Praca w upały. Co mówią przepisy? Prognozy przepowiadają wysoką temperaturę na budowach

2019-06-05 15:11 CzeM
Upał i praca na budowie
Autor: M. Bykowski

Praca w upały na budowie, zresztą podczas mrozów również, to prawdziwe wyzwanie dla pracowników jak i pracodawców. Jednym i drugim pomagają przepisy BHP, które określają zasady zapewnienia komfortu pracy w skrajnych temperaturach. Co mówią przepisy o pracy w upały? Warto sobie przypomnieć, tym bardziej, że już czerwiec 2019 jest zapowiedzią gorącego lata.

Praca w upały przed którymi trudno się schronić w zacienione lub klimatyzowane miejsce, nakłada na pracodawców szereg obowiązków. Prawo nie ogranicza do jakiej maksymalnej temperatury dopuszcza się wykonywanie pracy, ale gdy temperatura powietrza osiąga 25°C i więcej, pojawiają się dodatkowe wymagania. Za łamanie przepisów BHP n budowie grożą kary pieniężne. Z kolei pracownicy, którzy nie zostali zabezpieczeni przed upałami, są narażeni na poważne uszczerbki na zdrowiu. Jakie są obowiązki pracodawcy? Co mu za to grozi? Czego może domagać się pracownik?

Praca w upały, czyli woda dla pracowników

Praca w upały to sytuacja, w której pracodawca ma obowiązek przede wszystkim zapewnić pracownikom zimne napoje. Nie może ich zabraknąć dla nikogo w ciągu całej zmiany roboczej. Taki obowiązek pojawiają się wówczas, gdy pracownicy wykonują np. roboty budowlane na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C lub na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) zaleca, żeby w szczególnie gorącym mikroklimacie napoje były wzbogacone w sole mineralne i witaminy.

Polecany artykuł:

Zimne napoje czy woda do picia to nie wszystkie obowiązki pracodawcy, gdy mamy do czynienia z pracą w upały. Każda osoba, wykonująca prace brudzące na otwartej przestrzeni w wysokiej temperaturze – a takie są najczęściej prace wykonywane na budowie – gdy nie ma dostępu do wody bieżącej, musi mieć zapewnione do celów higienicznych co najmniej 90 l wody dziennie. Lepiej dobrze policzyć ewentualne zapotrzebowanie na wodę i być przygotowanym na szybkie podstawienie cysterny.

Praca w upały i zimą – kary za łamanie przepisów

Praca w upały lub w niskich temperaturach to jeden z elementów BHP na budowie, wciąż uważanego za kłopotliwy temat, bo postrzegany jako kosztotwórcze. Ale nie ma przyzwolenia na oszczędzanie kosztem bezpieczeństwa pracownika, nawet jeżeli chodzi o pracę w upały, która może bez odpowiedniej ochrony spowodować nie tylko uszczerbek na zdrowiu, ale także śmierć. Jakie kary grożą pracodawcom, gdy nie wywiązują się ze swoich obowiązków?
– Jeśli chodzi o kary, to gdy pracodawca nie zapewnia pracownikom odpowiedniej ilości zimnych napojów, może zostać na niego nałożona kara grzywny od 1000 do 30 000 zł – wyjaśnia Danuta Rutkowska, rzeczniczka Państwowej Inspekcji Pracy. – Pamiętajmy, że jest to wykroczenie wobec pracownika, za które grożą kary przewidziane w art. 283 par. 1 Kodeksu pracy. Gdy podczas kontroli inspektor stwierdzi łamanie przepisów w tym zakresie, może od razu nałożyć grzywnę w postaci mandatu karnego w wysokości od 1000 do 2000 zł. Gdyby sytuacja na danej budowie powtarzała się, to w przypadku stwierdzonej recydywy może to być mandat do 5000 zł, sprawa też może trafić do sądu, który może nałożyć karę do 30 000 zł.

W czasie upałów pracownik ma prawo żądać

Podczas pracy w upały pracownik ma prawo żądać, by pracodawca dostarczył zimne napoje i wodę do celów higienicznych w wystarczającej ilości. Za łamanie swoich praw pracownik może zgłosić do PIP prośbę o kontrolę.

– Z analiz PIP wynika, że podczas upałów pracownicy często zwracają się do PIP, czy to o poradę co im się w takich sytuacjach należy lub jakie są obowiązki pracodawcy, były też oczywiście i skargi. Jednak muszę to podkreślić – liczba nieprawidłowości stwierdzanych przez inspektorów pracy podczas upałów na placach budów nie jest znacząca. Widać większość przedsiębiorców czy pracodawców wychodzi z założenia, że czego jak czego, ale zimnej wody do picia na budowie, gdy żar z nieba się leje nie powinno zabraknąć. I chwała im za to! – mówi rzeczniczka PIP.

Upał i praca na budowie
Autor: DMerek Tym panom grozi nie tylko odwodnienie (pracowało ich przy układaniu chodnika czterech, a widać było tylko jedną w połowie już pustą 1,5 l butelkę napoju, nie mieli też dostępu do wody na cele higieniczne) i przegrzanie (temperatura w słońcu ok. 40°C), ale również poparzenie słoneczne...  

Praca w upały niebezpieczna. Pierwsza pomoc

Spełnienie obowiązków przez pracodawcę podczas pracy w upale to nie lada wyzwanie. Na placu budowy (z wyjątkiem ewentualnie klimatyzowanych baraków kadry zarządzającej) trudno znaleźć miejsce wytchnienia od wysokiej temperatury, co najwyżej trochę cienia. Dlatego nietrudno, nawet mając do dyspozycji napoje, może dojść do przegrzania organizmu. Praca w wysokich temperaturach może prowadzić do odwodnienia, wyczerpania cieplnego bądź udaru cieplnego, dlatego warto obserwować siebie lub innych, by móc w razie szybko udzielić pierwszej pomocy.

Odwodnienie – dochodzi do niego gdy zbyt szybko organizm traci płyny na skutek pocenia lub niedostatecznego ich uzupełniania. Gdy utrata płynów przekroczy 1,5% masy ciała, pojawia się uczucie zmęczenia, osłabienia, suchości w ustach. Skutkiem odwodnienia jest zmniejszenie zdolności do pracy i wydłużenie czasu reakcji.

Wyczerpanie cieplne – to stan, któremu towarzyszy zmniejszenie zdolności wykonywania pracy aż do utraty możliwości jej kontynuowania. Objawia się zmęczeniem, osłabieniem, zaburzeniami widzenia, zawrotami i bólem głowy. W efekcie występuje przyspieszone bicie serca, obfite pocenie, niepewny chód, bladość, a nawet może dojść do zapaści.

Udar cieplny – najwyższy stopień przegrzania, jest rezultatem załamania się mechanizmów termoregulacji. Wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej, gdyż jest to stan zagrażający życiu. Objawami udaru cieplnego są dreszcze, niepokój lub rozdrażnienie. Natomiast skutkami udaru są: euforia, brak orientacji, utrata przytomności, drgawki, zaczerwienienie twarzy, gorąca, sucha skóra, dreszcze, zapaść. Podczas udaru cieplnego temperatura ciała przekracza 40°C.

Pierwsza pomoc – w przypadku widocznych objawów wyczerpania cieplnego poszkodowanego należy ułożyć płasko z lekko uniesionymi nogami i głową, podać do picia wodę mineralną, ewentualnie zwykłą wodę lekko osoloną, by wyrównać straty elektrolitów.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej