Zamek w Oświęcimiu wchodzi w przebudowę za 5 mln zł. Przetargi rozstrzygną o terminie otwarcia

Muzeum Zamek w Oświęcimiu przy ul. Zamkowej 1 jest od 1 listopada 2026 r. zamknięte dla zwiedzających i wchodzi w etap przebudowy wartej 4 945 800,37 zł. To inwestycja prowadzona przez muzeum na wzgórzu zamkowym nad Sołą, współfinansowana z Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021-2027. W praktyce nie chodzi o zwykły remont wnętrz, ale o połączenie prac budowlanych, zabezpieczeń przeciwpożarowych, poprawy dostępności i przygotowania nowej wystawy stałej. Problemem pozostaje jednak skuteczne domknięcie postępowań przetargowych, od których zależy plan ponownego otwarcia obiektu we wrześniu 2027 r.

Przebudowa zamku w Oświęcimiu obejmuje więcej niż odświeżenie zabytkowych wnętrz

Zakres projektu jest szerszy niż typowa modernizacja ekspozycji. Muzeum przygotowuje przebudowę wnętrz, nową wystawę stałą, wystawę mobilną, publikacje o historii i kulturze regionu oraz rozwiązania poprawiające dostępność dla osób z niepełnosprawnościami.

Od strony budowlanej ważny jest pakiet przeciwpożarowy. Dokumentacja przewiduje m.in. wykonanie ścian EI60, montaż drzwi EIS30, awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, rozbudowę systemów SSP/SAP i instalacji hydrantowej. To właśnie takie elementy pokazują, że inwestycja dotyczy także podstawowego bezpieczeństwa użytkowania zabytku, a nie tylko jego estetyki.

Prace obejmują hol wejściowy, korytarze, klatkę schodową i pomieszczenia ekspozycyjne. Do tego dochodzi dostawa i montaż stałego oraz dekoracyjnego wyposażenia muzeum. Na tym etapie nie wskazano publicznie jednego generalnego wykonawcy dla całego przedsięwzięcia.

Nowa ekspozycja ma przywrócić funkcjonalny układ średniowiecznego dworu

Hasło o przywróceniu historycznego układu miejsca łatwo odczytać zbyt dosłownie. Z dostępnych informacji wynika jednak, że nie chodzi o rekonstrukcję całego założenia wzgórza zamkowego, lecz o odtworzenie logiki działania średniowiecznego dworu w programie wystawy.

Nowa stała ekspozycja, opisywana jako „Dwór książąt oświęcimskich” lub „Dwór książęcy w Oświęcimiu”, ma być zorganizowana w sekwencji pomieszczeń odpowiadających dawnym funkcjom. W planie są m.in. sala dworska, rycerska, skryby, mincerza, prasoła i sala edukacyjna. Taki układ ma porządkować narrację muzealną według funkcji, a nie wyłącznie według chronologii czy zbiorów.

Autorką koncepcji wystawy stałej jest dr hab. Anna Skołożyńska-Cieciera z ASC Studio. Projekt obejmuje także wyposażenie aranżacyjne ekspozycji, tłumaczenie na język angielski oraz kody QR, co ma ułatwić korzystanie z wystawy również gościom spoza regionu.

Czytaj też: Firmy medyczne kupują własne nieruchomości. To nie odwrót od najmu, ale nowy ruch na rynku

Projekt ma finansowanie unijne, ale wkład własny i budżety pakietów też mają znaczenie

Projekt o numerze FEMP.07.01-IZ.00-0132/25 został wybrany do dofinansowania w ramach działania 07.01 IIT - Wsparcie oddolnych inicjatyw na obszarach miejskich. Łączna wartość inwestycji to 4 945 800,37 zł, z czego 4 168 675,72 zł stanowi dotacja. Oznacza to udział środków zewnętrznych na poziomie około 84,3 proc.

Wkład własny wynosi około 777,1 tys. zł. Przy inwestycji tej skali to poziom typowy dla projektu publicznego współfinansowanego ze środków unijnych, ale jednocześnie oznacza, że margines na wzrost kosztów jest ograniczony. To ważne w kontekście przetargów, zwłaszcza w obiekcie zabytkowym, gdzie ryzyko robót dodatkowych jest większe niż w standardowym budynku.

Ujawnione budżety częściowe pokazują skalę poszczególnych pakietów. Pierwszy unieważniony pakiet aranżacyjno-wykończeniowy miał wartość 1 609 763,07 zł brutto, a drugie unieważnione postępowanie przeciwpożarowe 1 203 176,70 zł.

Największa niewiadoma dotyczy przetargów i realności terminu otwarcia we wrześniu 2027 roku

Najbardziej problematyczny element całej inwestycji to dziś nie koncepcja wystawy ani źródło finansowania, lecz procedury zakupowe. Pierwsze dwa postępowania budowlane ogłoszono 10 lipca 2026 r. i oba zakończyły się unieważnieniem.

31 sierpnia 2026 r. muzeum unieważniło pakiet aranżacyjno-wykończeniowy bez wyboru wykonawcy, na podstawie art. 255 pkt 3 Pzp. Tego samego dnia unieważniono też pierwsze postępowanie ppoż. z powodu braku ofert, na podstawie art. 255 pkt 1 Pzp. To sygnał, że rynek nie odpowiedział na założenia zamawiającego w oczekiwany sposób.

Kolejne postępowanie ppoż. uruchomiono 2 września 2026 r., ale ono również zostało unieważnione. 4 września 2026 r. ogłoszono drugi pakiet dla robót budowlanych i wyposażenia wnętrz, jednak na dziś brak publicznego potwierdzenia skutecznego wyboru wykonawcy tego zakresu.

Następne postępowanie ppoż. ogłoszono 8 października 2026 r., a termin składania ofert ostatecznie przesunięto na 3 listopada 2026 r. Równolegle, 22 października 2026 r., ruszył przetarg unijny na wyposażenie ekspozycji. Plan ponownego otwarcia zamku we wrześniu 2027 r. pozostaje więc celem, ale nie można go traktować jako terminu pewnego, dopóki kluczowe zamówienia nie zostaną skutecznie rozstrzygnięte.

Prace będą prowadzone w obiekcie wpisanym do rejestru zabytków

Zamek wraz ze wzgórzem zamkowym jest wpisany do rejestru zabytków województwa małopolskiego pod numerem A-956/M. To oznacza ścisły reżim konserwatorski i mniejszą swobodę prowadzenia robót niż w zwykłym budynku publicznym.

Podstawą formalną prac jest pozwolenie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr ZN-1.5142.327.2022 z 2 czerwca 2022 r., zmienione decyzją z 24 lutego 2026 r. Sama procedura nie zamyka jednak wszystkich ryzyk. Dokumentacja przewiduje możliwość wstrzymania robót w razie odkryć zabytkowych lub archeologicznych, a to w takim obiekcie trzeba brać pod uwagę przy harmonogramie i kosztach.

Warto też pamiętać, że obecna inwestycja nie jest pierwszym dużym etapem prac przy tym obiekcie. Kapitalny remont zamku przeprowadzono już w latach 2004-2006, a od 1 stycznia 2010 r. działa tu siedziba Muzeum Zamek w Oświęcimiu. Dzisiejsza przebudowa ma więc charakter kolejnego etapu dostosowania historycznego obiektu do współczesnych funkcji publicznych.

Zamknięcie zamku wpływa na stare miasto i ruch turystyczny w rejonie wzgórza

Dla Oświęcimia to inwestycja ważna nie tylko z punktu widzenia muzeum. Zamek jest jedną z głównych atrakcji historycznego centrum, więc jego wyłączenie z użytkowania oznacza czasowe osłabienie ruchu turystycznego przy wzgórzu zamkowym. Część skutków łagodzi fakt, że oddział muzeum w Ratuszu pozostaje otwarty.

Projekt wpisuje się w lokalną logikę rewitalizacji i rozwoju oferty kulturalno-turystycznej miasta. Po zakończeniu prac Oświęcim ma zyskać bezpieczniejszy i bardziej dostępny obiekt oraz nową, czytelną narrację wystawy stałej. To może wzmocnić rolę zamku w ofercie starego miasta, ale dopiero po zakończeniu obecnej przerwy.

Na dostępność rejonu wpływają także inne roboty. Od 5 listopada 2026 r. zamykana jest dla ruchu kładka przez Sołę przy wzgórzu zamkowym, przebudowywana w ramach rozbudowy tras rowerowych. Dla mieszkańców i turystów oznacza to, że przez najbliższe miesiące okolice zamku będą trudniej dostępne nie tylko z powodu samej przebudowy muzeum.

Z branżowego punktu widzenia to ciekawy przykład inwestycji publicznej w zabytku, której powodzenie zależy nie tyle od skali budżetu, ile od zgrania trzech elementów: procedur przetargowych, wymogów konserwatorskich i programu muzealnego. Jeśli te części uda się spiąć w terminie, Oświęcim odzyska zamek w nowej formule. Jeśli nie, wrzesień 2027 r. może okazać się datą trudną do utrzymania.

Źródła:

• Zamek w Oświęcimiu przechodzi przebudowę za 4,95 mln zł - muratorplus.pl - https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-komercyjne/zamek-w-oswiecimiu-zamkniety-na-przebudowe-to-nie-tylko-remont-o-terminie-zdecyduja-przetargi-aa-RuXo-536T-haFH.html
• Oświęcim. Muzeum Zamek czasowo zamknięte – Urząd Miasta Oświęcim | Oświęcim – Miasto Pokoju - https://oswiecim.pl/oswiecim-muzeum-zamek-czasowo-zamkniete/83585/
• Wnioski o dofinansowanie projektów, które uzyskały - https://www.fundusze.malopolska.pl/sites/default/files/2025/12/13195/Lista%20pozytywna%20ocena%20FINANSOWA_7.1%20aktualizacja_2.12.2025.pdf
• "Przebudowa budynku Muzeum Zamek w Oświęcimiu w zakresie ochrony... | Przetargi.pl - https://przetargi.pl/przetarg/przebudowa-budynku-muzeum-zamek-w-oswiecimiu-w-zakresie-ochrony-przeciwpozarowej-2026735?utm_source=openai
• Wynik postępowania: Roboty budowlane i zakup wyposażenia. W tym aranżacja wnętrz, podniesienie standardu… | Oświęcim, Małopolskie | Atlas Przetargów - https://atlasprzetargow.pl/przetarg/2026-BZP-00415167?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mo-client-board/bzp/notice-details/2026%2FBZP%2000423825%2F01?utm_source=openai
• Muzeum Zamek w Oświęcimiu nieczynny do odwołania | Oswiecimskie.pl - https://www.oswiecimskie.pl/aktualnosci/link/109114/muzeum-zamek-w-oswiecimiu-nieczynny-do-odwolania.html
• Wystawa Dwór Książęcy w Oświęcimiu zakup… | Lentra - https://lentra.pl/przetargi/315b9e68891a2db8dd0e40793613b453/wystawa-dwor-ksiazecy-w-oswiecimiu-zakup-wyposazenia-aranzacyjnego-do-ekspozycji-oraz-instalacja-systemow-niezbednych-do-jej-stworzenia-tlumaczenie-wystawy-na-jezyk-angielski-z-opracowaniem-kodow-qr?utm_source=openai
• Polska – Sprzęt wystawowy – Wystawa Dwór Książęcy w Oświęcimiu zakup wyposażenia aranżacyjnego do e… - Muzeum Zamek w Oświęcimiu (22.10.2026) - Procuris.pl - https://procuris.pl/notice/778314?utm_source=openai
• https://oswiecim.pl/wp-content/uploads/2024/08/Strategia-IIT-Oswiecim_ostateczna.pdf
• Zamek w Oświęcimiu – Urząd Miasta Oświęcim | Oświęcim – Miasto Pokoju - https://oswiecim.pl/dla-turysty/zamek-w-oswiecimiu/
• Oświęcim. Przebudowa kładki przy zamku. Od 5 listopada zamknięcie dla ruchu – Urząd Miasta Oświęcim | Oświęcim – Miasto Pokoju - https://oswiecim.pl/oswiecim-przebudowa-kladki-przy-zamku-od-5-listopada-zamkniecie-dla-ruchu/83592/
• Zamek w Oświęcimiu przechodzi przebudowę za 4,95 mln zł - muratorplus.pl - https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-komercyjne/zamek-w-oswiecimiu-zamkniety-na-przebudowe-to-nie-tylko-remont-o-terminie-zdecyduja-przetargi-aa-RuXo-536T-haFH.html?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mo-client-board/bzp/notice-details/id/08df078d-b6a2-a553-ab56-9400018570ac?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/search/list/ocds-148610-4f13829e-74d6-49bb-8d49-80ae1538e462?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mo-client-board/bzp/notice-details/id/08df2530-1df3-7454-647d-de00017fc120?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/search/list/ocds-148610-3dbcffbc-92f4-4d9e-8ade-9c258a6fa74c?utm_source=openai
• Przebudowa budynku Muzeum Zamek w Oświęcimiu w zakresie ochrony przeciwpożarowej. - Muzeum Zamek w Oświęcimiu (08.10.2026) - Procuris.pl - https://procuris.pl/notice/738854?utm_source=openai
• Blisko 74 mln zł z Funduszy Europejskich na realizację ważnych dla naszego regionu projektów | Serwis programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027 - https://www.fundusze.malopolska.pl/aktualnosc/13453-blisko-74-mln-zl-z-funduszy-europejskich-na-realizacje-waznych-dla-naszego-regionu?utm_source=openai
• Przebudowa budynku Muzeum Zamek w Oświęcimiu w… | Lentra - https://lentra.pl/przetargi/07a53ebc24ea2e411dc5cc40fc0504eb/przebudowa-budynku-muzeum-zamek-w-oswiecimiu-w-zakresie-ochrony-przeciwpozarowej?utm_source=openai
• EZamowienia - https://ezamowienia.gov.pl/mo-client-board/bzp/notice-details/2026%2FBZP%2000336771%2F01?utm_source=openai
• Przebudowa budynku Muzeum Zamek w Oświęcimiu w zakresie ochrony przeciwpożarowej. – Aktualizacja ogłoszenia 2026/BZP 00505908 | Przetargi.pl - https://przetargi.pl/o/przebudowa-budynku-muzeum-zamek-w-oswiecimiu-w-zakresie-ochrony-przeciwpozarowej-08df3463-28cd-c226-f0a0-c4000171d9b1?returnTo=%2Fprzetargi%2Fmiasto%2Fmalopolskie%2Foswiecim
• Razem zmieniamy Oświęcim – nowa kampania promocyjna – Urząd Miasta Oświęcim | Oświęcim – Miasto Pokoju - https://oswiecim.pl/razem-zmieniamy-oswiecim-nowa-kampania-promocyjna/78956/?utm_source=openai