Spis treści
Przede wszystkim komfort cieplny
(temperatura powietrza oraz właściwa wilgotność)
Izolacja ścian (przegród) zewnętrznych budynków jest kluczowym elementem zapewniania komfortu cieplnego użytkowników budynków mieszkalnych i komercyjnych zapewnia efektywność energetyczną, oraz redukcję hałasu.
Komfort cieplny jest pochodną temperatury i wilgotności powietrza w pomieszczeniu i zmienia się wraz z porą roku i aktywnością użytkowników i indywidualnych preferencji. Przyjmuje się optymalną temperaturę [oC]:
- Zima: ~ 20–22 °C — komfortowa temperatura w salonie i ogólnych pomieszczeń
- Lato: ~ 22–24 °C — komfortowa temperatura przy normalnej aktywności
- Sypialnia: ~ 18–19 °C — sprzyja zdrowemu snu
- Nieobecność w domu: ~ 16 °C (oszczędność energii)
Wilgotność względna powietrza [RH]:
- Optymalny zakres: 40–60 % RH – zapewnia komfort i zdrowie.
- Granice akceptowalne: 30–65 % RH – poza tym może wystąpić ryzyko suchości lub wilgoci (pleśń).
i
W zależności od rodzaju budynku, kształtu bryły oraz wysokości ciepło uciekać będzie z budynku w różny sposób (najkrótszą drogą). Budynki energooszczędne, czy pasywne muszą być zaizolowane z każdej możliwej strony. Oczekując wysokiej efektywności izolacyjnej budynku należy zadbać o izolację każdej jego części.
i
Przystępując do ocieplania budynku należy respektować wymagane przepisy, postępować kompleksowo tzn. zabezpieczyć budynek przed utratą ciepła począwszy od miejsc występowania największych ich strat, stosując przy tym odpowiednie materiały i sprawdzone rozwiązania techniczne. Wysokie wymagania dla nowoczesnych domów (budownictwa) zmuszają do zastosowania różnorakich materiałów izolacyjnych w zależności od miejsca ich zastosowania.
Systemy ociepleniowe ETICS (External Thermal Insulation Composite Systems) czyli, najczęściej stosowana technologia w Polsce do wykańczania ścian zewnętrznych, podlega rygorystycznym wymaganiom w porównaniu do innych elementów budynku.
System ETICS składa się z poszczególnych wyrobów, które po wbudowaniu stanowią jedną całość. Właściwości systemu ETICS (np. trwałość, przyczepność, reakcja na ogień) zależą od całego systemu, a nie pojedynczego elementu, dlatego jednostki notyfikowane nie badają pojedynczego produktu, ale kontrolują system jakości produkcji na który wydana jest Krajowa lub Europejska Ocena Techniczna oraz Certyfikatem Zakładowej Kontroli Produkcji.
Ściany zewnętrzne, które podatne są na straty energii cieplnej w stopniu jednym z wyższych, wymagają dobrej izolacji termicznej. W przypadku fasad wykańczanych ETICS materiały stosowane do izolacji termicznej, oprócz izolacyjności muszą zapewnić nośność dla warstwy wykończeniowej oraz ochronę przeciwpożarową.
W Europie Środkowej udział systemów ETICS z EPS szacowany jest na około 84%, z wełną mineralną na około 12%, pozostałe 6% to XPS, PIR/PUR.
Źródło https://www.mdpi.com/2071-1050/12/11/4532
Różnorodność materiałów izolacyjnych, ich parametry, dostępność i cena spowodowały, iż najpopularniejsze w Polsce to płyty z: EPS (styropian ekspandowany), Wełna mineralna skalna, XPS (styrodur, styropian ekstrudowany), piany PUR i PIR, płyty fenolowe oraz płyty z włókien celulozowych i drzewnych.
Tabela: izolacja termiczna wybranych materiałów
i
W ramach grupy EPS dodatek grafitu do EPS znacząco podniósł izolacyjność materiału.
Aby zatrzymać ciepło w pomieszczeniach stosuje się materiały izolacyjne które stawiają opór cieplny, zależy od materiału (stawiającego opór) oraz jego grubości.
Dla różnych materiałów o różnym oporze cieplnym grubość ta będzie inna:
i
Ta sama wartość Umax, przy różnej grubości materiałów izolacyjnych, wynika z różnych λ.
Innym bardzo istotnym jest odporność ogniowa materiałów stosowanych w systemach ETICS. Klasyfikacje ogniowe dotyczą wszystkich elementów systemu, a nie samego materiału izolacyjnego.
Tabela. Klasyfikacje ogniowe – systemy ETICS z popularnymi izolacjami
i
Wszystkie ww. materiały dopuszczone są do stosowania w ETICS w ściśle określonym zakresie i wyłącznie wtedy, gdy są wskazane w KOT / ETA danego systemu.
Pomiędzy wymienionymi materiałami izolacyjnymi stosowanymi w ETICS są jeszcze różnice wpływające na warunki i sposób montażu. Wełna i inne materiały włókniste mają lepsza izolacyjność akustyczną, są natomiast cięższe w porównaniu do EPS/ XPS i pian.
W przypadku ETICS montaż oraz jakość i dokładność wykonania jest niezwykle ważna, ponieważ po wbudowaniu materiałów stanowią one integralną całość. Prace ociepleniowe powinny być wykonywane przez przeszkolone i doświadczone ekipy wykonawcze, w odpowiednich warunkach przewidzianych z zachowaniem niezbędnych przerw technologicznych. Należy zwrócić uwagę na obróbkę tzw. miejsc szczególnych, które są narażone na zwiększone obciążenie. Sposób ich wykonania można znaleźć na stronach producentów oraz wielu instrukcjach branżowych.
https://tytan.com/pl/produkty/systemy-ocieplen/
https://tytan.com/pl/strefa-architekta/detale-projektowe/
Wymagania WT 2021dla ścian zewnętrznych, stropów i dachów
i
Jakość powietrza (wentylacja) pomieszczeń
Za jakość powietrza w pomieszczeniach odpowiada sprawnie działająca wentylacja, zapewniająca wymianę powietrza. Wymiana - czyli doprowadzenie świeżego i czystego powietrza do pomieszczeń oraz odprowadzenie zużytego, w sposób kontrolowany, za który uważana jest wentylacja mechaniczna.
By wymiana powietrza odbywała się w sposób kontrolowany niezbędne jest budowanie szczelnych pomieszczeń. Największe ryzyko nieszczelności ścian (przewiewów i strat ciepła) występuje nie w środku przegrody, lecz w połączeniach ściany z ramami okien i drzwi. Budynek „pracuje” szczególnie w pierwszych latach, by zapobiec nieszczelnościom na styku ramy okiennej i drzwiowej stosuje się nowoczesne systemy szczelnego montażu, zabezpieczające przed nieszczelnościami. Przykładem takiego rozwiązania jest system WINS.
Badanie szczelności budynków nie jest w Polsce obowiązkowe na mocy przepisów prawa, jednak jest wymagane w standardach budownictwa energooszczędnego, w programach dofinansowań oraz zalecane w budynkach z wentylacją mechaniczną.
Akustyka – cisza i brak hałasu
Hałas w pomieszczeniach pogarsza koncentrację i odpoczynek. Wymagania dotyczące hałasu w budynkach (ochrony przed hałasem) w Polsce wynikają głównie z Warunków Technicznych (WT) oraz normy PN-B-02151. Określają one dopuszczalne poziomy hałasu i wymaganą izolacyjność akustyczną przegród.
i
Hałas w budynku można ograniczyć poprzez zastosowanie materiałów termoizolacyjnych o właściwościach dźwiękochłonnych, zwłaszcza wełny mineralnej, zachowanie ciągłości i szczelności izolacji oraz odpowiedni układ warstw przegród zewnętrznych.
https://tytan.com/pl/produkt/systemy-ocieplen/welna-szklana-do-ocieplania-poddaszy/
i
W budynkach mieszkalnych niezwykle istotne jest ograniczenie przenoszenia dźwięków pomiędzy poszczególnymi częściami budynku. Należy unikać sztywnych połączeń konstrukcyjnych, które przenoszą drgania izolując je tzw. materiałami trwale elastycznymi tzw. uszczelniaczami.
https://selena.com/uszczelniacze-trwale-i-skuteczne-rozwiazanie-w-budownictwie/
Oświetlenie pomieszczeń w budynkach
Paradoksalnie zwiększając izolacyjność cieplną ścian zewnętrznych, stworzyliśmy nieświadomie zagrożenie zmniejszenia dostępu światła dziennego do pomieszczeń.
Współczesne projektowanie musi równoważyć wymagania cieplne i świetlne, m.in. poprzez:
- odpowiednie zwiększanie powierzchni energooszczędnych przeszkleń,
- stosowanie okien montowanych w warstwie izolacji,
- kształtowanie płytkich glifów i jasnych ościeży,
- stosowanie szyb o wysokiej przepuszczalności światła przy dobrym U,
- świadome projektowanie osłon przeciwsłonecznych.
Podsumowanie
Zapewnienie komfortu cieplnego w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego przebywania ludzi jest jednym z kluczowych zadań projektowych i eksploatacyjnych budynków. Odpowiednie warunki cieplne wpływają bezpośrednio na zdrowie, samopoczucie oraz efektywność użytkowników.
Komfort cieplny zależy od wielu czynników, takich jak temperatura powietrza i przegród, wilgotność względna, prędkość ruchu powietrza oraz sposób użytkowania pomieszczeń. Istotną rolę odgrywa także jakość izolacji termicznej przegród, szczelność budynku oraz prawidłowo zaprojektowane i wyregulowane systemy ogrzewania, chłodzenia i wentylacji.
Niewłaściwe warunki cieplne mogą prowadzić do dyskomfortu, zwiększonego zużycia energii, a także problemów eksploatacyjnych, takich jak kondensacja pary wodnej czy rozwój pleśni. Dlatego zapewnienie komfortu cieplnego wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego zarówno rozwiązania projektowe, jak i właściwe wykonawstwo oraz eksploatację budynku.
Podsumowując, skuteczne zapewnienie komfortu cieplnego jest możliwe jedynie poprzez spełnienie wymagań przepisów technicznych i norm, zastosowanie odpowiednich materiałów oraz systemów instalacyjnych, a także uwzględnienie rzeczywistych potrzeb użytkowników.
i
