12 mln zł na zabytkowe „Miasteczko Miłosierdzia”. Historyczny pawilon przejdzie gruntowną metamorfozę

Wyjątkowa architektura i ponad 120-letnia tradycja mają szansę zostać ocalane za sprawą remontu za 12 milionów złotych. Jeden z najbardziej reprezentacyjnych, neogotyckich pawilonów wchodzących w skład dawnego europejskiego ośrodka psychiatrycznego przechodzi właśnie kompleksową renowację. Inwestycja obejmująca odnowienie blisko 4500 m² elewacji oraz remont dwóch kondygnacji pozwoli nie tylko ocalić niszczejący zabytek, ale także przenieść tu całą placówkę opiekuńczą z Opola. Sprawdziliśmy szczegóły i techniczne wyzwania stojące przed wykonawcą tej wymagającej przebudowy.

Neogotycki pawilon z ponad 120-letnią historią

Pawilon A, wzniesiony w latach 1902–1904, jest jednym z najstarszych budynków wchodzących w skład tzw. „Miasteczka Miłosierdzia”. Historyczny kompleks szpitalny, stworzony na początku XX wieku przez ks. biskupa Józefa Nathana, był jednym z najnowocześniejszych ośrodków psychiatrycznych w ówczesnej Europie. Obiekt, zbudowany w stylu neogotyckim, jest wpisany do rejestru zabytków, jednak przez lata jego elewacja uległa znacznej degradacji.

Inwestycja finansowana przez samorząd województwa ma na celu nie tylko ochronę zabytkowej substancji, ale przede wszystkim dostosowanie budynku do współczesnych potrzeb medycznych. W odnowionym pawilonie znajdzie się siedziba Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego, który zostanie przeniesiony do Branic z Opola, a także nowy Zakład Opiekuńczo-Leczniczy o profilu psychiatrycznym.

Polecamy: Najmłodszy, najdroższy, najnowocześniejszy – Szpital Południowy w Warszawie

Kompleksowe prace budowlane i konserwatorskie

Generalnym wykonawcą projektu jest firma BAUMAR. Zakres prac obejmuje remont pierwszego i drugiego piętra, klatek schodowych oraz renowację elewacji o powierzchni blisko 4500 m². Ze względu na zabytkowy charakter obiektu, realizację poprzedziły szczegółowe badania stratygraficzne, które pozwoliły na odtworzenie pierwotnej kolorystyki i technologii wykonania elewacji.

Pawilon A był na przestrzeni lat wielokrotnie remontowany, co doprowadziło do powstania licznych nawarstwień tynków i powłok malarskich, zacierając jego wygląd z okresu powojennej odbudowy. Dziś elewacja jest silnie zabrudzona, miejscami zawilgocona, z widocznymi śladami korozji biologicznej. W wielu miejscach tynki odspajają się od podłoża. Zniszczeniu uległa też część gzymsów i obróbki blacharskie. Miejscowo można zaobserwować spore fragmenty tynków z widocznymi rysami i spękaniami oraz zarysowane fragmenty murów, szczególnie w rejonie okien. Dodatkowo kolorystyka ścian jest niejednolita – kolejne warstwy farb oraz ich degradacja sprawiły, że elewacja straciła swoją spójność. – mówi Zenon Leśniak, Dyrektor Realizacji Projektów w firmie BAUMAR.

Specjalistyczna technologia przywróci historyczny wygląd

Głównym celem prac jest poprawa stanu technicznego budynku, wyeliminowanie przyczyn degradacji, w tym przede wszystkim wilgoci, oraz przywrócenie elewacji wyglądu zgodnego z historycznymi przekazami. Projekt renowacji zakłada wykorzystanie specjalistycznych systemów, które są dobierane indywidualnie do stanu poszczególnych fragmentów murów.

Po usunięciu zniszczonych tynków i oczyszczeniu powierzchni wykonawca zajmie się likwidacją korozji biologicznej oraz wzmocnieniem osłabionych fragmentów. W miejscach zawilgoconych zastosowany zostanie trójwarstwowy system renowacyjny wspomagający odprowadzanie wilgoci. Osobny etap prac stanowi konserwacja i odtworzenie detali architektonicznych, w tym historycznych gzymsów. Całość zostanie wykończona farbą mineralną w kolorystyce ustalonej na podstawie badań konserwatorskich.

Dzięki renowacji zabytkowy pawilon nie tylko odzyska dawny blask, ale będzie mógł kontynuować swoją misję, służąc pacjentom w nowoczesnych i bezpiecznych warunkach.

Podcast Architektoniczny
Marcin Sadowski. Emocjonalne uwikłanie w architekturę