Ulga termomodernizacyjna od 2019 r. Nawet 53 tys. zł odliczenia zakłada nowa ulga podatkowa

2019-02-28 14:45 Marek Wielgo
Ocieplenie domu styropianem
Autor: Baumit Rząd rozważa wprowadzenie ulgi termomodernizacyjnej na ocieplenie domów.

Ustawa z ulgą termomodernizacyjną ukazała się w Dzienniku Ustaw z 30 listopada 2018 r. W ramach nowej ulgi podatkowej, która zaczęła obowiązywać od 2019 r., można odliczyć od dochodu przez trzy lata nawet 53 tys. zł. Poniżej odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania związane z ulgą termomodernizacyjną.

Ulgę termomodernizacyjną, przypominającą dawną ulgę remontową, zawiera ustawa (nowelizującą ustawę o PIT i ustawę o ryczałcie), którą Sejm uchwalił 9 listopada 2018 r. niemal jednogłośnie (zobacz treść ustawy). Do ulgi termomodernizacyjnej nie zgłosił zastrzeżeń ani Senat, ani prezydent. 30 listopada ustawa ukazała się więc w Dzienniku Ustaw. Nowa ulga podatkowa zaczęła więc obowiązywać od 2019 r. Dodajmy, że ulga termomodernizacyjna obejmuje wyłącznie termomodernizację budynków jednorodzinnych, w tym wymianę kotłów na paliwo stałe.

Dla kogo ulga termomodernizacyjna?

Z ustawy wynika, że z ulgi termomodernizacyjnej mogą skorzystać – pod pewnymi warunkami – podatnicy podatku PIT opłacający podatek według skali podatkowej (zarówno według stawki 18, jak i 32%), 19% stawki podatku liniowego oraz opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, "będący właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ponoszący wydatki na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych” (niżej wyjaśniamy, co to jest jednorodzinny budynek mieszkalny oraz przedsięwzięcie termomodernizacyjne).

Jakie wydatki objęte ulgą termomodernizacyjną?

Tego ustawa szczegółowo nie wyjaśnia. W pierwotnym projekcie Ministerstwa Finansów założono, że ulgą termomodernizacyjną będą objęte wydatki na „materiały budowlane, urządzenia i usługi związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, które zostało określone w audycie energetycznym”. Ostatecznie rząd zrezygnował z wymogu audytu, co oznacza, że nie jest on obowiązkowy, a o zakresie termomodernizacji domów decydują ich właściciele.

Zgodnie z ustawą, wykaz objętych ulgą termomodernizacyjną materiałów budowlanych, urządzeń i usług znalazł się w rozporządzeniu, które wydał minister inwestycji i rozwoju w porozumieniu z ministrem ochrony środowiska. Przy sporządzaniu tego wykazu musieli oni uwzględnić „poprawę jakości powietrza i efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz zdrowie obywateli” (zobacz treść tego rozporządzenia).

Co ważne, wydatki muszą być udokumentowane fakturami, wystawionymi wyłącznie przez tych podatników VAT, którzy nie korzystają ze zwolnienia od tego podatku.

Jaka wysokość ulgi termomodernizacyjnej?

Ustawa zakłada, że odliczeniu od dochodu podlegają wydatki w okresie realizacji przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż 53 tys. zł. Przy czym czas realizacji przedsięwzięcia premiowanego ulgą termomodernizacyjną nie może przekraczać 3 lat. Gdyby kwota odliczenia nie miała pokrycia w rocznym dochodzie podatnika, mógłby od dokonywać odliczeń w kolejnych latach. Jednak nie dłużej niż przez 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Dodajmy, że Sejm przyjął prawie jednogłośnie poprawkę PiS, która znacznie uatrakcyjniła ulgę termomodernizacyjną. W projekcie rządowym odpisowi miało podlegać 23% wydatków, nie więcej jednak niż 53 tys. zł. Żeby skorzystać z maksymalnego limitu ulgi termomodernizacyjnej trzeba byłoby więc zainwestować w termomodernizację swojego domu prawie 230,5 tys. zł.

Tymczasem, jak podaje resort, koszt kompleksowej termomodernizacji domu jednorodzinnego wynosi od 200 do 400 zł za m2 powierzchni użytkowej. Np. podatnik, który zainwestuje w termomodernizację 150-metrowego domu 45 tys. zł, pomniejszy o całą tę kwotę swoją podstawę obliczenia podatku, a w efekcie nie odda fiskusowi 8,1 tys. zł (wg 18% stawki podatku). Natomiast, gdyby obowiązywał zapis rządowy, w tym konkretnym przypadku inwestor pomniejszyłby swoją podstawę obliczenia podatku o 10350 zł (23% od 45 tys. zł), a w efekcie nie oddałby fiskusowi 1863 zł (wg 18% stawki podatku).

Ulga termomodernizacyjna zaczęła obowiązywać od 2019 r. Okazuje się jednak, że mogą z niej skorzystać również ci, którzy są już w trakcie realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Mogą oni odliczać wydatki poniesione od 1 stycznia 2019 r. na to przedsięwzięcie. Dodajmy, że to rozwiązanie ma dotyczyć także podatników opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Oczywiście ulga dotyczy dochodów (przychodów) uzyskanych od 2019 r.

Ministerstwo Finansów ocenia, że w pierwszym roku obowiązywania ulgi termomodernizacyjnej skorzysta z niej ok. 100 tys. podatników. Oczywiście w kolejnych latach ich liczba ma rosnąć.

Ustawa o uldze termomodernizacyjnej
Dziennik Ustaw - ulga termomodernizacyjna

Autor: Dziennik Ustaw

Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Czy na uldze termomodernizacyjnej stracą gminy?

W Sejmie ulgę termomodernizacyjną poparły wszystkie ugrupowania polityczne. Choć nie obyło się bez zastrzeżeń. Paweł Grabowski z Kukiz'15 zwrócił uwagę, że zamiast komplikować system podatkowy lepszym rozwiązaniem byłoby podniesienie kwoty wolnej o podatku, co postuluje ta partia. W efekcie więcej pieniędzy pozostałoby w kieszeni obywateli.

– Wtedy nie czekaliby na żadną jałmużnę od państwa – stwierdził poseł Grabowski.

Natomiast przedstawiciele klubów PO, Nowoczesnej i PSL zatroszczyli się o finanse samorządów. Rzecz w tym, że wskutek wprowadzenia ulgi termomodernizacyjnej do budżetów gmin trafi mniej pieniędzy z podatków PIT.

– Budżet państwa nie straci, bo dzięki inwestycjom termomodernizacyjnych wzrosną wpływy z VAT i innych podatków. Termomodernizacja będzie więc finansowana z kieszeni samorządów - mówiła Zofia Czernow z PO. – Czy rząd przewiduje jakąś rekompensatę dla samorządów? – wtórował jej Marek Sowa z Nowoczesnej.

Wiceminister finansów Filip Świtała uspokajał, że równocześnie rząd zaproponował rozwiązania, które uszczelnią system podatkowy, a w efekcie zapewnią większe wpływy z podatków.

– Na tych ustawach samorządy o wiele bardziej skorzystają – przekonywał min. Świtała.

Sejm odrzucił poprawkę PO, która zakładała zwiększenie udziału samorządów we wpływach podatkowych.

Budynek mieszkalny jednorodzinny

Zgodnie z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, to „budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku”.

Nie tylko ulga termomodernizacyjna

Mniej zamożnym rodzinom rząd zaproponował dotację z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Od 2019 r. takie dotacje w ramach programu „Czyste Powietrze” nie są traktowane jako dochód podatnika. Program zakłada, że wspierane dopłatą są przedsięwzięcia o wartości co najmniej 7 000 zł. Dotacja nie przekracza 90% tzw. kosztów kwalifikowanych do 53 tys. zł.

Trzecią formą wsparcia mają są pożyczki na okres do 15 lat z preferencyjnym oprocentowaniem, które obecnie wynosi 2,4%. Taką pożyczką można sfinansować różnicę między kosztami termomodernizacji (także jeśli przekroczą limit 53 tys. zł) a dopłatą z NFOŚiGW.

Uwaga! Z ulgi termomodernizacyjnej mogą skorzystać także ci podatnicy, którzy wcześniej sięgnęli po dotację w programie "Czyste powietrze". Oczywiście nie można odliczyć w ramach ulgi podatkowej wydatków sfinansowanych przez państwo”.

Przykład. Termomodernizacja domu wraz z wymianą kotła grzewczego miałaby kosztować 45 tys. zł (a więc znacznie poniżej limitu, który wynosi 53 tys. zł). W tym roku właściciel domu występuje o dopłatę w programie "Czyste powietrze", która ze względu na bardzo niski dochód wynosi 90%. Z własnej kieszeni ów inwestor wydałby więc tylko 4,5 tys. zł (lub zaciągnął pożyczkę w tej wysokości). Pomyślał jednak, że jeszcze bardziej zmniejszy swój wydatek, jeśli w 2019 r. skorzysta z ulgi podatkowej.

Przypomnijmy, że odliczeniu od dochodu (przychodu) podlegają wydatki nie przekraczające 53 tys. zł. W przypadku naszej przykładowej termomodernizacji, która miałaby kosztować 45 tys. zł, inwestor mógłby więc pomniejszyć swoją podstawę obliczenia podatku o 4,5 tys. zł (różnica między kosztem termomodernizacji a dopłatą, którą uzyskał od NFOŚiGW). W efekcie nasz inwestor zaoszczędziłby na uldze termomodernizacyjnej dodatkowo 810 zł (rozlicza się według 18-proc. stawki podatku).

Jaka dotacja w zależności od wysokości dochodu - dla tych, którzy skorzystają również z podatkowej ulgi termomodernizacyjnej

grupa miesięczny dochód na osobę (w zł) dotacja (% kosztów kwalifikowanych ) roczny dochód wnioskodawcy
I do 600 do 90% nie dotyczy
II 601-800 do 80% nie dotyczy
III 801 -1000 do 67% nie dotyczy
IV 1001 - 1200 do 55% nie dotyczy
V 1201 - 1400 do 43% nie dotyczy
VI 1401 - 1600 do 30% nie dotyczy
VII powyżej 1600 do 18% do 85528
VII powyżej 1600 do 15% od 85529 do 125528
VII powyżej 1600 0% powyżej 125528

Źródło: Ministerstwo Środowiska

Z tej tabelki wynika, że prawa do dopłaty nie mają gospodarstwa domowe, których roczny dochód przekracza 125,5 tys. zł. Te gospodarstwa mogą skorzystać wyłącznie z ulgi termomodernizacyjnej.

Ulga termomodernizacyjna najczęściej zadawane pytania

Jak każda nowo wprowadzana ulga również ulga termomodernizacyjna rodzi wiele pytań. Najczęściej inwestorzy pytają czy dotyczy ona domów nowo budowanych, jak ma się do programu Czyste powietrze, czy jest potrzebny audyt. Na większość pytań odpowiada ten artykuł.

Od naszego użytkownika otrzymaliśmy prośbę o odniesienie się do zapisów ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym..., gdzie w art. 1 ust. 4 wskazano zapis "Podatnik, który po roku, w którym dokonał odliczeń, otrzymał zwrot odliczonych wydatków na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, jest obowiązany doliczyć odpowiednio kwoty odliczone do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzymał zwrot".

Sprawdziliśmy, ten zapis często pojawia się na forach, dlatego im prędzej odpowiadamy.

W przepisie art. 26h ust. 8 ustawy o PIT chodzi o sytuacje, kiedy dana osoba poniosła wydatki na termomodernizację i odliczyła je od dochodu w ramach ulgi podatkowej, a potem w kolejnym roku uzyskała zwrot tych wydatków lub ich części ze środków publicznych. Taki zwrot to może być dotacja ze środków narodowego albo wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska albo dotacja z gminy na wymianę kotła, montaż.

Za taki zwrot środków będzie też uznane rozliczenie wydatków na termomodernizację w ramach ulgi mieszkaniowej w podatku od sprzedaży nieruchomości (gdy po sprzedaży nieruchomości ktoś zadeklarował, że przeznaczy uzyskany dochód na remont i dzięki temu nie zapłacił podatku od sprzedaży).

Podobną regulację zawiera art. 26h ust. 5 pkt 1 ustawy o PIT, tyle że tam jest mowa o sytuacji, gdy zwrot (na przykład dotacja) poprzedza rozliczenie ulgi termomodernizacyjnej albo dotyczą tego samego roku.

Ulga termomodernizacyjna sposobem na walkę ze smogiem

Dodajmy, że głównym celem nowego rządowego programu jest poprawa efektywności energetycznej istniejących domów jednorodzinnych poprzez ich termomodernizację oraz wymianę przestarzałych kotłów na paliwa stałe. Program ma być realizowany przez 10 lat i – jak szacuje rząd – gruntowna modernizacja domów oraz wymiana kotłów może pochłonąć nawet 130 mld zł (państwo dołoży ok. 100 mld zł, ze środków NFOŚiGW i WFOŚiGW oraz ze środków europejskich nowej perspektywy finansowej).

Na potrzebę wsparcia kompleksowej termomodernizacji domów jednorodzinnych w najgorszym stanie technicznym od dawna zwracają uwagę eksperci Inicjatywy Efektywna Polska, organizacje branżowe oraz naukowcy. Z kolei o ulgę podatkową na termomodernizację o ponad roku zabiegało w rządzie sześć organizacji branżowych z Polską Izbą Przemysłowo-Handlową Budownictwa i Związkiem Polskie Okna i Drzwi na czele.

Prezes firmy ASM – Centrum Badań i Analiz Rynku Małgorzata Walczak-Gomuła zwraca uwagę, że mamy w kraju ponad 14 mln domów i mieszkań, z których znaczna cześć wymaga remontu lub modernizacji. Z badań przeprowadzonych na grupie 2 tys. Polaków wynika, że nowa ulga podatkowa znacznie zwiększyłaby ich skłonność do tego typu inwestycji.

ulga remontowo budowlana
Autor: ASM - Centrum Badań i Analiz Rynku

Przedsięwzięcie termomodernizacyjne

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, to:

a) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych,

b) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków,

c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a,

d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.

Ulga termomodernizacyjna jak ulga remontowa

Przypomnijmy, że z ulg podatkowych: tzw. dużej ulgi budowlanej oraz remontowej Polacy mogli korzystać w latach 1997-2001. Ta druga była najpopularniejsza ze wszystkich ulg podatkowych. Co roku korzystało z niej osiem milionów osób! Mogli bowiem zaoszczędzić nawet ponad 6,6 tys. zł wydane na materiały budowlane, ich transport oraz robociznę. Ulgi skasowano za rządów SLD (Platforma Obywatelska i PiS głosowały przeciwko), bo były zbyt kosztowne dla budżetu. Tylko z tytułu ulgi remontowej podatnicy odliczali rocznie ok. dwóch miliardów złotych. Późniejsze próby jej reaktywowania, kończyły się fiaskiem. Inwestorzy mogli natomiast odzyskać część wydatków za materiały budowlane w formie tzw. zwrotu VAT.

Premie termomodernizacyjne
Autor: Muratorplus.pl
Premie termomodernizacyjne
Autor: Muratorplus.pl

Nie tylko ulga termomodernizacyjna, ale i dopłata do kredytu

9 listopada 2018 r. Sejm uchwalił także nowelizację ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów. Do tej pory zakładała ona jedynie wypłatę specjalnej premii na przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Taka premia refunduje jedną piątą kredytu zaciągniętego np. na ocieplenie budynku bądź modernizację instalacji grzewczej. Problem w tym, że o taką dopłatę ubiegają się głównie spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe. Rzadko korzystają z niej - ze względu na koszty projektu, audytu i kredytu – właściciele domów jednorodzinnych. Dzięki nowelizacji ustawy, dopłaty uzyskają także gminy, które przeprowadzą termomodernizację wraz z wymianą kotłów grzewczych domów należących do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Według Instytutu Badań Strukturalnych, skala ubóstwa energetycznego w naszym kraju jest ogromna. Blisko 3,5 mln osób wchodzących w skład 1,3 mln gospodarstw domowych stoi przed dylematem: ciepły kaloryfer czy jedzenie lub leki.

Dodajmy, że wprowadzenie świadectw jakości paliw i określenie parametrów paliw stałych, to nowe rozwiązania w obowiązującej od 12 września 2018 r. ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Ponadto minister energii wydał już rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (zobacz jego treść).

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej