Uprawnienia elektryczne SEP do 1 kV i powyżej jak zdobyć? Jak wygląda egzamin na uprawnienia elektryczne

2021-05-27 22:34 Andrzej Kalemba
rozdzielnica
Autor: gettyimages Rozdzielnice należą do grupy najważniejszych elementów instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym. Przeznaczone są do rozdzielania energii i zawierają różnorodne aparaty zabezpieczeniowe, łączeniowe, sterownicze i pomiarowe obwodów odpływowych wraz z połączeniami elektrycznymi i mechanicznymi

Uprawnienia elektryczne, uprawnienia SEP to potoczna nazwa używana powszechnie przez wiele osób z branży elektroenergetycznej. Właściwą nazwą jaką powinniśmy używać jest świadectwo kwalifikacji w zakresie eksploatacji lub dozoru urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych. Takie właśnie świadectwo uprawnia nas to zajmowania się wszelki pracami przy urządzeniach, instalacjach i sieciach elektroenergetycznych.

Spis treści

  1. Rodzaje uprawnień elektrycznych oraz zakres kwalifikacji
  2. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne, przy których wymagane uprawnienia elektryczne
  3. Wzór świadectwa kwalifikacji – uprawnień elektrycznych
  4. Jak wygląda egzamin na uprawnienia elektryczne
  5. Kursy na uprawnienia elektryczne
  6. Ile kosztuje kurs na uprawnienia elektryczne i egzamin na uprawnienia elektryczne?

Często używana jest również nazwa uprawnienia z grupy I, czyli elektroenergetycznej.

Abyśmy mogli uzyskać świadectwo kwalifikacji powinniśmy złożyć egzamin z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną powołaną przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Z reguły takie komisje kwalifikacyjne powoływane są przy Stowarzyszeniach naukowo–technicznych działających na rzecz gospodarki energetycznej lub u pracodawców zatrudniających co najmniej 200 osób.

Przebieg samego egzaminu reguluje Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28.04.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.

Rodzaje uprawnień elektrycznych oraz zakres kwalifikacji

Owo świadectwo kwalifikacji może być wydane na stanowisku Eksploatacji – E lub Dozoru – D w zależności od tego czy jesteśmy zwykłymi elektrykami i wtedy wystarczy nam świadectwo typu E, lub gdy piastujemy funkcję kierowniczą i wydajemy polecenia osobą na stanowisku E, wtedy powinniśmy posiadać świadectwo na stanowisku dozoru – D. Osoby z dozorem zajmują się również zatwierdzaniem wszelkich protokołów z wykonanych pomiarów elektrycznych lub zatwierdzaniem wykonanych prac zgodnie z projektem.

Uprawnienie elektryczne może obejmować szeroki zakres wykonywanych prac w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu lub wykonywania prac kontrolno-pomiarowych. Wszelkie osoby zajmujące się wykonywaniem pomiarów elektrycznych powinny posiadać zapis w swoim świadectwie kwalifikacji, iż mogą wykonywać prace kontrolno-pomiarowe. Protokół z pomiarów elektrycznych powinien być zatwierdzony przez osobę posiadającą świadectwo kwalifikacji na stanowisku dozoru D. Również i w tym przypadku to świadectwo powinno zawierać zapis, iż osoba może wykonywać prace związane z dozorem na stanowisku prac kontrolno-pomiarowych.

Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne, przy których wymagane uprawnienia elektryczne

Po pozytywnym wyniku egzaminu przed komisją egzaminacyjną otrzymujemy świadectwo kwalifikacji w formie książeczki, które jest ważne przez okres 5 lat. Oprócz zakresu wykonywanych prac na uprawnieniu elektrycznym powinien znaleźć się jeszcze zapis jakich urządzeń, instalacji i sieci dotyczy posiadane przez nas uprawnienie.

Rozróżniamy następujące urządzenia, instalacje i sieci, przy których eksploatacji lub dozorze powinniśmy posiadać uprawnienia elektryczne (świadectwo kwalifikacji):

Grupa 1 Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną:

  • urządzenia prądotwórcze przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej bez względu na wysokość napięcia znamionowego;
  • urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu nie wyższym niż 1 kV;
  • urządzenia, instalacje i sieci o napięciu znamionowym powyżej 1 kV;
  • zespoły prądotwórcze o mocy powyżej 50 kW;
  • urządzenia elektrotermiczne;
  • urządzenia do elektrolizy; 
  • sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego;
  • elektryczna sieć trakcyjna;
  • elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym;
  • aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia i instalacje automatycznej regulacji; sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 1-9.

Osoba chcąca przystąpić do egzaminu wypełnia specjalny wniosek na egzamin na uprawnienia elektryczne, gdzie oprócz danych osobowych na wniosku zaznacza zakres kwalifikacji o jakie się ubiega. Zwykle osoba zaznacza jeden lub dwa punkty, rzadko się zdarza, aby dana osoba wnioskowała o pełny zakres kwalifikacji na wszystkie urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne.

Warto jeszcze wspomnieć, iż nie wymaga się posiadania świadectwa kwalifikacji SEP w zakresie obsługi urządzeń i instalacji o napięciu nie wyższym niż 1 kV (1000V) i mocy znamionowej nie wyższej niż 20 kW (20.000 W), jeżeli w dokumentacji urządzenia określono jego zasady obsługi.

Wzór świadectwa kwalifikacji – uprawnień elektrycznych

Wzór świadectwa kwalifikacji – uprawnień elektrycznych
Autor: Andrzej Kalemba Szkolenia na uprawnienia budowlane trwają od kilku do nawet kilkudziesięciu lub kilkuset godzin
Wzór świadectwa kwalifikacji – uprawnień elektrycznych
Autor: Andrzej Kalemba Opłata za egzamin na uprawnienia elektryczne, którą wnosi się do komisji egzaminacyjnej, wynosi 10% minimalnego wynagrodzenia. W roku 2021 taka opłata wynosi 280 zł

Jak wygląda egzamin na uprawnienia elektryczne

Egzamin jest czysto teoretyczny, a na dzień dzisiejszy można ukończyć go również w formie on-line, gdyż powstała specjalna Ustawa z powodu pandemii Covid-19. Do egzaminu może podejść każdy kto ukończył 18 lat i posiada wykształcenie minimum podstawowe. Komisja egzaminacyjna składa się z przynajmniej trzech osób wyznaczonych przez przewodniczącego komisji. Egzamin jest ustny, a wynik egzaminu jest pozytywny lub negatywny. O wyniku egzaminu członkowie komisji egzaminacyjnej rozstrzygają większością głosów.

Zakres egzaminu na uprawnienia elektryczne dla osób na stanowisku eksploatacji obejmuje miedzy innymi:

  •  zasady budowy, działania oraz warunki techniczne obsługi urządzeń, instalacji i sieci,
  • zasady eksploatacji oraz instrukcje eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci,
  • zasady i warunki wykonywania prac kontrolno-pomiarowych i montażowych,
  • zasady i wymagania bezpieczeństwa pracy i ochrony przeciwpożarowej oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy,
  • instrukcje postępowania w razie awarii, pożaru lub innego zagrożenia bezpieczeństwa obsługi urządzeń lub zagrożenia życia, zdrowia i środowiska.

Zakres egzaminu na uprawnienia budowlane dla osób na stanowisku dozoru ma następujący zakres:

  • przepisy dotyczące przyłączania urządzeń i instalacji do sieci, dostarczania paliw i energii oraz prowadzenia ruchu i eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci;
  • przepisy i zasady postępowania przy programowaniu pracy urządzeń, instalacji i sieci, z uwzględnieniem zasad racjonalnego użytkowania paliw i energii;
  • przepisy dotyczące eksploatacji, wymagań w zakresie prowadzenia dokumentacji technicznej i eksploatacyjnej oraz stosowania instrukcji eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci;
  • przepisy dotyczące budowy urządzeń, instalacji i sieci oraz norm i warunków technicznych,jakim powinny odpowiadać te urządzenia, instalacje i sieci;
  • przepisy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, z uwzględnieniem udzielania pierwszej pomocy oraz wymagań ochrony środowiska;
  • zasady postępowania w razie awarii, pożaru lub innego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu urządzeń przyłączonych do sieci;
  • zasady dysponowania mocą urządzeń przyłączonych do sieci;
  • zasady i warunki wykonywania prac kontrolno-pomiarowych i montażowych.

Kursy na uprawnienia elektryczne

Możemy spotkać wiele specjalistycznych kursów na uprawnienia elektryczne i szkoleń, które profesjonalnie przygotują nas do egzaminu na uprawnienia elektryczne. Szkolenia trwają od kilku do nawet kilkudziesięciu lub kilkuset godzin, a tematyka szkolenia powinna zawierać opisaną wyżej tematykę egzaminacyjną. Zwłaszcza osoby, które nie posiadają przygotowania szkolnego i nie posiadają kierunkowego wykształcenia w zakresie elektroenergetyki powinny ukończyć takie szkolenie, do którego tak naprawdę może przystąpić każdy kto chce pogłębić swoją wiedzę o elektryce.

Ile kosztuje kurs na uprawnienia elektryczne i egzamin na uprawnienia elektryczne?

Opłata za egzamin, którą wnosi się do komisji egzaminacyjnej, wynosi 10% minimalnego wynagrodzenia. W roku 2021 taka opłata wynosi 280 zł.

Jeśli chodzi o ceny szkoleń i kursów na uprawnienia elektryczne to głównym czynnikiem mającym wpływ na cenę ma długość trwania szkolenia. Ceny wahają się od 150 zł/os. za 4 godzinne szkolenie do nawet 1000 złotych za kurs trwający kilkadziesiąt godzin.

O autorze

Andrzej Kalemba jest specjalistą od maszyn i pojazdów budowlanych. Prowadzi Ośrodek Kształcenia Zawodowego, gdzie prowadzi kursy energetyczne, jest właścicielem firmy specjalizującej się w wynajmie maszyn. Kontakt z konsultantem

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej