Farby fotokatalityczne ‒ czym są i jakie mają zastosowanie? Przykładem mural na warszawskiej Woli

2022-01-25 11:21
Mural warszawa wola
Autor: Małgorzata Majkowska Mural został namalowany na budynku przy ulicy Wschowskiej 10. Mural pokrywa trzy ściany budynku widoczne dla przechodniów

Farby fotokataliczne produkowane na bazie naturalnych składników, a dzięki zawartości dwutlenku tytanu wykazują niezwykłe właściwości. Reakcja fotokatalityczna daje efekt neutralizacji zanieczyszczeń. Można je stosować niemal na wszystkich powierzchniach, na zewnątrz i wewnątrz budynków. Najnowszą realizacją w której wykorzystano farby fotokatalityczne jest mural Tytusa Brzozowskiego na warszawskiej Woli.

Farba fotokatalityczna – co to jest?

Każda farba katalityczna musi zawierać dwutlenek tytanu ((TiO2 - brzmi groźnie, ale jest nieszkodliwy), który ma właściwości fotokatalityczne. Fotokataliza to reakcja chemiczna wywołana wpływem światła (również tego sztucznego z zakresu długości fal UV, czyli 300-400 nm). W przypadku farb dwutlenek tytanu jest ich katalizatorem, a pod wpływem światła (promieniowania UV) w obecności tlenu i wody, neutralizowane są zanieczyszczenia, toksyny i drobnoustroje do postaci dwutlenku węgla i wody, czyli ulegają utlenieniu. 

Jak działa farba fotokatalityczna
Autor: PIGMENT

Ta właściwość sprawia, że farby fotokatalityczne tworzą unikalne powierzchnie. W sposobie stosowania i z wyglądu nie różnią się od innych farb, nie wymagają specjalnych narzędzi do nakładania. Są wodorozcieńczalne. Farby fotokatalityczne z natury biało-kremowe można barwić na dowolny kolor. Farby fotokatalityczne stosuje się na konstrukcje betonowe, ceramiczne i z tworzyw sztucznych.

Mural na warszawskiej Woli namalowany farbami fotokatalitycznymi

Mural można zobaczyć przy ulicy Wschowskiej 10 na warszawskiej Woli. Widać na nim charakterystyczne zabytki dzielnicy, jak kościół św. Wojciecha czy wolskie rotundy oraz nowoczesne wieżowce współczesnej Woli. Wykorzystany pod mural budynek jest pustostanem. Mural został zaprojektowany przez artystę Tytusa Brzozowskiego. Murale jego autorstwa znajdziemy też na ulicach: Próżna 12, Kijowska 1, Grochowska 215, czy Chmielna 120. Tematem jego prac jest Warszawa i miejsca, w których powstają murale.

Mural warszawa wola
Autor: Małgorzata Majkowska Mural dobrze się wpisuje w tworzoną na nowo okolicę

Kto za tym stoi? Farby fotokatalityczne nie są aż taką nowością. O powstaniu tej technologii w świecie nie ma informacji, ale polskie źródła wymieniają na naszym rynku Instytut Technologii Chemicznej Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska Politechniki Szczecińskiej i prof. dr. hab. inż. Antoniego Morawskiego, który już kilkanaście lat temu opatentował wyniki badań i prac nad tą technologią.

Mural warszawa wola
Autor: Małgorzata Majkowska Za wykorzystaniem farb fotokatalitycznych przemawia również fakt, że elewacje długo pozostaną czyste i zaoszczędzą kosztów częstego mycia lub konserwacji

Zalety farb fotokatalitycznych

Powierzchnia pokryta farbą fotokatalityczną jest gładka i odporna. Jak już wspomnieliśmy, wśród jej najważniejszych i unikalnych zalet jest samooczyszczanie i oczyszczanie powietrza, które styka się z taką powierzchnią. To aktywne narzędzie w ochronie środowiska. Poznanie zalet farb fotokatalitycznych od razu wskaże miejsca, w których nie tylko mogą, ale powinny być stosowane.

  • Samooczyszczanie

Fasady farb fotokatalitycznych same się oczyszczają z brudu, kurzu, zarodników grzybów (w tym pleśni) i roślin oraz innych organizmów oraz zanieczyszczeń osiadających na zewnętrznych powierzchniach. Po przebiegu reakcji zabrudzenia tracą przyczepność do podłoża i zostają zmywane wraz z deszczem. Część zanieczyszczeń w kolejnych reakcjach przekształca się w wodę i dwutlenek węgla.

  • Oczyszczanie powietrza

Oczyszczanie następuje podczas zetknięcia się zanieczyszczeń z powierzchnią pokrytą farbą fotokataliczną. Utylizacji (rozłożeniu) ulegają spaliny samochodowe i pochodzące z kotłów grzewczych, gazy, opary rozpuszczalników, dym tytoniowy, tlenki siarki i azotu.

  • Działanie bakteriobójcze

Z bakteriami i innymi mikroorganizmami farby fotokatalityczne radzą sobie jak z każdym innym zanieczyszczeniem czy szkodliwym związkiem. To przydatna cecha do wykorzystania w pomieszczeniach wymagających sterylności.

  • Właściwości antyalergiczne

To nie jest tylko farba przyjazna dla alergików, bo wykonana ze składników nie wywołujących alergii, ona zwalcza zagrożenia. A więc przede wszystkim utrudnia rozprzestrzenianie się na ścianach i innych powierzchniach roztoczy gnieżdżących się w kurzu, grzybów (w tym pleśni) i innych zanieczyszczeń będących nośnikami rożnych alergenów.

  • Eliminacja nieprzyjemnych zapachów

Fotokatalityczne działanie dwutlenku tytanu obejmuje również neutralizację różnego rodzaju niepożądanych zapachów (np. dym nikotynowy, zapachy powstałe w wyniku przyrządzania posiłków, gazy przemysłowe i spalinowe), a także redukcję rozwoju mikroorganizmów. 

elewacja pomalowana farbą fotokatalityczną
Autor: Sto Elewacja budynku wykończona farbą fotokatalityczną, czyli pod wpływem światła (promieniowania UV) w obecności tlenu i wody, elewacja sama neutralizuje zanieczyszczenia, toksyny i drobnoustroje do postaci dwutlenku węgla i wody

Gdzie stosować farby fotokatalityczne

Właściwości, czyli zalety farb fotokatalitycznych, ułatwiają wskazanie licznych zastosowań:

  • elewacje, które długo pozostaną czyste i zaoszczędzą kosztów częstego mycia lub konserwacji;
  • ściany wewnętrzne obiektów o intensywnym użytkowaniu, a zatem urzędy i wszelkie obiekty użyteczności publicznej, szpitale (a przede wszystkim sale operacyjne, gabinety zabiegowe, sale chorych i korytarze poczekalni), hale sportowe, siłownie, kina i teatry, sale koncertowe, hale produkcyjne, laboratoria, również w budynkach komunalnych, gdzie często dochodzi do dewastacji i zabrudzeń ścian tak zewnętrznych jak i w środku, powierzchnie ścian wewnątrz tuneli i podziemnych parkingów;
  • likwidacja zapachów przydaje się np. w laboratoriach, kuchniach i stołówkach;
  • zabezpieczanie miejskich pomników i urządzeń małej architektury, a także wyposażenia komunikacji miejskiej (np. siedzenia wykonane z tworzywa);
  • zabezpieczanie elementów urządzeń związanych z wodą (np. wnętrza filtrów wodnych), elementy klimatyzacji i wentylacji (np. kanały wentylacyjne);
  • zjawisko fotokatalizy wykorzystuje się w produkcji materiałów budowlanych (oprócz farb np. w tynkach, dachówkach, betonie, w szybach (tzw. efekt lotosu), tapetach.
Farby fotokatalityczne zastosowanie
Autor: PIGMENT Farby fotokatalityczne oczyszczą powietrze np. ze spalin, tak na zewnątrz jak i na parkingu podziemnym

Producenci farb fotokatalitycznych. Cena

Należy sądzić, że farby fotokatalityczne będzie oferować coraz więcej producentów, ale i dzisiaj nie brakuje ich na rynku. W tej grupie wyróżniają się marki TITANIUM (producent PIGMENT Polska Fabryka Farb), AURO (producent niemiecki, AURO Polska), Sigma Coatings (PPG Ceco Polska), Selena, Sto czy Baumit. Im większa będzie konkurencja na rynku tych farb, tym spadać powinna ich spadać.  

Bo wobec trudnych do wytknięcia wad farbom fotokatalitycznym, dla niektórych może to być właśnie ich cena. W zależności od marki i zastosowania (a może to być np. farba akrylowa wewnętrzna, silikatowa zewnętrzna, lateksowa czy krzemionkowa) cena 1 litra wynosi od 30 do ponad 50 zł. Zalecana liczba warstw – 2, w przypadku farb z kolorem – 3-4. Jednak przy wymiernych korzyściach warto inwestować w takie produkty.   

Czyste fasady: fotokataliza w farbach elewacyjnych
Autor: Selena Praca wykonana farbą TYTAN EO na fasadzie budynku przy ul. Taczaka 18 w Poznaniu Festiwal Muralia Outer Spaces 2011
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej