Chełm chce przejąć projekt biurowca po PKS-ie. Spór o skalę i koszty to test dla średnich miast

W Chełmie biurowiec klasy A na działce po dawnym PKS-ie, zamiast rosnąć, utknął w sporze o skalę, koszty i finansowanie. Spółka Fabryka Chełm jest w likwidacji, a miasto deklaruje przejęcie projektu przy ul. Lwowskiej. Stawką jest nie tylko los śródmiejskiej inwestycji, ale też test, czy średnie miasto może samodzielnie stworzyć nowoczesną przestrzeń dla firm.

Wizualizacja nowoczesnego biurowca klasy A w Chełmie z dużym zadaszeniem. O sporze o inwestycję czytaj na Muratorplus.
Autor: UM Chełm/ Materiały prasowe

Na 19 listopada 2026 r. projekt biurowca klasy A na terenie dawnego dworca PKS w Chełmie nie jest już zwykłą budową. To zatrzymane przedsięwzięcie spółki Fabryka Chełm sp. z o.o. w likwidacji, które miasto próbuje przejąć i uporządkować po sporze o opłacalność, skali robót i dalszy model finansowania. Dla rynku to ważny test programu Fabryka i pytanie, czy średnie miasto może samodzielnie stworzyć nowoczesną przestrzeń dla firm poza największymi ośrodkami.

Na działce po dawnym PKS-ie miał stanąć biurowiec z częścią autobusową

Inwestycję ulokowano na terenie dawnego dworca PKS przy ul. Lwowskiej, w rejonie al. Armii Krajowej, w ścisłym centrum Chełma. To jedna z ważniejszych śródmiejskich działek, dlatego projekt od początku miał znaczenie większe niż tylko dostarczenie powierzchni biurowej.

Założenie było mieszane. Obok biurowca klasy A planowano zachowanie ograniczonej funkcji autobusowej, z nowymi wiatami i panelami fotowoltaicznymi. W praktyce miało to oznaczać odejście od pełnowymiarowego dworca na rzecz mniejszej obsługi komunikacji i równoczesnego wprowadzenia nowej funkcji komercyjnej.

Grunt do spółki wniósł samorząd. To ważne, bo miasto nie było tylko obserwatorem projektu, ale jego współtwórcą i współwłaścicielem terenu.

Spółkę powołano w ramach programu Fabryka, a wykonawcą została ARP Budownictwo

Formalny początek przedsięwzięcia to 30 grudnia 2021 r., gdy Rada Miasta Chełm zgodziła się na utworzenie spółki z Operatorem ARP. Sama Fabryka Chełm powstała w maju 2022 r., a do KRS została wpisana 4 sierpnia 2022 r..

Projekt od początku był częścią programu adresowanego do średnich miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Chełm dobrze wpisywał się w tę logikę. Na koniec 2022 r. liczył 57 933 mieszkańców, a w latach 2017-2022 stracił 5 400 osób, czyli 8,5 proc. mieszkańców. Biurowiec miał być jednym z narzędzi zatrzymania firm i miejsc pracy w mieście.

W pierwotnej formule inwestorem była spółka celowa tworzona przez Miasto Chełm i Operatora ARP. Generalnym wykonawcą została ARP Budownictwo sp. z o.o. W dostępnych materiałach nie ma natomiast jednoznacznie potwierdzonej informacji o projektancie, więc ten element nadal wymaga weryfikacji w dokumentacji.

Czytaj też: Firmy medyczne kupują własne nieruchomości. To nie odwrót od najmu, ale nowy ruch na rynku

Roboty ruszyły w 2023 r., ale na placu budowy dominowały prace przygotowawcze

Przed wniesieniem aportu miasto wydało spółce pozwolenie na budowę, a 16 maja 2023 r. teren przekazano protokolarnie. W 2023 r. ruszyły rozbiórki, prace ziemne i przygotowanie działki. 6 września 2023 r. odbyło się wmurowanie aktu erekcyjnego, co w publicznej narracji miało potwierdzać wejście inwestycji w fazę budowy.

To jednak nie oznaczało późniejszej ciągłej realizacji. Na placu prowadzono również prace archeologiczne i ujawniono pochówki, czyli cmentarzysko. Taki wątek ma znaczenie nie tylko konserwatorskie. Wpływa na harmonogram, zakres zabezpieczeń i potencjalne koszty dalszych robót.

Na tym etapie wiadomo więc, że projekt wyszedł poza papier i wszedł na teren budowy. Nie ma jednak podstaw, by opisywać go dziś jako inwestycję realizowaną bez przerwy od 2023 r.

W 2024 r. pojawił się spór o skalę i rentowność chełmskiego biurowca

Przełom nastąpił w 2024 r., gdy zaczęto analizować wariant ograniczenia projektu. Według dostępnych danych powierzchnia najmu miała spaść z 4 026 m2 do 3 552 m2, a liczba miejsc parkingowych z 95 do 51. Według założeń ARP taka zmiana mogła obniżyć nakłady o około jedną trzecią.

Sam fakt przygotowania wariantu oszczędnościowego pokazuje, że problemem przestała być już tylko budowa, a stała się nią ekonomika całego przedsięwzięcia. Dla rynku nieruchomości to kluczowe, bo Chełm nie jest ustabilizowanym rynkiem biurowym, na którym łatwo oszacować popyt na większą nową podaż.

W praktyce oznaczało to przejście od ambitnej wizji do restrukturyzacji projektu. Zamiast rozmowy o terminie oddania obiektu pojawiły się pytania o to, czy inwestycja w ogóle ma szansę utrzymać pierwotną skalę.

Status spółki w likwidacji zmienił sposób opisu całej inwestycji

Kolejna graniczna data to 19 maja 2026 r., gdy podjęto uchwałę o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. W obiegu rejestrowym i urzędowym podmiot figuruje jako Fabryka Chełm sp. z o.o. w likwidacji. To najważniejszy fakt porządkujący całą sprawę.

Wcześniej, 3 listopada 2025 r., Rada Miasta Chełm przyjęła stanowisko sprzeciwiające się planom likwidacji i wzywające do kontynuacji projektu. Jesienią 2026 r. ciężar sprawy przesunął się już jednak z budowy na kwestie właścicielskie, finansowe i prawne.

Miasto deklarowało w sierpniu 2026 r. wolę przejęcia całej spółki i zabezpieczenia środków na wykup udziałów Operatora ARP. Na początku 2026 r. padały też zapowiedzi zwiększenia zaangażowania samorządu do ponad 30 mln zł. To są jednak deklaracje, a nie potwierdzenie definitywnego wznowienia robót.

Parametry i koszty projektu pozostają niespójne w publicznych materiałach

Jednym z problemów jest brak jednego, spójnego zestawu danych technicznych. Jesienią 2022 r. prezentowano obiekt o powierzchni około 5 tys. m2, z 3 kondygnacjami naziemnymi, 1 podziemną, parkingiem podziemnym na 76 miejsc i 4 stanowiskami autobusowymi.

Późniejsze materiały Operatora ARP i ARP Budownictwo mówiły już o ponad 7 tys. m2 powierzchni użytkowej. Z kolei w portfolio wykonawcy pojawia się 8 824,09 m2 powierzchni całkowitej, w tym 3 188,10 m2 biur, 1 613,08 m2 usług i 60 podziemnych miejsc parkingowych.

Podobne rozbieżności dotyczą kosztów. Najwcześniejszy publiczny szacunek mówił o około 45 mln zł. W obiegu funkcjonują też informacje o aktywach spółki za 2025 r. rzędu 29,8 mln zł i o środkach pozostających na rachunkach, ale te dane wymagają osobnego potwierdzenia. Z punktu widzenia branży oznacza to prosty problem: trudno rzetelnie ocenić realny koszt dokończenia inwestycji i jej obecną opłacalność.

Dla Chełma to sprawa rynku biurowego, transportu i wizerunku centrum miasta

Jeśli obiekt zostałby ukończony, byłby jedną z największych nowoczesnych powierzchni biurowo-usługowych w Chełmie. Projekt miał przyciągać firmy, zwłaszcza z sektora nowoczesnych usług, ale ten popyt nie został jeszcze rynkowo sprawdzony, bo budynek nie wszedł do oferty.

Znaczenie ma też sama lokalizacja. Teren po dawnym PKS-ie miał zmienić się z problematycznej działki transportowej w nowy punkt aktywności gospodarczej. Po zatrzymaniu robót w centrum miasta pozostał jednak rozkopany i ogrodzony teren, co ma wyraźny skutek urbanistyczny i wizerunkowy.

To dlatego sprawa wykracza poza lokalny spór właścicielski. Dla innych średnich miast jest to studium ryzyka przy projektach biurowych realizowanych przez samorząd i podmiot państwowy. Widać tu jednocześnie potencjał takiego modelu i jego słabości: wrażliwość na koszty, niepewność popytu, problem spójnej komunikacji parametrów oraz zależność od decyzji właścicielskich.

Co warto wiedzieć o tej inwestycji

Na dziś pewne są trzy rzeczy. Po pierwsze, inwestycja dotyczy centralnej działki po dawnym dworcu PKS i od początku miała łączyć funkcję biurową z ograniczoną obsługą autobusów. Po drugie, w 2023 r. wykonano roboty przygotowawcze, ale później projekt wszedł w fazę sporów i zatrzymania. Po trzecie, formalny status spółki w likwidacji zmienia sposób patrzenia na całe przedsięwzięcie.

Nadal otwarte pozostają najważniejsze pytania praktyczne: czy wykup udziałów Operatora ARP został sfinalizowany, który zestaw parametrów obiektu jest dziś obowiązujący, jaki jest rzeczywisty stan zaawansowania robót i czy zachowana zostanie funkcja autobusowa w zakładanej skali. Osobnej weryfikacji wymaga też status pozwolenia na budowę po przerwie w pracach.

Z perspektywy rynku nieruchomości i budownictwa chełmski projekt jest więc dziś mniej historią o powstawaniu biurowca klasy A, a bardziej przypadkiem ratowania zatrzymanej inwestycji. I właśnie w tym sensie pozostaje ważny dla branży.

Źródła:

  • FABRYKA CHEŁM SP. Z O.O. W LIKWIDACJI | KRS: 0000985611 | BizRaport - https://www.bizraport.pl/krs/0000985611/fabryka-chelm-spolka-z-ograniczona-odpowiedzialnoscia-w-likwidacji?utm_source=openai
  • Teren dawnego dworca PKS wniesiony aportem do spółki Fabryka. W Chełmie powstanie nowoczesny biurowiec - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/teren-dawnego-dworca-pks-wniesiony-aportem-do-spolki-fabryka-w-chelmie-powstanie-nowoczesny-biurowiec
  • Stary dworzec PKS zmieni swoje oblicze - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/stary-dworzec-pks-zmieni-swoje-oblicze
  • Rozpoczęła się budowa biurowca na terenie dawnego dworca PKS - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/rozpoczela-sie-budowa-biurowca-na-terenie-dawnego-dworca-pks
  • Budowa biurowca klasy A. Jaki jest status prac? - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/budowa-biurowca-klasy-a-jaki-jest-status-prac
  • Czy biurowiec klasy A w Chełmie powstanie? Mieszkańcy tracą cierpliwość... - https://www.supertydzien.pl/artykul/39991%2Cczy-biurowiec-klasy-a-w-chelmie-powstanie-mieszkancy-traca-cierpliwosc?utm_source=openai
  • Wiadomości lokalne. Chełm chce przejąć Fabrykę Chełm. Co dalej z niedokończoną inwestycją? - https://www.radiobonton.pl/artykul/25754%2Cwiadomosci-lokalne-chelm-chce-przejac-fabryke-chelm-co-dalej-z-niedokonczona-inwestycja?utm_source=openai
  • PROGRAM FABRYKA - ROZPOCZYNAMY KOLEJNĄ BUDOWĘ - Operator ARP - Nieruchomości, działki, tereny inwestycyjne w Polsce. - https://operatorarp.pl/program-fabryka-rozpoczynamy-kolejna-budowe/?utm_source=openai
  • Inwestycje Agencji Rozwoju Przemysłu w Chełmie (Biurowiec, Euro-Park, Park logistyczny) - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/inwestycje-agencji-rozwoju-przemyslu-w-chelmie-biurowiec-euro-park-park-logistyczny
  • Wiadomości lokalne. ARP rezygnuje z projektu w Chełmie. Miasto rozważa kroki prawne - https://www.radiobonton.pl/artykul/23933%2Cwiadomosci-lokalne-arp-rezygnuje-z-projektu-w-chelmie-miasto-rozwaza-kroki-prawne?utm_source=openai
  • Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta Chełm - https://samorzad.gov.pl/attachment/f6ac65d0-b6b5-45c9-a282-65f03c67b1ea
  • Chełmskie Centrum Aktywności Gospodarczej - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/chelmskie-centrum-aktywnosci-gospodarczej2?utm_source=openai
  • Zainwestuj w Chełmie - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/zainwestuj-w-chelmie?utm_source=openai
  • Rejestr danych urbanistycznych - https://mchelm.e-mapa.net/wykazplanow/?utm_source=openai
  • STANOWISKO RADY MIASTA CHEŁM - https://samorzad.gov.pl/attachment/8468ac33-7c3f-4170-b3bd-714053788716?utm_source=openai
  • Biurowca i dworca nie będzie. Spór miasta z ARP zakończony fiaskiem - https://www.supertydzien.pl/artykul/45748%2Cbiurowca-i-dworca-w-chelmie-nie-bedzie-spor-miasta-z-arp-zakonczony-fiaskiem?utm_source=openai
  • Sprawozdanie | FABRYKA CHEŁM | Rejestr.io - https://rejestr.io/krs/985611/fabryka-chelm/sprawozdania/s/4143994?utm_source=openai
  • W Chełmie powstanie biurowiec klasy A w ramach programu "Fabryka" - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/w-chelmie-powstanie-biurowiec-klasy-a-w-ramach-programu-fabryka?utm_source=openai
  • Województwo lubelskie - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl - https://www.gov.pl/web/kultura/wkz-lubelskie?utm_source=openai
  • Stanowiska Rady Miasta - Miasto Chełm - Portal gov.pl - https://samorzad.gov.pl/web/miasto-chelm/stanowiska-rady-miasta-ch?utm_source=openai
  • Marzenia utkwiły w fundamentach. Jak państwowa inwestycja zostawiła Chełm z niczym - https://www.dziennikwschodni.pl/artykul/386057%2Cmarzenia-utkwily-w-fundamentach-jak-panstwowa-inwestycja-zostawila-chelm-z-niczym?utm_source=openai
  • KAP.430.004.2021 - https://www.nik.gov.pl/plik/id%2C24363%2Cvp%2C27107.pdf
  • Fabryka Chełm znów dzieli radę. Spór o dokumenty i inwestycję w Chełmie - https://www.supertydzien.pl/artykul/48400%2Cfabryka-chelm-wraca-na-tapet-radni-chca-pelnej-dokumentacji-miasto-pokazuje-film-i-zapowiada-wglad-w-materialy?utm_source=openai
Siedem grzechów głównych polskich architektów
ROLKI