Więźba prefabrykowana – jak powstaje dach z gotowych wiązarów?

Więźba dachowa nie musi być wykonywana od podstaw na placu budowy. Jej elementy mogą powstać wcześniej w zakładzie produkcyjnym i przyjechać na miejsce jako gotowe wiązary. Z takich prefabrykatów można szybko zmontować konstrukcję dachu. Wyjaśniamy, czym są wiązary dachowe, jak powstają i kiedy warto zdecydować się na więźbę prefabrykowaną.

Drewniane wiązary dachowe połączone płytkami kolczastymi na budowie domu. O prefabrykatach czytaj na Muratorplus.
Autor: KASMO Wiązary nieprędko zastąpią więźby tradycyjne, ale już dziś widać, że są dla nich poważną alternatywą

Gotowe wiązary dachowe

Wyspecjalizowane firmy wykonują prefabrykowane wiązary na podstawie opracowanego przez siebie projektu, można więc zamówić taką usługę, nawet jeśli w projekcie domu przewidziano zwykłą więźbę. Korzyścią w takim wypadku może być dokładność wymiarów wszystkich elementów, stabilność i sztywność konstrukcji. Jeśli zależy nam na ustaleniu, który z rodzajów konstrukcji będzie tańszy, warto poprosić firmę najpierw tylko o oszacowanie kosztów więźby prefabrykowanej i później poprosić o wycenę cieślę. Wówczas łatwo ustalimy, który wariant cenowo bardziej nam odpowiada. Ale cena to nie wszystko.

Liczy się jeszcze między innymi jakość wykonania więźby i czas budowy. Jeśli zamówimy prefabry­katy, firma najpierw zaadaptuje projekt do potrzeb swojej technologii. Komputer wyliczy, jakie powinny być budowa i przekroje wiązarów dla konkretnego nachylenia połaci, wybranego materiału pokryciowego oraz planowanego obciążenia oddziałującego na dach. Później w hali produkcyjnej maszyny zmontują zestaw wiązarów na nasz dach. Producent zazwyczaj zapewnia transport elementów na plac budowy, a także ich montaż. Ten ostatni można też zorganizować we własnym zakresie, jednak trzeba mieć świadomość, że wówczas gwarancja może przepaść (zależy to oczywiście od producenta).

Jeśli zrezygnujemy z firmowej ekipy monterskiej, pozostaje tylko wynająć ich majstra, żeby doglądał robót. Tak wyjdzie taniej. Niektóre firmy oferują podobną opcję. Nie zawsze opłaca się zamawiać transport wraz z dźwigiem. Tańsze może być wynajęcie tego sprzętu bliżej placu budowy. Więźba zbudowana w fabryce jest gotowa do dalszych prac dekarskich.

prefabrykowana
Autor: Andrzej T. Papliński Fragmenty więźby łączy się maszynowo specjalnymi płytkami gwoździowanymi

Kiedy wiązary są opłacalne

To pytanie dotyczy kilku aspektów, nie tylko kosztu samej więźby. Jeśli wziąć pod uwagę jedynie sumę za materiał i robociznę, to wiązary rzadko wychodzą taniej od więźby tradycyjnej. Ich koszt jest mniejszy, jeśli dach ma być nieduży – jedno- lub dwuspadowy, z poddaszem nieużytkowym. Wtedy więźba prefabrykowana śmiało może konku­rować ze zwykłą. Wykorzystanie wiązarów jest dobrym rozwiązaniem, gdy chcemy przyspieszyć budowę i zależy nam na dokładności. Budowa więźby na prostym domu z dwuspadowym dachem zajmuje fachowym cieślom około tygodnia od wejścia na budowę do przekrycia folią. Dzień-dwa dłużej potrwa budowa poszycia. Montaż kratownic zajmie jeden dzień.

Gotowe wiązary najczęściej stosuje się w domach parterowych lub nad piętrem z dachami o niewielkim spadku. Są bardzo dobrym rozwiązaniem w sytuacji, gdy nie ma poddasza użytkowego, bo przestrzeń między okratowanymi, gęsto rozmieszczonymi trójkątnymi elementami jest nieużyteczna. W takim wypadku największa korzyść zastosowania wiązarów polega na tym, że ich dolny pas zastępuje strop. Nie trzeba więc wykonywać stropu gęstożebrowego lub monolitycznego, co w efekcie przynosi spore oszczędności. Poza tym materiał na taką konstrukcję dachu jest tańszy od tradycyjnej więźby, bo składa się z cieńszych elementów.

Specjalnie zbudowane wiązary można stosować również w domu z poddaszem użytkowym, jednak wówczas będą najprawdopodobniej droższe niż tradycyjnie budowana więźba, zwłaszcza gdy dach jest skomplikowany. Wiązary warto kupić także wtedy, gdy zależy nam na tym, by jak najmniej zajmować się dachem, drewnem i cieślami. Więźba gotowa zostanie przygotowana bardzo dokładnie, z drewna dobrej jakości – suszonego komorowo, czterostronnie struganego i zabezpieczonego przed grzybami, owadami oraz ogniem, nie ma problemu z odpadami i transportem. Opłacalność wiązarów wynika również z tego, że więźbę buduje się z nich błyskawicznie. Łatwiej wtedy uniknąć na przykład niesprzyjającej pogody. Dach prefabrykowany jest przeważnie wykonany bardzo precyzyjnie. Dzięki połączeniom z płytek kolczastych elementy mają dużo większą wytrzymałość mechaniczną niż tradycyjne połączenia ciesielskie.

prefabrykowana
Autor: Piotr Mastalerz, projekt: Wojciech Chrzanowski/pracownia ch+ architekci oraz Monika i Sebastian Stanisławscy Więźba prefabrykowana może stanowić nietypową i ciekawą ozdobę wnętrza

Kiedy nie warto inwestować w więźbę z fabryki? 

Jeżeli planujemy poddasze użytkowe, dach jest spory i ma skomplikowany kształt. Wtedy więźba prefabrykowana z pewnością wyjdzie drożej niż tradycyjna, ponieważ będziemy musieli zapłacić za wiązary o różnych kształtach i różnej wielkości.

Koszt zwiększa także konieczność wynajęcia dźwigu do przenoszenia elementów podczas montażu. Trzeba również zapewnić miejsce postojowe dla niego i ciężarówek, co może być trudne na działkach leżących na terenie o gęstej zabudowie. Dźwig może też mieć trudności z manewrowaniem, jeżeli na działce albo tuż obok stoją wysokie drzewa lub słupy.

Jak szybko powstanie taki dach? 

Czas oczekiwania na dostawę prefabrykowanej więźby wynosi od jednego do sześciu tygodni. Montaż trwa natomiast krótko i wiechę można zatknąć na kalenicy nawet po kilku godzinach od dowiezienia wiązarów. Decyduje więc czas przygotowania elementów w zakładzie. Jeśli potrwa to tydzień lub dwa, to rzeczywiście prefabrykowana więźba powstanie szybciej niż tradycyjna. Co innego, gdy wiązary wyjadą z hali dopiero po pięciu-sześciu tygodniach. Przez tak długi czas cieśle zdążą zbudować konstrukcję dachu ze zwykłej tarcicy.

Najlepiej więc, żeby termin przygotowania wiązarów przez firmę został wyraźnie określony w podpisywanej z nią umowie. Wszelkie opóźnienia staną się wtedy solidną podstawą do renegocjowania ceny. 

prefabrykowana
Autor: HATEK/ Materiały prasowe Więźbę z wiązarów buduje się bardzo szybko