Ceny węgla 2022 wysokie jak nigdy! Czy w Polsce zabraknie węgla w sezonie grzewczym?

2022-05-13 10:57
węgiel kamienny
Autor: getty images Drastyczny wzrost cen węgla, deficyt ok. 11 mln ton węgla i brak odpowiedniej jakości surowca dla 4 mln gospodarstw domowych - prognozowane konsekwencje sankcji nałożonych na Rosję

Ceny węgla w 2022 są rekordowe. Szacuje się, że węgiel jest dwukrotnie droższy niż rok temu. Popularny węgiel ekogroszek kosztuje już 3 tys. zł. Mimo tak wysokich cen węgla, szybko znika ze składów. Sprzedawcy węgla alarmują, że w Polsce zabraknie 11 mln ton tego surowca i będzie jeszcze droższy. Jakie są ceny węgla na świecie? Ile kosztuje węgiel w Polsce?

Spis treści

  1. Rosną ceny węgla w Polsce
  2. Ceny węgla - notowania ARA
  3. Ceny węgla 2021
  4. Ceny węgla w 2022
  5. Ceny węgla PGG
  6. Zabraknie węgla opałowego!
  7. Ceny węgla jeszcze w górę

Rosną ceny węgla w Polsce

Według badania Izby Gospodarcza Sprzedawców Polskiego Węgla (IGSPW) gospodarstwa domowe korzystające z węgla do ogrzewania domów wydały na jego zakup w sezonie grzewczym 2021/2022 średnio 2992 zł, co, jak obliczono, jest o 15% więcej w porównaniu do wydatków w poprzednim sezonie grzewczym. Wydatki te stanowią przeciętnie ok. 8% dochodów gospodarstw domowych i są najwyższe od 6 lat. Badania pokazało też, że do 31% wzrósł odsetek gospodarstw znajdujących się w sytuacji ubóstwa energetycznego (wydających powyżej 10% swoich dochodów na ogrzewanie). W porównaniu z poprzednim sezonem grzewczym to wzrost o 1 punkt procentowy, co oznacza, że zjawisko ubóstwa energetycznego w Polsce stale się pogłębia.

A trzeba wiedzieć, że jedna trzecia Polaków ogrzewa swoje domy właśnie węglem. GUS podaje, że to węgiel (33%) jest najpopularniejszym, zaraz po ogrzewanie sieciowym (40%), źródłem ciepła. Na trzecim miejscu jest gaz ziemny.

Ceny węgla - notowania ARA

Ceny węgla kamiennego energetycznego oraz koksowego potrzebnego do produkcji stali biją rekordy. Ceny spotowe węgla koksowego australijskiego wynoszą obecnie około 520 dolarów za tonę. Ceny węgla notowanego w ARA (Antwerpia-Rotterdam-Amsterdam) kształtują się na poziomie 275 dolarów. Przewiduje się, że ceny węgla pozostaną na takich bardzo wysokich poziomach. Powodem jest głównie sytuacja na Ukrainie. Polska już wdrożyła embargo na węgiel z Rosji, a wkrótce zrobią to także inne kraje UE. 

Ceny węgla 2021

W 2021 ceny węgla poszybowały w górę. Szacuje się, że w ciągu roku ceny węgla wzrosły o ok. 40%. W zależności od regionu (najdroższej jest na północy Polski, doliczyć tu trzeba koszty transportu) i rodzaju surowca, ceny tony węgla wahały się od 700 do nawet 1900 zł. Najtańszy jest zawsze węgiel brunatny (najgorszej jakości, najmniej kaloryczny). Ceny węgla w 2021:

  • cena miału węglowego - przekraczała nawet 1000 zł/tona,
  • ceny ekogroszku - 1300-1600 zł/tona,
  • ceny węgla kostki - 1600-1700 zł/tona.

GUS podał, że przeciętna średnioroczna cena detaliczna tony węgla kamiennego w 2021 r. wyniosła 996,60 zł. W 2020 było to 887,95 zł za tonę.

Ceny węgla w 2022

Tylko w pierwszym kwartale 2022, od stycznia do kwietnia, węgiel podrożał o 26% (ceny peletu o 19%, a drewna kawałkowego o 24%). Łącznie od stycznia 2021 średnie ceny węgla wzrosły o 101%. Tak wynika z szacunków m.in. Polskiego alarmu Smogowego, który sprawdził ceny węgla w 32 składach we wszystkich województwach.

Kontrola cen węgla dotyczyła ceny surowca typu orzech oraz ekogroszku o najwyższej kaloryczności. W ostatnim tygodniu marca 2022 średnia cena węgla typu orzech kl. 1 to 1771 zł, natomiast średnia cena ekogroszku to 1980 zł. Maksymalne odnotowane ceny węgla to nawet 2500 zł za tonę.

Ceny węgla zmieniają się praktycznie z miesiąca na miesiąc. W maju ceny ekogroszku podskoczyły do średnio 3000 zł za tonę. Ponadto dostępność węgla opałowego jest obecnie często mocno ograniczona. Choć sezon grzewczy się skończył, węgiel kupowany jest w bardzo dużych ilościach z obawy, że go zabraknie. W dużej część składów odczuwalny jest deficyt w zakresie dostaw, choć w większości punktów handlowych węgiel z reguły dostępny jest w ciągłej sprzedaży (szczególnie tam gdzie oferowany jest w cenach przekraczających 2000 zł/tonę). W części składów podkreśla się, że zapasy są na wyczerpaniu i brakuje perspektywy na dalsze dostawy. Zdarzają się sytuacje, że w oczekiwaniu na dostawę wśród klientów tworzone są listy kolejkowe.

Ceny węgla PGG

W sklepie internetowym dla klientów indywidualnych Polskiej Grupy Górniczej najpopularniejszym paliwem węglowym są różne odmiany ekogroszku workowanego. W marcu br. spółka wprowadziła też do sprzedaży węgiel opałowy luzem. Co ciekawe, jak można przeczytać na stronie PGG, towar jest niedostępny. PGG tłumaczy na stronie, że linie produkcyjne osiągnęły maksymalny poziom pracy i towar w e-sklepie na bieżąco jest uzupełniany. Ekogroszek pojawia się ponownie w sprzedaży w godzinach wczesnorannych dosłownie na kilka minut, ponieważ jest błyskawicznie rozchwytywany. Zdarza się również, że strona sklepu PGG jest zablokowana z powodu maksymalnej liczby jednoczesnych transakcji. 

Tak duże zainteresowanie węglem PGG wynika z dość atrakcyjnych cen (nawet dwukrotnie niższych w porównaniu do prywatnych składów opałowych). PGG deklaruje, że będzie sukcesywnie zwiększać pulę węgla na rzecz odbiorców indywidualnych.

Podobne problemy z dostępnością węgla mają też jednak inni sprzedawcy. Aby kupić np. ekogroszek, trzeba go tak naprawdę upolować. Towar w ograniczonej ilości pojawia się w sprzedaży np. o określonej godzinie i sprzedaje się na pniu. Niektóre sklepy wprowadzają ograniczenia ilościowe w ramach jednego zamówienia. Na stronach niektórych sklepów widnieją informacje, że sprzedaż została wstrzymana. 

Zabraknie węgla opałowego!

Takie są prognozy polskich sprzedawców, którzy szacują, że w Polsce zabraknie 11 mln ton węgla, w tym 5 mln ton w samym tylko sektorze komunalno-bytowym (to 40% rynku). Niedobór będzie odczuwalny jak nigdy dotąd - tak napisali przedstawiciele organizacji zrzeszających dystrybutorów polskiego węgla w liście otwartym do premiera Mateusza Morawieckiego.

Wskazują, że narastająca od wielu lat unijna polityka dekarbonizacji doprowadziła do stopniowego zmniejszania wydobycia węgla w kraju. Podaż węgla malała znacznie szybciej niż popyt, a powstałą w ten sposób lukę uzupełniał węgiel z importu, w 80% z Rosji. Przyczyn skupienia się importerów na tym właśnie kierunku jest wiele, a główne z nich to niska cena, relatywnie niskie koszty logistyki i jakość dopasowana do potrzeb polskiego rynku.

W wyniku embarga na węgiel z Rosji, nie wyeksportuje ona do Polski 8 milionów ton surowca. To mniej niż 4% jej eksportu węgla. Polska straci dużo więcej, dlatego potrzebne jest wdrożenie pewnych rozwiązań, a ich propozycje przedłożyli premierowi sprzedawcy węgla.

Sprzedawcy węgla alarmują!

Ustawa o embargu na rosyjski węgiel z 15 kwietnia to z moralnego punktu widzenia, działanie ze wszech miar słuszne. Należy zastosować wszelkie możliwe metody na osłabienie Federacji Rosyjskiej, także ekonomiczne - napisali w liście do premiera, Łukasz Horbacz, prezes zarządu Izby Gospodarczej Sprzedawców Polskiego Węgla oraz Zbigniew Krupski, prezes zarządu Stowarzyszenia Federacja Autoryzowanych Sprzedawców Polskiej Grupy Górniczej. 

W liście zaznaczono, że odcięcie węgla z dnia na dzień, jakkolwiek słuszne, rodzi dla Polski w perspektywie 3 zasadnicze problemy:

  • brak ok 11 milionów ton węgla,
  • potencjał do ogromnych wzrostów cen węgla,
  • brak odpowiedniej jakości węgla dla sektora komunalno-bytowego w wystarczającej ilości.

Wskazano też, że branża węglowego ogrzewnictwa indywidualnego poczyniła w ostatnich latach znaczące postępy w walce ze smogiem: wyeliminowano z rynku muły, floty, węgiel brunatny. Z roku na rok przybywa kotłów na ekogroszek w standardzie ecodesign. Jakość powietrza stopniowo się poprawia. Szkoda byłoby to zaprzepaścić. Ze względu na uwarunkowania rynkowe spora część użytkowników będzie spalać węgiel o parametrach gorszych niż dotychczas, pozostali wrócą do palenia byle czym. Znów śmieci będą segregowane na palne i niepalne, a te palne na takie które można spalać za dnia i takie które można spalać nocą. Ubóstwo energetyczne, które wśród ogrzewających się indywidualnie węglem zwykle należało do najwyższych będzie bić wszelkie rekordy.

Istnieje realne ryzyko - wskazano w liście - że za wojnę ekonomiczną z Putinem zapłacą wszyscy Polacy - część w wysokich cenach węgla, część w ubóstwie energetycznym, bo nie będzie ich już stać na węgiel, wszyscy w wyższych cenach żywności. Wszyscy też będziemy oddychać gorszej jakości powietrzem.

W związku z tymi problemami sprzedawcy węgla mają 2 propozycje załagodzenia problemów wynikających z embarga na rosyjski węgiel:

  • obniżenie do zera stawki VAT na węgiel co najmniej do końca roku (przy cenie węgla na poziomie 2500 zł brutto, VAT to niemal 500 zł.),
  • przekierowanie szerszego strumienia wysokojakościowych, tańszych krajowych węgli opałowych do sektora komunalno-bytowego poprzez sieci dealerskie. Gorszy jakościowo węgiel importowany mógły trafić do energetyki, która jest dużo lepiej przygotowana do ich spalania.

Ceny węgla jeszcze w górę

Deficyt węgla na rynku ma być mocno odczuwalny, a to spowoduje dalsze jego podwyżki. Końcówka zeszłego roku, w której zdaniem ekspertów dla wyważenia podaży i popytu zabrakło 2 mln ton węgla, pokazała jakie mogą być tego efekty - przy wysoce nieelastycznej krzywej podaży, detaliczne ceny węgla wzrosły w krótkim czasie o około 100% z poziomu 700-900 zł za tonę na wiosnę do 1200-1800 zł na koniec roku.

W tym roku zabraknie 11 mln ton, z czego 5 mln ton to brak w samym tylko sektorze komunalno-bytowym. Lokalne ciepłownie mogą zostać bez miałów, a dla odbiorców indywidualnych na pewno zabraknie węgla opałowego. Przy tak ekstremalnej przewadze popytu nad podażą ceny węgla, które już w tym momencie oscylują wokół 2200 zł za tonę w portach, w sezonie grzewczym spokojnie mogą przekroczyć poziom 3000 zł.

MaB

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Czytaj więcej