Spis treści
- Na działce po dawnym PKS-ie miał stanąć biurowiec z częścią autobusową
- Spółkę powołano w ramach programu Fabryka, a wykonawcą została ARP Budownictwo
- Roboty ruszyły w 2023 r., ale na placu budowy dominowały prace przygotowawcze
- W 2024 r. pojawił się spór o skalę i rentowność chełmskiego biurowca
- Status spółki w likwidacji zmienił sposób opisu całej inwestycji
- Parametry i koszty projektu pozostają niespójne w publicznych materiałach
- Dla Chełma to sprawa rynku biurowego, transportu i wizerunku centrum miasta
- Co warto wiedzieć o tej inwestycji
Na 19 listopada 2026 r. projekt biurowca klasy A na terenie dawnego dworca PKS w Chełmie nie jest już zwykłą budową. To zatrzymane przedsięwzięcie spółki Fabryka Chełm sp. z o.o. w likwidacji, które miasto próbuje przejąć i uporządkować po sporze o opłacalność, skali robót i dalszy model finansowania. Dla rynku to ważny test programu Fabryka i pytanie, czy średnie miasto może samodzielnie stworzyć nowoczesną przestrzeń dla firm poza największymi ośrodkami.
Na działce po dawnym PKS-ie miał stanąć biurowiec z częścią autobusową
Inwestycję ulokowano na terenie dawnego dworca PKS przy ul. Lwowskiej, w rejonie al. Armii Krajowej, w ścisłym centrum Chełma. To jedna z ważniejszych śródmiejskich działek, dlatego projekt od początku miał znaczenie większe niż tylko dostarczenie powierzchni biurowej.
Założenie było mieszane. Obok biurowca klasy A planowano zachowanie ograniczonej funkcji autobusowej, z nowymi wiatami i panelami fotowoltaicznymi. W praktyce miało to oznaczać odejście od pełnowymiarowego dworca na rzecz mniejszej obsługi komunikacji i równoczesnego wprowadzenia nowej funkcji komercyjnej.
Grunt do spółki wniósł samorząd. To ważne, bo miasto nie było tylko obserwatorem projektu, ale jego współtwórcą i współwłaścicielem terenu.
Spółkę powołano w ramach programu Fabryka, a wykonawcą została ARP Budownictwo
Formalny początek przedsięwzięcia to 30 grudnia 2021 r., gdy Rada Miasta Chełm zgodziła się na utworzenie spółki z Operatorem ARP. Sama Fabryka Chełm powstała w maju 2022 r., a do KRS została wpisana 4 sierpnia 2022 r..
Projekt od początku był częścią programu adresowanego do średnich miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Chełm dobrze wpisywał się w tę logikę. Na koniec 2022 r. liczył 57 933 mieszkańców, a w latach 2017-2022 stracił 5 400 osób, czyli 8,5 proc. mieszkańców. Biurowiec miał być jednym z narzędzi zatrzymania firm i miejsc pracy w mieście.
W pierwotnej formule inwestorem była spółka celowa tworzona przez Miasto Chełm i Operatora ARP. Generalnym wykonawcą została ARP Budownictwo sp. z o.o. W dostępnych materiałach nie ma natomiast jednoznacznie potwierdzonej informacji o projektancie, więc ten element nadal wymaga weryfikacji w dokumentacji.
Czytaj też: Firmy medyczne kupują własne nieruchomości. To nie odwrót od najmu, ale nowy ruch na rynku
Roboty ruszyły w 2023 r., ale na placu budowy dominowały prace przygotowawcze
Przed wniesieniem aportu miasto wydało spółce pozwolenie na budowę, a 16 maja 2023 r. teren przekazano protokolarnie. W 2023 r. ruszyły rozbiórki, prace ziemne i przygotowanie działki. 6 września 2023 r. odbyło się wmurowanie aktu erekcyjnego, co w publicznej narracji miało potwierdzać wejście inwestycji w fazę budowy.
To jednak nie oznaczało późniejszej ciągłej realizacji. Na placu prowadzono również prace archeologiczne i ujawniono pochówki, czyli cmentarzysko. Taki wątek ma znaczenie nie tylko konserwatorskie. Wpływa na harmonogram, zakres zabezpieczeń i potencjalne koszty dalszych robót.
Na tym etapie wiadomo więc, że projekt wyszedł poza papier i wszedł na teren budowy. Nie ma jednak podstaw, by opisywać go dziś jako inwestycję realizowaną bez przerwy od 2023 r.
W 2024 r. pojawił się spór o skalę i rentowność chełmskiego biurowca
Przełom nastąpił w 2024 r., gdy zaczęto analizować wariant ograniczenia projektu. Według dostępnych danych powierzchnia najmu miała spaść z 4 026 m2 do 3 552 m2, a liczba miejsc parkingowych z 95 do 51. Według założeń ARP taka zmiana mogła obniżyć nakłady o około jedną trzecią.
Sam fakt przygotowania wariantu oszczędnościowego pokazuje, że problemem przestała być już tylko budowa, a stała się nią ekonomika całego przedsięwzięcia. Dla rynku nieruchomości to kluczowe, bo Chełm nie jest ustabilizowanym rynkiem biurowym, na którym łatwo oszacować popyt na większą nową podaż.
W praktyce oznaczało to przejście od ambitnej wizji do restrukturyzacji projektu. Zamiast rozmowy o terminie oddania obiektu pojawiły się pytania o to, czy inwestycja w ogóle ma szansę utrzymać pierwotną skalę.
Status spółki w likwidacji zmienił sposób opisu całej inwestycji
Kolejna graniczna data to 19 maja 2026 r., gdy podjęto uchwałę o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. W obiegu rejestrowym i urzędowym podmiot figuruje jako Fabryka Chełm sp. z o.o. w likwidacji. To najważniejszy fakt porządkujący całą sprawę.
Wcześniej, 3 listopada 2025 r., Rada Miasta Chełm przyjęła stanowisko sprzeciwiające się planom likwidacji i wzywające do kontynuacji projektu. Jesienią 2026 r. ciężar sprawy przesunął się już jednak z budowy na kwestie właścicielskie, finansowe i prawne.
Miasto deklarowało w sierpniu 2026 r. wolę przejęcia całej spółki i zabezpieczenia środków na wykup udziałów Operatora ARP. Na początku 2026 r. padały też zapowiedzi zwiększenia zaangażowania samorządu do ponad 30 mln zł. To są jednak deklaracje, a nie potwierdzenie definitywnego wznowienia robót.
Parametry i koszty projektu pozostają niespójne w publicznych materiałach
Jednym z problemów jest brak jednego, spójnego zestawu danych technicznych. Jesienią 2022 r. prezentowano obiekt o powierzchni około 5 tys. m2, z 3 kondygnacjami naziemnymi, 1 podziemną, parkingiem podziemnym na 76 miejsc i 4 stanowiskami autobusowymi.
Późniejsze materiały Operatora ARP i ARP Budownictwo mówiły już o ponad 7 tys. m2 powierzchni użytkowej. Z kolei w portfolio wykonawcy pojawia się 8 824,09 m2 powierzchni całkowitej, w tym 3 188,10 m2 biur, 1 613,08 m2 usług i 60 podziemnych miejsc parkingowych.
Podobne rozbieżności dotyczą kosztów. Najwcześniejszy publiczny szacunek mówił o około 45 mln zł. W obiegu funkcjonują też informacje o aktywach spółki za 2025 r. rzędu 29,8 mln zł i o środkach pozostających na rachunkach, ale te dane wymagają osobnego potwierdzenia. Z punktu widzenia branży oznacza to prosty problem: trudno rzetelnie ocenić realny koszt dokończenia inwestycji i jej obecną opłacalność.
Dla Chełma to sprawa rynku biurowego, transportu i wizerunku centrum miasta
Jeśli obiekt zostałby ukończony, byłby jedną z największych nowoczesnych powierzchni biurowo-usługowych w Chełmie. Projekt miał przyciągać firmy, zwłaszcza z sektora nowoczesnych usług, ale ten popyt nie został jeszcze rynkowo sprawdzony, bo budynek nie wszedł do oferty.
Znaczenie ma też sama lokalizacja. Teren po dawnym PKS-ie miał zmienić się z problematycznej działki transportowej w nowy punkt aktywności gospodarczej. Po zatrzymaniu robót w centrum miasta pozostał jednak rozkopany i ogrodzony teren, co ma wyraźny skutek urbanistyczny i wizerunkowy.
To dlatego sprawa wykracza poza lokalny spór właścicielski. Dla innych średnich miast jest to studium ryzyka przy projektach biurowych realizowanych przez samorząd i podmiot państwowy. Widać tu jednocześnie potencjał takiego modelu i jego słabości: wrażliwość na koszty, niepewność popytu, problem spójnej komunikacji parametrów oraz zależność od decyzji właścicielskich.
Co warto wiedzieć o tej inwestycji
Na dziś pewne są trzy rzeczy. Po pierwsze, inwestycja dotyczy centralnej działki po dawnym dworcu PKS i od początku miała łączyć funkcję biurową z ograniczoną obsługą autobusów. Po drugie, w 2023 r. wykonano roboty przygotowawcze, ale później projekt wszedł w fazę sporów i zatrzymania. Po trzecie, formalny status spółki w likwidacji zmienia sposób patrzenia na całe przedsięwzięcie.
Nadal otwarte pozostają najważniejsze pytania praktyczne: czy wykup udziałów Operatora ARP został sfinalizowany, który zestaw parametrów obiektu jest dziś obowiązujący, jaki jest rzeczywisty stan zaawansowania robót i czy zachowana zostanie funkcja autobusowa w zakładanej skali. Osobnej weryfikacji wymaga też status pozwolenia na budowę po przerwie w pracach.
Z perspektywy rynku nieruchomości i budownictwa chełmski projekt jest więc dziś mniej historią o powstawaniu biurowca klasy A, a bardziej przypadkiem ratowania zatrzymanej inwestycji. I właśnie w tym sensie pozostaje ważny dla branży.
Źródła:
- FABRYKA CHEŁM SP. Z O.O. W LIKWIDACJI | KRS: 0000985611 | BizRaport - https://www.bizraport.pl/krs/0000985611/fabryka-chelm-spolka-z-ograniczona-odpowiedzialnoscia-w-likwidacji?utm_source=openai
- Teren dawnego dworca PKS wniesiony aportem do spółki Fabryka. W Chełmie powstanie nowoczesny biurowiec - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/teren-dawnego-dworca-pks-wniesiony-aportem-do-spolki-fabryka-w-chelmie-powstanie-nowoczesny-biurowiec
- Stary dworzec PKS zmieni swoje oblicze - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/stary-dworzec-pks-zmieni-swoje-oblicze
- Rozpoczęła się budowa biurowca na terenie dawnego dworca PKS - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/rozpoczela-sie-budowa-biurowca-na-terenie-dawnego-dworca-pks
- Budowa biurowca klasy A. Jaki jest status prac? - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/budowa-biurowca-klasy-a-jaki-jest-status-prac
- Czy biurowiec klasy A w Chełmie powstanie? Mieszkańcy tracą cierpliwość... - https://www.supertydzien.pl/artykul/39991%2Cczy-biurowiec-klasy-a-w-chelmie-powstanie-mieszkancy-traca-cierpliwosc?utm_source=openai
- Wiadomości lokalne. Chełm chce przejąć Fabrykę Chełm. Co dalej z niedokończoną inwestycją? - https://www.radiobonton.pl/artykul/25754%2Cwiadomosci-lokalne-chelm-chce-przejac-fabryke-chelm-co-dalej-z-niedokonczona-inwestycja?utm_source=openai
- PROGRAM FABRYKA - ROZPOCZYNAMY KOLEJNĄ BUDOWĘ - Operator ARP - Nieruchomości, działki, tereny inwestycyjne w Polsce. - https://operatorarp.pl/program-fabryka-rozpoczynamy-kolejna-budowe/?utm_source=openai
- Inwestycje Agencji Rozwoju Przemysłu w Chełmie (Biurowiec, Euro-Park, Park logistyczny) - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/inwestycje-agencji-rozwoju-przemyslu-w-chelmie-biurowiec-euro-park-park-logistyczny
- Wiadomości lokalne. ARP rezygnuje z projektu w Chełmie. Miasto rozważa kroki prawne - https://www.radiobonton.pl/artykul/23933%2Cwiadomosci-lokalne-arp-rezygnuje-z-projektu-w-chelmie-miasto-rozwaza-kroki-prawne?utm_source=openai
- Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta Chełm - https://samorzad.gov.pl/attachment/f6ac65d0-b6b5-45c9-a282-65f03c67b1ea
- Chełmskie Centrum Aktywności Gospodarczej - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/chelmskie-centrum-aktywnosci-gospodarczej2?utm_source=openai
- Zainwestuj w Chełmie - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/zainwestuj-w-chelmie?utm_source=openai
- Rejestr danych urbanistycznych - https://mchelm.e-mapa.net/wykazplanow/?utm_source=openai
- STANOWISKO RADY MIASTA CHEŁM - https://samorzad.gov.pl/attachment/8468ac33-7c3f-4170-b3bd-714053788716?utm_source=openai
- Biurowca i dworca nie będzie. Spór miasta z ARP zakończony fiaskiem - https://www.supertydzien.pl/artykul/45748%2Cbiurowca-i-dworca-w-chelmie-nie-bedzie-spor-miasta-z-arp-zakonczony-fiaskiem?utm_source=openai
- Sprawozdanie | FABRYKA CHEŁM | Rejestr.io - https://rejestr.io/krs/985611/fabryka-chelm/sprawozdania/s/4143994?utm_source=openai
- W Chełmie powstanie biurowiec klasy A w ramach programu "Fabryka" - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/w-chelmie-powstanie-biurowiec-klasy-a-w-ramach-programu-fabryka?utm_source=openai
- Województwo lubelskie - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl - https://www.gov.pl/web/kultura/wkz-lubelskie?utm_source=openai
- Stanowiska Rady Miasta - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/stanowiska-rady-miasta-ch?utm_source=openai
- Marzenia utkwiły w fundamentach. Jak państwowa inwestycja zostawiła Chełm z niczym - https://www.dziennikwschodni.pl/artykul/386057%2Cmarzenia-utkwily-w-fundamentach-jak-panstwowa-inwestycja-zostawila-chelm-z-niczym?utm_source=openai
- KAP.430.004.2021 - https://www.nik.gov.pl/plik/id%2C24363%2Cvp%2C27107.pdf
- Fabryka Chełm znów dzieli radę. Spór o dokumenty i inwestycję w Chełmie - https://www.supertydzien.pl/artykul/48400%2Cfabryka-chelm-wraca-na-tapet-radni-chca-pelnej-dokumentacji-miasto-pokazuje-film-i-zapowiada-wglad-w-materialy?utm_source=openai