Na plac Centralny w Warszawie poczekamy dłużej. Czemu opóźnia się inwestycja na placu Defilad pod Pałacem Kultury i Nauki?

2024-02-01 9:39

Zielony plac Centralny ma zostać wykrojony z części placu Defilad w Warszawie. Pod Pałacem Kultury i Nauki, od strony ul. Marszałkowskiej, zobaczymy nowe drzewa, krzewy i sadzawkę, a także zarysy przedwojennych budynków. Inwestycja realizowana w ramach Nowego Centrum Warszawy złapała jednak opóźnienie. Dlaczego?

Spis treści

  1. Plac Centralny powstaje w środkowej części placu Defilad w Warszawie
  2. Kiedy plac Centralny będzie gotowy? Jest opóźnienie
  3. Plac Centralny w Warszawie – aktualności z budowy. Odkryto posadzkę kamienicy
  4. Przedwojenna Warszawa utrwalona w kamieniu, a do tego zieleń i woda
  5. Nie tylko plac Centralny. Obok powstaje Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Plac Centralny Warszawa wizualizacja
Autor: UM Warszawa Wizualizacja placu Centralnego w Warszawie

Plac Centralny powstaje w środkowej części placu Defilad w Warszawie

Plac Defilad w Warszawie to miejsce, które od dawna czekało na metamorfozę. Ta ogromna przestrzeń w ścisłym centrum stolicy od lat pełni rolę niezbyt estetycznego parkingu. Od kilku lat plac pod Pałacem Kultury zmienia się jednak wreszcie w ramach programu Nowego Centrum Warszawy. W 2023 r. rozpoczęły się najważniejsze prace – przebudowa środkowej części placu Defilad (od strony ul. Marszałkowskiej) na nowy, zielony plac Centralny. Wszystko miało być gotowe w pierwszej połowie 2024 r., ale opóźnienie jest już pewne (z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowych prac archeologicznych). Postępy inwestycji można śledzić na oficjalnej stronie.

To inwestycja przełomowa dla tego kwartału miasta, a plac Centralny jest jej kluczowym elementem. Połączy to, co przez dekady było odizolowane z powodu złej w tym przypadku architektury lat 50. i monumentalizmu, później taniej komercji lat 80. i 90. Pałac, który stał się obiektem symbolicznym, połączy się w jedną całość z przebudowaną ulicą Złotą, Zgody do ulicy Chmielnej i placu Pięciu Rogów. Nowa przestrzeń będzie spójna i atrakcyjna dla mieszkańców – zapowiada Wojciech Wagner, zastępca dyrektora Biura Architektury i Planowania Przestrzennego.

Kiedy plac Centralny będzie gotowy? Jest opóźnienie

Pierwotnie zapowiadano zakończenie budowy placu Centralnego w I połowie 2024 r. To już jednak nieaktualne, co zresztą widać na pierwszy rzut oka – na placu budowy od miesięcy niewiele się dzieje. Powodem jest konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań archeologicznych, na które przeznaczono pół roku. Pytani o termin zakończenia inwestycji urzędnicy rozkładają ręce: tego nie wie nikt.

– Zdecydowaliśmy się na – rozpisane na kilka miesięcy – prace archeologiczne. Decyzja była dość łatwa, bo ani nie było, ani przez wiele lat nie będzie okazji, by je przeprowadzić. Mówimy też o miejscu poza siecią drogową, nie było więc przeszkód związanych z koniecznością szybkiego przywrócenia ruchu. W każdym razie nie podamy dziś konkretnej daty zakończenia prac, bo też miejsce – jak to zwykle bywa w centrum Warszawy – jest pełne niespodzianek, część placu budowy jest zajęta przez zaplecze budowy MSN, zbyt wiele jest tu zmiennych, żeby rzetelnie jakąś wskazać – tłumaczy miasto.

Plac Centralny w Warszawie – aktualności z budowy. Odkryto posadzkę kamienicy

Obecnie firma Balzola realizuje projekt przebudowy autorstwa A-A Collective. Latem 2023 r. zerwano kostkę pokrywającą plac i rozkopano teren. W pierwszej kolejności zostaną wybudowane 4 zbiorniki retencyjne do gromadzenia deszczówki, która posłuży w przyszłości do podlewania nowej zieleni. Znajdą się one 7 m pod ziemią. Pierwszy z nich już powstaje.

Od przełomu września i października 2023 r. prace widocznie zwolniły. Spowolnienie prac wiąże się z koniecznością przebadania reliktów przeszłości odkrytych pod placem. Dopiero po tym etapie (zaplanowanym na pół roku) ruszy właściwa budowa. Jednym z ciekawszych znalezisk była odkryta pod koniec listopada posadzka zburzonej kamienicy, najprawdopodobniej już powojenna.

Przy okazji prac nad placem Centralnym odsłonięto także inne ślady historii Warszawy:

  • podziemia trybuny honorowej, służące niegdyś komunistycznym dygnitarzom,
  • pozostałości przedwojennej siatki ulic w tym miejscu – krawężniki, brukowane jezdnie, resztki kamienic,
  • szyny tramwajowe w dawnym przebiegu ul. Złotej.

Miasto bierze pod uwagę możliwość wyeksponowanie części znalezisk, jednak na razie nie podano dalszych szczegółów. Pod koniec listopada 2023 r. Zarząd Dróg Miejskich wybrał firmę, która za 1 027 945,44 zł przeprowadzi dodatkowe badania archeologiczne odsłoniętych reliktów. Będzie to firma Asinus Igor Maciszewski, która ma teraz pół roku na realizację zamówienia.

Plac Centralny Warszawa
Autor: UM Warszawa Wizualizacja placu Centralnego z góry Link: Kliknij, aby powiększyć zdjęcie

Przedwojenna Warszawa utrwalona w kamieniu, a do tego zieleń i woda

Warto dodać, że nowy plac Centralny będzie nawiązywał wyglądem do przedwojennej zabudowy. Jak wyjaśnia strona Urzędu Miasta Warszawy, stąd właśnie bierze się jego nietypowy, asymetryczny układ.

Nieregularny układ chodników i zieleni odwzoruje sieć dawnych ulic i zarys budynków. Trawniki mają przypominać miejsca, w których stały kamienice – podaje UM Warszawa. – Nawierzchnia placu zostanie wykonana z 6 różnych rodzajów kamienia. Obrysy dawnych kamienic zostaną wykonane z wielkoformatowych płyt kamiennych w różnych wybarwieniach: szarym i czerwonym. Dawne dziedzińce zostaną wybrukowane ponownie wykorzystaną kostką granitową z placu Defilad oraz uzupełnione płytami granitowymi z okolic trybuny honorowej. Układ ulic z 1939 r. przypomną w tym miejscu pasy ułożone z kostki granitowej.

Nie znaczy to jednak, że na nowym placu zabraknie zieleni – wręcz przeciwnie. Według projektu przed Pałacem Kultury i Nauki pojawi się:

  • 109 drzew,
  • 11 gatunków krzewów,
  • 40 gatunków bylin i roślin cebulowych,
  • trawniki.

Dodatkową atrakcją będzie płytki zbiornik wodny od strony powstającego właśnie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (w obrysie podwórka przedwojennej kamienicy).

Nie tylko plac Centralny. Obok powstaje Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Warto przypomnieć, że trwająca przebudowa nie będzie jedyną zmianą w obrębie placu Defilad. Warszawa od kilku lat realizuje także dwie inne ważne inwestycje w ścisłym centrum. Od strony ul. Marszałkowskiej wyrasta – coraz bliższe ukończenia – Muzeum Sztuki Nowoczesnej (tu można zobaczyć MSN w budowie). Za nim z kolei ma być zbudowana nowa siedziba Teatru TR Warszawa, która będzie powstawać etapami. W przyszłości ma też powstać symetryczna do nich zabudowa po drugiej stronie placu Defilad (na razie jednak brak konkretnych planów i projektów, są też przeszkody natury biurokratycznej).

Docelowo w obrębie centrum stolicy zajdą jeszcze większe zmiany. W ramach programu Nowego Centrum Warszawy nastąpi m.in. przebudowa ul. Złotej, Zgoda, Chmielnej oraz Marszałkowskiej. Ulice te zyskają nową, elegancką formę oraz wzbogacą się o zieleń. Warto dodać, że w latach poprzednich w podobny sposób przebudowano okolice ronda Dmowskiego – pojawiły się m.in. nowe nasadzenia, a także nowe przejścia dla pieszych oraz drogi dla rowerów.

W dalszej perspektywie planowane są prace na centralnym odcinku Al. Jerozolimskich – powstają założenia do przebudowy. Warszawa chce wykorzystać szansę, jaką przyniesie przebudowa kolejowej linii średnicowej – podaje UM Warszawa.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej