie tylko duże osiedla mieszkaniowe, ale też metro, tunele, obiekty hydrotechniczne czy wysokościowce. Nawet jeśli projekt przewiduje zwolnienie betonomieszarek z geolokalizacji i uproszczenia dla większych kontraktów, pozostaje kwestia obsługi zgłoszeń, odpowiedzialności za dane i domykania dostaw w systemie.

Dobrym przykładem są inwestycje miejskie w Warszawie. Zachodni odcinek II linii metra M2 do Karolina wraz ze STP Karolin pozostaje projektem szczególnie wrażliwym na ciągłość dostaw mieszanki. Miasto raportowało plan oddania ostatnich trzech stacji w 2026 r. Przy tego typu robotach problemem nie byłaby sama kontrola fiskalna, lecz każda operacyjna przeszkoda, która mogłaby zaburzyć rytm betonowania.

Podobnie wygląda to w hydrotechnice. Suchy zbiornik przeciwpowodziowy Rzymówka w zlewni Kaczawy ma orientacyjną wartość zamówienia na poziomie 237 142 840 zł. Wody Polskie wskazywały rozpoczęcie robót w III kwartale 2026 r., a plan postępowań przewidywał wszczęcie postępowania w I kwartale tego roku. Dla takich obiektów terminowość dostaw wpływa nie tylko na kontrakt, ale też na tempo realizacji infrastruktury bezpieczeństwa.

Trzecią grupą są duże projekty komercyjne. W rejonie Placu Europejskiego w Warszawie powstaje The Bridge wraz z rewitalizowanym budynkiem Bellona, rozwijany przez Ghelamco. Wieża ma 174 m wysokości, a według materiałów projektowych około 47 tys. m2 powierzchni biurowej. W prezentacji grupowej pojawia się także wartość 54 800 m2 i szacowane GDV 300,4 mln euro. Visa wynajęła tam 17 300 m2 na 14 kondygnacjach. Ten przykład nie dowodzi wpływu SENT na konkretną budowę, ale dobrze pokazuje skalę projektów, dla których terminowość dostaw materiałów ma bezpośredni związek z harmonogramem odbiorów i komercjalizacji.

Rynek czeka teraz na dalszy los projektu i ostateczny zakres obowiązków

Na dziś pewne są trzy rzeczy. Po pierwsze, beton nadal pozostaje poza SENT. Po drugie, rząd wrócił do pomysłu po prezydenckim wecie. Po trzecie, nowy projekt częściowo odpowiada na wcześniejsze obawy, ale nie zamyka sporu o wykonalność regulacji w realiach budowy.

Nadal wymagają doprecyzowania między innymi ostateczne brzmienie definicji towaru objętego projektem, pełny model sankcji oraz to, czy wszystkie zapowiadane złagodzenia zostaną utrzymane na dalszych etapach prac. Z perspektywy inwestorów, wykonawców i producentów najważniejsze będzie to, czy system uda się zaprojektować tak, by ograniczać nadużycia bez przerzucania ryzyka na legalny łańcuch dostaw.

Artykuł napisany przy wykorzystaniu AI

Źródła:

Debata Muratora: Gaz, prąd, pellet? Jak mądrze wybierać energię do domu?
Materiał sponsorowany