Nowa uchwała antysmogowa. Rok 2020 to ostatni moment na 100% wysokich dotacji w Warszawie!

2020-03-03 15:51 czem
Smog
Autor: GettyImages W samej Warszawie jest do wymiany 15 tys. kotłów w domach czy mieszkaniach prywatnych oraz 1,5 tys. w mieszkaniach komunalnych

Nowa uchwała antysmogowa przyjęta w Warszawie stawia na duże dotacje dla mieszkańców na wymianę kotłów. Żeby zmobilizować jak najszybciej do takich inwestycji jeszcze tylko w 2020 roku będzie można uzyskać 100% oferowanych przez miasto dotacji, od 2021 ich wysokość zacznie spadać. Sprawdź też, jakie rozwiązania w ramach nowych uchwał antysmogowych przyjęły inne miasta, które postawiły na ostre działania na rzecz poprawy jakości powietrza.

Artykuł jest częścią akcji specjalnej TERMOMODERNIZACJA, w której przekonujemy, jak ważne jest kompleksowe do niej podejście

Nowa ustawa antysmogowa w Warszawie

Nowa uchwała antysmogowa z września 2019 wprowadziła łatwiejsze procedury składania wniosków na dotację do wymiany kopciucha i większe pieniądze na ten cel – nawet do 100 tys. złotych.

Główne założenia nowej, warszawskiej uchwały antysmogowej to likwidacja kotłów kopciuchów w budynkach prywatnych i miejskich, które najbardziej zanieczyszczają powietrze, zwłaszcza w sezonie grzewczym – chodzi o kotły na paliwa stałe. Ratusz zapowiada, że formalności związane z dotacją do wymiany starego kotła mają być łatwiejsze, a sama dotacja – zwrot pieniędzy za inwestycję – wyższa. Trzeba jednak przypomnieć, że najpierw wykłada się własną gotówkę, wymienia stary kocioł, a potem czeka na zwrot pieniędzy. Ratusz podkreśla, że na razie bezgotówkowa wymiana kotła nie jest możliwa.

Uchwała antysmogowa w Warszawie – ile można dostać za wymianę kotła?

Dzięki poprawionej uchwale antysmogowej, Warszawiacy mogą uzyskać wyższą dotację na likwidację kopciucha, przy czym wysokość dotacji zostanie dostosowana do rodzaju budynku i skali inwestycji. Kwota wzrosła z 7 tys. do 12 tys. zł.

Uchwała jednak wspiera nie tylko wymianę kotłów, ale także inne przedsięwzięcia związane ze zmianą systemu grzewczego. Dlatego kolejną zachętą dla mieszkańców domów jednorodzinnych, którzy zdecydują się m.in. na podłączenie do gazu będzie dodatkowe 10 tys. zł na nową lub modernizowaną instalację grzewczą. W przypadku przyłączenia domu do ciepłą sieciowego można liczyć na dofinansowanie aż 40 tys. zł. Zastąpienie tzw. "kopciucha" gruntową pompą ciepła jest warte nawet 50 tys. zł wsparcia od miasta.

Zarządzający budynkami wielorodzinnymi również otrzymają wyższe kwoty dopłat do eko-inwestycji. Przy podłączeniu budynku wielorodzinnego do sieci gazowej dotacje do 80 tys. zł (było 15 tys.), do sieci ciepłowniczej – do 90 tys. zł (było 20 tys. zł); instalacja gruntowej pompy ciepła – do 100 tys. zł (było maks. 40 tys. zł). Osoby zastępujące stary kocioł pompą ciepła (gruntową bądź powietrzną) mogą – oprócz dotacji na pompę i instalację grzewczą – otrzymać preferencyjną dopłatę na zakup paneli fotowoltaicznych i turbin wiatrowych. Standardowa dopłata do paneli fotowoltaicznych to 1,5 tys. zł za 1 kW, jednak w tym przypadku mieszkańcy mogą liczyć na 5 tys. zł za 1 kW, ale maksymalnie 15 tys. zł.

Władze Warszawy zdecydowały się na wysokie dotacje dlatego, że wcześniej proponowane dotacje nie zachęcały mieszkańców do proekologicznych decyzji – składano kilka-kilkanaście wniosków w kolejnych naborach. Przy okazji warto dodać, że obecnie nie ma żadnych terminów na składanie wniosków o dotacje, można je składać w każdym momencie w swoich urzędach dzielnicowych.

Jeszcze tylko w 2020 roku można liczyć na 100% dotacji. Od 2021 r. kwota będzie zmniejszona do 90%, a w roku 2022 – do 70%. 

Uchwała antysmogowa i monitoring jakości powietrza

Warszawa rozwija także monitoring jakości powietrza. Jest więcej stacji pomiarowych, instalowanych jest coraz więcej czujników. Dane dotyczące jakości powietrza oraz działających starych kotłów zbierają kominiarze oraz strażnicy miejscy wyposażeni w drony.

Dron do badania jakości powietrza w akcji
Autor: UM Warszawa Dron do badania jakości powietrza w akcji

Uchwała antysmogowa w Krakowie

Nowa uchwała antysmogowa w Krakowie nie oznacza, że miasto dopiero teraz wzięło się za rozwiązywanie problemu smogu. Od 1995 roku zlikwidowano w Krakowie ponad 45 000 palenisk węglowych, z czego 25 000 w latach 2012-2019. Jak zostało oszacowane, obecnie w mieście pozostało ok. 4000 pieców węglowych i budynki w nie wyposażone znajdą się pod szczególnym nadzorem służb miejskich, włączając w to wsparcie dla rozwiązania problemów. A są to przede wszystkim problemy społeczno-socjalne, finansowe, zły stan techniczny budynków, nieuregulowany stan prawny nieruchomości, brak zainteresowania właścicieli wymianą kotła oraz budynki do wyburzenia.

Krakowska uchwała antysmogowa zakazuje

Od 1 września 2019 w Krakowie obowiązuje całkowity zakaz palenia węglem i drewnem. To oznacza również zakaz używania takiego opału w kominkach. Nie można na stałe budować ciężkich grilli ogrodowych, np. murowanych, związanych z podłożem na stałe, natomiast można sezonowo korzystać z lekkich, przenośnych rusztów (w świetle przepisów nie są one instalacją). W instalacjach spalania paliw dopuszcza się stosowanie wyłącznie:

  • gazu ziemnego wysokometanowego lub zaazotowanego (w tym skroplonego gazu ziemnego), propan-butanu,
  • biogazu rolniczego lub innego rodzaju gazu palnego,
  • lekkiego oleju opałowego.

Nowa uchwała antysmogowa zakazuje eksploatowania instalacji energetycznych, zainstalowanych w szklarniach, z wyjątkiem instalacji objętych obowiązkiem zgłoszenia lub pozwolenia na emisje. A zatem do uchwały antysmogowej muszą dostosować się:

  • instalacje energetyczne o mocy do 1 MW,
  • instalacje inne niż energetyczne o mocy do 0,5 MW,
  • instalacje do suszenia owoców, warzyw, zboża, innych płodów rolnych lub leśnych w ilości do 50 Mg,
  • instalacje do przechowywania owoców, warzyw, zboża innych płodów rolnych lub leśnych – w ilości do 50 Mg,
  • instalacje do chowu lub hodowli zwierząt niezaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Wprowadzenie w Krakowie zakazy oznaczają również kontrole ich przestrzegania. W tym celu zostali przeszkoleni krakowscy strażnicy miejscy oraz urzędnicy z Wydziału ds. Jakości Powietrza i inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. W sezonie grzewczym mają oni wytyczony plan przeprowadzenia ponad 4500 kontroli, a w poszukiwaniu zanieczyszczeń pomagają im drony, kamery termowizyjne i monitory pyłu zawieszonego.

W zależności od wagi wykroczenia, są udzielane pouczenia lub wystawiane mandaty karne w wysokości od 20 do 500 zł. W razie odmowy przyjęcia mandatu zostaje złożony wniosek do sądu o ukaranie – wtedy grzywna może już wynieść nawet 5000 zł.

Gdy strażnicy miejscy stwierdzą uporczywe łamanie uchwał antysmogowych dotychczas mogli w takiej sytuacji skierować wniosek do sądu o ukaranie grzywną do 5 tys. zł. Ponieważ taki proces trwa, szef MSWiA umożliwił im więc nakładanie grzywien w drodze mandatu karnego do 5 tys. zł w trybie natychmiastowym.

Kontrola powietrza przez dron
Autor: UM Kraków Przestrzeganie zakazu palenia węglem i drewnem będzie kontrowane przez drony

Uchwały antysmogowe walczą o świadomość społeczną

Palenie odpadów w przydomowych kotłowniach ma bardzo niekorzystny wpływ na bilans CO2 w atmosferze i jest źródłem szkodliwych zanieczyszczeń. Podczas ogrzewania domów odpadami, takimi jak: plastikowe opakowania, ubrania, lakierowane meble, powstają m.in.: dwutlenek siarki (SO2), powodujący trudności w oddychaniu, tlenek węgla (CO), który wiąże czerwone krwinki i utrudnia transport tlenu w organizmie czy tlenki azotu (NOx), przyczyniające się do uszkodzenia płuc. Szczególnie niebezpieczne są jednak dioksyny i furany – jedne z najbardziej trujących i rakotwórczych substancji – uszkadzają nerki, płuca i wątrobę oraz zwiększają ryzyko powstawania nowotworów.

W opinii społecznej zdecydowana większość Polaków (80%) uważa, że spalanie plastikowych butelek i foliowych opakowań w domowych kotłach grzewczych jest bardzo szkodliwe dla środowiska. 6% uważa, że to jest mało szkodliwe, a 5% – że nie jest szkodliwe. Młodzi z grupy wiekowej 18-24 lata wykazują się najmniejszą świadomością dotyczącą szkodliwości spalania plastiku, a przecież to niewiele młodsza od badanych szkolna młodzież zainicjowała protesty klimatyczne i dyskusję na temat ochrony środowiska. 

Uchwała antysmogowa w innych miastach

Uchwały antysmogowe przyjęły również inne województwa. Ponieważ celem jest poprawa czystości powietrza, uchwały antysmogowe wskazują rodzaj urządzeń grzewczych dopuszczonych do stosowania oraz rodzaj paliw, których użycie jest zakazane. Co ważne, taka uchwała musi określać obszar, w którym ma obowiązywać. Może to być całe województwo, ale też i konkretne miasto lub miasta, w których występuje problem smogu.

Wśród nich prekursorem walki ze smogiem jest oczywiście Kraków, gdzie – zgodnie z uchwałą antysmogową przyjętą przez radnych województwa małopolskiego w styczniu 2016 – od 1 września 2019 obowiązuje zakaz spalania węgla i drewna w kotłach, piecach i kominkach. W większości województw przepisy są mniej restrykcyjne, np. zakaz spalania dotyczy jedynie odpadów węglowych, czyli na przykład miału czy flotokoncentratu, a także mokrego drewna i biomasy.

Zobacz uchwały antysmogowe:

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej