Wakacje kredytowe 2022 i 2023 - od kiedy, jakie warunki? Senat wprowadził ważną poprawkę do ustawy

2022-06-30 12:42

Wakacje kredytowe to rządowa pomoc kredytobiorcom w spłaceniu kredytu z powodu podwyżek stóp procentowych oraz inflacji. 30 czerwca 2022 Senat zdecydował o wprowadzeniu ważnej poprawki do ustawy o wakacjach kredytowych. Doprecyzowano kto będzie mógł skorzystać z wakacji i wszystko wskazuje na to, że pomoc trafi do większego grona zadłużonych. Przypomnijmy, że kredytobiorcy będą mogli odroczyć spłatę łącznie ośmiu rat kredytu w 2022 i 2023 roku. Od kiedy będzie można składać wnioski o wakacje kredytowe? Czy przez wakacje kredytowe trudniej będzie o kredyty w bankach?

Spis treści

  1. Senat wprowadził ważną poprawkę do ustawy o wakacjach kredytowych
  2. Czym są wakacje kredytowe?
  3. Jakie zasady wakacji kredytowych proponuje rząd?
  4. Od kiedy wakacje kredytowe 2022?
  5. Od kiedy wnioski o wakacje kredytowe?
  6. Dla kogo wakacje kredytowe?
  7. Za wakacje kredytowe zapłacimy wszyscy?
  8. Przez wakacje kredytowe trudniej będzie o kredyty
  9. Czy banki będą blokować kredyty tym, którzy skorzystali z wakacji kredytowych?

Senat wprowadził ważną poprawkę do ustawy o wakacjach kredytowych

30 czerwca 2022 Senat wprowadził kilkadziesiąt poprawek do ustawy o wakacjach kredytowych, mają one jedynie doprecyzować ustawę. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie zapisu o tym, że wakacje mają dotyczyć wszystkich umów o kredyt hipoteczny, również zawartych przed 2017 rokiem. Teraz znów ustawa trafi do Sejmu.

Oprócz wakacji kredytowych, przyjęto również możliwość zamiany wskaźnika WIBOR dla kredytów na inny, który ma zostać wypracowany w trybie konsultacji z bankami. Jeśli jednak rozmowy nie przyniosą żadnego rezultatu, rząd wprowadzi zastępczy wskaźnik POLONIA i według niego wyliczana będzie wysokość rat kredytów. W ustawie zostały zawarte także przepisy mające na celu wzmocnienie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Zgodnie z projektem banki mają do końca roku wpłacić na ten fundusz dodatkowo 1,4 mld zł.

Wszystkie te rozwiązanie mają pomóc kredytobiorcom w spłacie kredytów, których raty ostatnio gwałtownie wzrosły z powodu cyklu podwyżek stóp procentowych. Rata przeciętnego kredytu mieszkaniowego wzrosła o 70% i więcej. A końca podwyżek jeszcze nie widać.

Z szacunków HRE Investments wynika, że tak jak jeszcze w 2020 roku przeciętny kredytobiorca wydawał na ratę około 29% dochodu, dziś wydaje już około 40-45% wynagrodzenia.

Czym są wakacje kredytowe?

Wakacje kredytowe to czasowe zawieszenie spłaty kredytu. Warunki takich wakacji kredytowych są uzależnione od oferty danego banku i trwają najczęściej od 1 do 3 miesięcy, choć te zapowiadane przez rząd mają trwać 4 miesiące w 2022 i 4 miesiące w 2023 roku.

Wakacje kredytowe nie oznaczają jednak zawieszenia spłaty całej raty, tylko jej części odsetkowej czy kapitałowej. Jeśli więc mamy problem finansowy i zależy nam na odciążeniu domowego budżetu, możemy złożyć wniosek o wakacje kredytowe. Skorzystanie z wakacji kredytowych możliwe jest raz na cały okres kredytowania lub raz do roku - zależy od oferty banku. We wszystkich natomiast bankach trzeba spełnić taki sam warunek, aby odroczyć spłatę - raty trzeba spłacać terminowo.

Z wakacji kredytowych częściej korzystają posiadacze kredytów hipotecznych niż gotówkowych, ponieważ miesięczna rata jest zazwyczaj większym obciążeniem.

Jakie zasady wakacji kredytowych proponuje rząd?

Wakacje kredytowe umożliwiają zawieszenie spłaty kredytu na 4 miesiące zarówno w 2022, jak i w 2023, co daje razem 2 razy po 4 miesiące bez rat. W sumie kredytobiorca nie spłaca więc aż 8 rat do końca 2023 roku. Ma to być ponadto zupełnie darmowe, a więc bank ma jakby zapomnieć o istnieniu nawet 8 miesięcy i łącznie o ten czas wydłużyć okres kredytowania, nie naliczając przy tym ani złotówki odsetek.

Ważne jest też, że konsument może zawiesić tylko jeden kredyt w jednym banku. Wakacje mają dotyczyć wszystkich umów o kredyt hipoteczny, również zawartych przed 2017 rokiem. 

Nie oznacza to jednak, że te raty przepadają. Wakacje kredytowe polegają na tym, że nieopłacone raty wydłużają okres kredytowania. Jeśli ktoś miał kredyt do czerwca 2040 r., ale w 2022 r. skorzysta z 4 miesięcy wakacji, a w 2023 z kolejnych 4, to koniec spłaty automatycznie przesunie się o osiem miesięcy, czyli do lutego 2041 roku.

Dla osób, które faktycznie potrzebują wsparcia darmowe wakacje kredytowe to bardzo wymierna pomoc. Znowu najlepiej pokazać to na przykładzie. Załóżmy, że jeszcze przed serią podwyżek stóp procentowych zaciągnęliśmy 25-letni kredyt na 300 tysięcy złotych. To znaczy, że z pierwotnej raty na poziomie 1,4 tys. zł miesięcznie, nasze comiesięczne zobowiązanie urosło do 2,5 tys. zł miesięcznie. To znaczy, że jeszcze przed podwyżkami stóp procentowych koszt obsługi długu wynosił 4,2 tys. zł kwartalnie (3 razy po 1,4 tys. zł miesięcznie), a dziś jest to już 7,5 tys. zł kwartalnie (3 razy 2,5 tys. zł miesięcznie). Już bezkosztowe przeniesienie w przyszłość nie dwóch, ale jednej raty w kwartale powoduje, że nasz kwartalny koszt spada do 5 tys. złotych, co jest już zbliżone do poziomu kosztu obsługi długu z momentu zaciągnięcia kredytu - wylicza Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments.

Od kiedy wakacje kredytowe 2022?

Wakacje kredytowe mają zacząć obowiązywać od 1 sierpnia 2022.

Rząd chce, aby większość zmian weszła w życie 1 lipca 2022. Ekonomista Rafał Mundry wskazuje jednak, że w obecnym kształcie projekt przewiduje możliwość skorzystania z wakacji kredytowych miesiąc później - a więc od sierpnia 2022.

Od kiedy wnioski o wakacje kredytowe?

Wnioski w sprawie wakacji kredytowych będzie można złożyć przez bankowość elektroniczną, mailowo lub na papierze. O skorzystaniu z wakacji kredytowych zadecyduje sam kredytobiorca.

Dla kogo wakacje kredytowe?

Wakacje kredytowe będą powszechne. Skorzystać z nich mogą wszyscy ci, którzy mają kredyt hipoteczny na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych – po dwa miesiące w III i IV kwartale 2022 r. i po jednym miesiącu w każdym z czterech kwartałów 2023 r. Rozwiązanie będzie dostępne dla kredytobiorców, którzy mają kredyty w złotym polskim. Wakacje kredytowe mogą dotyczyć tylko jednego kredytu mieszkaniowego, ale bez względu na to, czy ma on zmienne (jak zdecydowana większość Polaków), czy stałe oprocentowanie (ostatnio coraz popularniejsze).

Zyski z wakacji kredytowych

Jak podają analitycy Expandera, dzięki wakacjom kredytowym suma rat spłaconych w 2022 będzie zbliżona, a nawet niższa, niż w ubiegłym roku, mimo podwyżek stóp procentowych oraz wyższego wskaźnika WIBOR. Jeszcze lepiej na wakacjach kredytowych wyjdą ci, którzy odłożą te pieniądze, które wydane byłyby na spłatę rat podczas wakacji kredytowych, i nadpłacą kredyt. W ten sposób można zyskać nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Za wakacje kredytowe zapłacimy wszyscy?

Warto mieć też świadomość, że z punktu widzenia banków rządowe pomysły oznaczają idące w miliardy koszty lub wielomiliardowe uszczuplenie po stronie przyszłych przychodów. Przecież pieniądze na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców pochodzą z kas banków, a zamiana WIBOR-u oznacza niższe przychody odsetkowe. Największym kosztem najpewniej okażą się darmowe wakacje kredytowe. Gdyby pojedynczy posiadacz złotowego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2020 roku na 25 lat i 300 tysięcy złotych chciał na warunkach komercyjnych skorzystać z 8-miesięcznych bankowych wakacji kredytowych, to mogłyby one kosztować łącznie nie wspomniane wcześniej 18,3 tys. złotych, ale z punktu widzenia banków każdy taki „zawieszony” na 8 miesięcy kredyt oznacza utracone korzyści w kwocie od około 40 do 80 tysięcy złotych – wynika z szacunków HRE Investments.

Przy tych obliczeniach bierzemy pod uwagę fakt, że w bankach dostępne są różne typy wakacji kredytowych w ramach, których zawieszamy albo całą ratę, albo tylko jej część. Jeśli nie spłacamy odsetek od kredytu, to niezbędne jest doliczenie ich do spłacanego kapitału. Do tego część banków, oferując wakacje kredytowe, wydłuża też okres kredytowania. To z jednej strony ogranicza podwyżkę raty w momencie podejmowania normalnej spłaty, ale z drugiej powoduje, że przez dłuższy okres naliczane są nam odsetki od pożyczonego kapitału, co podnosi łączny koszt obsługi długu.

Koszty i korzyści wakacji kredytowych w przypadku kredytu hipotecznego w złotych (8 miesięcy)

wakacje kredytowe wyliczenie
Autor: HRE Investments

Przez wakacje kredytowe trudniej będzie o kredyty

Dla posiadaczy złotowych kredytów mieszkaniowych darmowe wakacje kredytowe oznaczają, że zapłacą oni za ratę mniej niż średnio w ciągu ostatnich kilku lat. Ale to co cieszy zadłużonych, może być jednak ciosem dla osób, które o kredycie dopiero myślą. Jak powiedzieliśmy wcześniej, dla banków darmowe wakacje kredytowe oznaczają koszt na poziomie co najmniej kilkunastu, a może nawet ponad 20 mld złotych.

Jak podkreśla Oskar Sękowski, analityk HRE Investments, o ile mało kto współczuje bankom, to pewne jest, że przynajmniej część tych kosztów banki będą chciały przerzucić na klientów. I nie chodzi tu tylko o mniej atrakcyjne oprocentowanie depozytów czy wyższe opłaty za usługi bankowe, ale też potencjalnie wyższe oprocentowanie kredytów. Jeśli ziści się ten scenariusz, to będzie to kolejny problem (po podwyżkach stóp procentowych i zalecenia UKNF) dla osób, które będą chciały zaciągnąć kredyt mieszkaniowy. Jeśli w górę pójdą marże kredytowe, to o nowe hipoteki będzie jeszcze trudniej niż dziś.

Czy banki będą blokować kredyty tym, którzy skorzystali z wakacji kredytowych?

Bankowcy ostrzegają, że osoby, które wykorzystają wakacje kredytowe na odroczenie rat kredytu, nie będą miały szansy na kredyt przynajmniej przez 1,5 roku. Banki mają raportować informacje o skorzystaniu z wakacji kredytowych do Biura Informacji Kredytowej. Co prawda, podobna sytuacja była już w przypadku wakacji ustawowych związanych z pandemią i nie niosły one negatywnego wpływu na scoring BIK. Pewne jest jednak, że w czasie trwania takich wakacji kredytowych klient nie może zaciągnąć innych zobowiązań. Wakacje kredytowe wykluczają więc szansę na jakikolwiek kredyt do końca 2023 roku.

Co będzie po tym okresie? Tak naprawdę, to od banku i jego wewnętrznych kryteriów zależy decyzja o przyznaniu kredytu, ale naturalne jest, ze informacja o skorzystaniu z wakacji kredytowych czy Funduszu Wsparcia Kredytobiorców może być wykorzystana do oceny zdolności kredytowej i wiarygodności klienta starającego się o kredyt.

Listen to "Polacy zadłużają się na potęgę. Prawie 2,5 miliona osób jest winnych już ponad 45 miliardów zł." on Spreaker.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej