Toruń ogłosił przetarg na nową zajezdnię i linię tramwajową. Rewolucja dla zachodniej części miasta

Toruń uruchomił przetarg na budowę nowej zajezdni tramwajowej w Strefie Toruń Zachód i ponad 3 km linii od pętli Motoarena. To nie tylko techniczne zaplecze dla taboru, ale inwestycja, która porządkuje zachodnią część miasta - z zielonym torowiskiem, nowym układem dróg i nową rolą dla historycznej zajezdni przy ul. Sienkiewicza.

Siedem grzechów głównych polskich architektów

Nowa zajezdnia tramwajowa i linia od pętli Motoarena w Toruniu weszły w etap przetargu. Miejski Zakład Komunikacji ogłosił 10 listopada 2026 r. postępowanie na budowę zaplecza technicznego w Strefie Toruń Zachód i ponad 3 km nowego torowiska. To ważna zmiana nie tylko dla transportu publicznego, ale też dla mapy miasta: zachodnia część Torunia ma zyskać nowy węzeł infrastrukturalny, a historyczna zajezdnia przy ul. Sienkiewicza - szansę na zmianę roli.

Dlaczego Toruń przenosi zaplecze tramwajowe

Punktem wyjścia jest stan obecnej zajezdni, działającej od 1891 r. Obiekt przy ul. Sienkiewicza od dawna funkcjonuje w śródmiejskiej tkance i coraz słabiej odpowiada współczesnym wymaganiom eksploatacyjnym. Ograniczenia przestrzenne i historyczny charakter miejsca utrudniają jego dalszą rozbudowę.

Nowa inwestycja ma więc znaczenie systemowe. Nie chodzi wyłącznie o dobudowanie hali, ale o przeniesienie kluczowych funkcji technicznych do lokalizacji, która daje rezerwę rozwoju i pozwala lepiej organizować obsługę nowoczesnego taboru.

Kampus techniczny przy Szosie Bydgoskiej

Planowana zajezdnia ma powstać przy Szosie Bydgoskiej, na przedłużeniu ul. Łukasiewicza, między Castoramą a lotniskiem. Sama część tramwajowa zajmie 53 857 m2, a teren przewidziany pod zajezdnię tramwajową i przyszłą autobusową ma około 11,5 ha. To skala bardziej kampusu technicznego niż pojedynczego obiektu.

Projekt dokumentacji opracowała spółka PROGREG. Koszt prac projektowych wyniósł około 6,24 mln zł netto, czyli 7,675 mln zł brutto. Według założeń zajezdnia ma mieć 16 022,80 m2 powierzchni zabudowy i 146 605,81 m3 kubatury, a układ torowy na jej terenie obejmie 5 348,22 mtp - w tym zapisie chodzi o metry toru pojedynczego.

W programie użytkowym zapisano halę postojową dla 40 tramwajów oraz 4 jednostek zabytkowych lub technicznych, a także halę serwisową z 7 torami obsługowymi dla 11 tramwajów. Zaplecze ma więc jednocześnie porządkować parkowanie taboru, bieżące utrzymanie i obsługę specjalistyczną.

Ponad 3 km nowej linii i przebudowa zachodniego układu

Drugim filarem przedsięwzięcia jest nowa linia tramwajowa prowadzona od pętli Motoarena w stronę zajezdni. Ma liczyć ponad 3 km toru pojedynczego i objąć trzy zespoły przystanków. To połączenie, które rozszerza zasięg infrastruktury tramwajowej na zachód i wiąże nowe zaplecze z istniejącą siecią.

Zakres inwestycji nie kończy się na torach. Przewidziano też przebudowę skrzyżowania ul. Pera Jonssona z Szosą Bydgoską, przebudowę fragmentu samej ul. Pera Jonssona oraz budowę odcinków dróg związanych z planowaną trasą wschód-zachód i dojazdem do zajezdni. W pakiecie jest również budowa południowej jezdni drogi wojewódzkiej o długości około 0,85 km jako fragmentu IV etapu Trasy Średnicowej.

To właśnie w tym miejscu inwestycja pokazuje swój miejski ciężar. Tramwaj, zajezdnia i drogi towarzyszące tworzą jeden układ, który ma porządkować zachodnią część Torunia i przygotowywać ją na dalszy rozwój.

Zielone torowisko, retencja i automatyka zaplecza

Najciekawszy z perspektywy architektury infrastruktury jest język technologii. Większość nowej trasy ma powstać jako zielone torowisko, a w samej zajezdni zaplanowano system retencji wód opadowych, myjnię z zamkniętym obiegiem wody, odnawialne źródła energii oraz magazynowanie energii i jej dalsze wykorzystanie.

Do tego dochodzą rozwiązania stricte eksploatacyjne: tokarka podtorowa do obróbki profilu kół bez demontażu zestawów kołowych, sztywna sieć trakcyjna odstawcza, zautomatyzowane zarządzanie zajezdnią, sterowanie ruchem i ogrzewanie zwrotnic. Tego typu obiekty rzadko trafiają do debaty o architekturze, choć to one w praktyce decydują o sprawności codziennej mobilności.

Harmonogram i finansowanie

Oferty w przetargu mają być składane do 15 grudnia 2026 r. Miasto zakłada podpisanie umowy z wykonawcą w I lub II kwartale 2027 r. i zastrzega harmonogram realizacyjny na kolejnych etapach: budowa linii ma potrwać 18 miesięcy, a zajezdni 24 miesiące.

Całość jest częścią projektu „Rozwój ekologicznej komunikacji miejskiej w Toruniu”, współfinansowanego z programu FEnIKS. Wartość całego pakietu to 338,95 mln zł brutto, z czego 225 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. Umowę o dofinansowanie podpisano 27 czerwca 2025 r., a termin realizacji całego projektu wyznaczono do 31 grudnia 2029 r.

Co ta inwestycja zmienia w mieście

W toruńskim przypadku zajezdnia nie jest ukrytym zapleczem na końcu technicznej opowieści. Staje się narzędziem zmiany przestrzennej. Z jednej strony przesuwa ciężar rozwoju systemu tramwajowego na zachód, w obszar dziś mniej zurbanizowany i silnie powiązany z nowymi inwestycjami drogowymi. Z drugiej - pozwala myśleć o przyszłości terenu przy ul. Sienkiewicza inaczej niż tylko jako o miejscu codziennej obsługi taboru.

Miasto wiąże wyprowadzenie funkcji technicznej z koncepcją dzielnicy kreatywnej ISKRA. Na razie najważniejsze jest jednak to, że przetarg uruchamia proces, w którym infrastruktura transportowa działa jak projekt urbanistyczny: porządkuje logistykę, zmienia relacje między centrum a obrzeżami i otwiera nowe scenariusze dla cennego, wewnętrznego terenu miasta.

Artykuł napisany przy wykorzystaniu AI

Źródła:

Podcast Architektoniczny
Iwona Buczkowska. Jeśli patrzysz tylko na metry kwadratowe, nie zaprojektujesz dobrego mieszkania
ROLKI