Spis treści
- Przetarg na rewitalizację rynku w Buku wciąż czeka na rozstrzygnięcie
- Plac Przemyslawa ma zmienić nie tylko wygląd, ale też ruch i infrastrukturę
- Projekt ma finansowanie z Funduszy Europejskich dla Wielkopolski
- Archeologia i nadzór konserwatorski to jeden z kluczowych czynników ryzyka
- Projekt dojrzewał kilka lat po nieudanej koncepcji z 2016 roku
- Największa niewiadoma dotyczy terminu zakończenia inwestycji
Plac Przemyslawa w Buku ma przejść dużą przebudowę historycznego centrum, ale na 12 października 2026 r. inwestycja jest jeszcze na etapie procedury przetargowej. Miasto i Gmina Buk szuka wykonawcy w formule zaprojektuj i wybuduj dla zadania o łącznej wartości 20 438 733,29 zł. To projekt znacznie szerszy niż wymiana nawierzchni rynku. Obejmuje także układ drogowy, organizację ruchu, sieci podziemne, oświetlenie, zieleń i elementy związane z ochroną zabytków.
Przetarg na rewitalizację rynku w Buku wciąż czeka na rozstrzygnięcie
Postępowanie ogłoszono 15 lipca 2026 r. Zamówienie dotyczy rewitalizacji rynku, czyli Placu Przemyslawa w centrum Buku, w powiecie poznańskim. Gmina prowadzi je w formule zaprojektuj i wybuduj, co oznacza, że wybrany wykonawca ma przygotować dokumentację, uzyskać wymagane uzgodnienia i decyzje, a potem wykonać roboty.
Na tym etapie najważniejsza informacja jest prosta: nie ma publicznie potwierdzonego podpisania umowy z wykonawcą. Dostępne źródła przetargowe wskazują, że po upływie terminu składania ofert trwa ich ocena. Dla rynku wykonawczego to sygnał, że inwestycja jest zabezpieczona finansowo i przygotowana formalnie, ale jeszcze nie weszła w etap realizacji z wyłonionym partnerem.
Samo postępowanie było korygowane. Najpierw termin składania ofert przesunięto 3 sierpnia 2026 r. z 14 na 28 sierpnia, a następnie 24 sierpnia ponownie, tym razem na 7 września 2026 r. Takie przesunięcia zwykle pokazują skalę i złożoność zamówienia. W tym przypadku dochodzi do tego zabytkowy charakter miejsca oraz zakres robót podziemnych.
Plac Przemyslawa ma zmienić nie tylko wygląd, ale też ruch i infrastrukturę
Zakres inwestycji wykracza daleko poza estetykę płyty rynku. Projekt zakłada przebudowę nawierzchni, ale też zmianę układu komunikacyjnego wewnątrz i wokół rynku oraz reorganizację ruchu kołowego. W praktyce oznacza to ograniczenie dominacji samochodów w centralnej części miasta i zmianę zasad parkowania w śródmieściu.
W dokumentach przewidziano także przebudowę lub budowę sieci wodociągowej, kanalizacji deszczowej i oświetlenia oraz zabezpieczenie kolidującej infrastruktury. To właśnie ten element pokazuje, że nie chodzi o prosty remont placu. Prace mają realny wymiar techniczny i będą ingerować w podziemne uzbrojenie terenu, co zawsze wpływa na organizację robót, koszty i ryzyko harmonogramowe.
Do tego dochodzą nowe elementy wyposażenia przestrzeni. Gmina planuje małą architekturę, zieleń z systemem nawadniania, fontannę, monitoring miejski i stację ładowania pojazdów elektrycznych. W projekcie jest też komponent związany z dziedzictwem miejsca, czyli ekspozycja reliktów dawnego ratusza oraz instalacja przestrzenna 3D na obrysie nieistniejącego gotyckiego obiektu.
Trzeba jednak zachować ostrożność przy opisie detali. W formule zaprojektuj i wybuduj część rozwiązań materiałowych, dokładne etapowanie czy ostateczny bilans zieleni będą zależeć od dokumentacji sporządzanej przez przyszłego wykonawcę. Publicznie nie podano też potwierdzonych danych o liczbie miejsc postojowych po przebudowie ani długościach przebudowywanych sieci.
Czytaj też: Miejsce historycznych strajków i wizyty papieża zmienia oblicze. Ruszyła budowa Nowej Tkalni
Projekt ma finansowanie z Funduszy Europejskich dla Wielkopolski
Rewitalizacja rynku w Buku jest współfinansowana z programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027, w ramach Priorytetu 7, Działania 7.1 Rewitalizacja. Całkowita wartość projektu to 20 438 733,29 zł, a łączne dofinansowanie wynosi 16 350 986,63 zł.
Z tej kwoty 14 307 113,31 zł ma pochodzić ze środków Unii Europejskiej, a 2 043 873,32 zł z budżetu państwa. Wniosek o dofinansowanie gmina złożyła 27 marca 2025 r., a 6 lutego 2026 r. projekt został wybrany do wsparcia i znalazł się na 9. miejscu listy rankingowej. To ważne, bo przy inwestycjach tej skali wsparcie zewnętrzne często przesądza o możliwości wejścia w fazę przetargową.
Dla lokalnego samorządu to jedno z największych zadań inwestycyjnych. W materiałach wtórnych pojawia się też kwota 16 mln zł, ale dotyczy ona najpewniej wartości samego zamówienia, a nie całego projektu. W praktyce trzeba więc rozdzielać koszt pełnego przedsięwzięcia od wartości postępowania na roboty i projektowanie.
Archeologia i nadzór konserwatorski to jeden z kluczowych czynników ryzyka
Rynek w Buku jest miejscem historycznie i konserwatorsko wrażliwym. W latach 2019-2021 prowadzono tu badania archeologiczne poprzedzające dalsze prace projektowe. Odkryto między innymi murowany ratusz z pierwszej połowy XVI wieku, relikty budynków datowane na około 1350 r., fragment dawnej drogi oraz ceramikę z XIII wieku.
Takie znaleziska zwiększają atrakcyjność miejsca, ale dla inwestycji oznaczają też dodatkowe obowiązki. Dokumenty przetargowe przewidują nadzór archeologiczny i konserwatorski, a od wykonawców oczekuje się doświadczenia przy robotach w przestrzeniach publicznych i przy zabytkach. To zawęża krąg potencjalnych oferentów i może przekładać się na tempo postępowania.
Znaczenie ma również sam sposób prowadzenia robót. Każda ingerencja w podłoże, zwłaszcza przy przebudowie sieci i nawierzchni, musi uwzględniać warstwę archeologiczną. Dla harmonogramu to realne ryzyko, bo odkrycia w trakcie prac mogą wymagać dodatkowych uzgodnień i zmian organizacyjnych.
Projekt dojrzewał kilka lat po nieudanej koncepcji z 2016 roku
Obecna rewitalizacja nie jest pierwszą próbą przebudowy rynku. Wcześniejsza koncepcja z 2016 r. nie została zaakceptowana przez radnych i mieszkańców. To ważne tło, bo pokazuje, że temat zagospodarowania centralnej przestrzeni Buku był społecznie wrażliwy jeszcze przed wejściem w etap finansowania i przetargu.
Nowe podejście oparto na szerszych konsultacjach. W 2022 r. zorganizowano otwarte spotkania i warsztaty z mieszkańcami, a 24 stycznia 2023 r. radni przyjęli rekomendacje do dalszych prac. Później obszar objęto formalnie działaniami rewitalizacyjnymi w ramach uchwały nr LVIII/522/2023 z 28 listopada 2023 r., a projekt wpisano w Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta i Gminy Buk do roku 2033.
W przygotowania wpisuje się też wcześniejsza zmiana w organizacji parkowania. Już w czerwcu 2021 r. oddano do użytku parking buforowy przy ul. Wielkowiejskiej, zrealizowany za 1 066 997 zł. To ruch istotny z punktu widzenia całego projektu, bo ograniczenie parkowania na płycie rynku wymaga alternatywy poza jego główną przestrzenią.
Największa niewiadoma dotyczy terminu zakończenia inwestycji
Poza brakiem publicznie potwierdzonego wykonawcy największy problem informacyjny dotyczy harmonogramu. W dostępnych materiałach pojawiają się rozbieżne daty końcowe. Na stronie projektów unijnych gminy wskazano termin 31 grudnia 2026 r., w komunikacie o przetargu mowa była o inwestycji kilkuletniej, a w wtórnych bazach przetargowych pojawia się data 31 grudnia 2028 r.
Na dziś nie należy więc podawać jednej, wiążącej daty zakończenia bez odwołania do dokumentów umownych albo oficjalnego rozstrzygnięcia przetargu. Podobnie ostrożnie trzeba traktować zapowiadane etapowanie. 12 maja 2026 r. gmina komunikowała, że pierwszym etapem ma być wymiana sieci wodociągowej wraz z przyłączami, ale ostateczny układ prac będzie zależał od dokumentacji przygotowanej przez wybranego wykonawcę.
Dla miasta i mieszkańców skutki inwestycji będą odczuwalne nie tylko po zakończeniu robót, ale także w trakcie ich prowadzenia. Przebudowa centralnej przestrzeni oznacza czasowe zmiany w ruchu, dostępie do rynku i funkcjonowaniu lokalnych usług. Z perspektywy branży to z kolei przykład rewitalizacji małego miasta, w której najtrudniejsze nie są elementy wizualne, lecz połączenie prac drogowych, sieciowych i konserwatorskich w jednym postępowaniu.
Artykuł napisany przy wykorzystaniu AI
