Ruszyły inwestycje budowlane za 322 mld zł. Mimo to branża wciąż jest w stagnacji

Ponad 322 mld zł – tyle wyniosła wartość inwestycji uruchomionych w Polsce w ostatnim roku. Ta rekordowa kwota nie przekłada się jednak na ożywienie na placach budowy. Produkcja budowlano-montażowa pozostaje w stagnacji, a kluczowy segment mieszkaniowy notuje dwucyfrowe spadki, podczas gdy inne branże rosną.

Plac budowy nowoczesnego biurowca w centrum miasta obok wysokich budynków. O stagnacji w branży przeczytasz na Muratorplus.
Autor: Szymon Starnawski/Grupa Murator

Rynek budowlany w Polsce wysyła sprzeczne sygnały. Choć w ciągu ostatnich 12 miesięcy uruchomiono inwestycje o łącznej wartości 322,2 mld zł, produkcja budowlano-montażowa pozostaje w stagnacji. Jak wynika z danych GUS za okres od października 2025 do września 2026 roku, jej wartość spadła o 0,3% rok do roku. Za tym pozornie neutralnym wynikiem kryją się jednak głębokie różnice sektorowe: budownictwo mieszkaniowe zanotowało spadek o 11,4%, podczas gdy segment budynków niemieszkaniowych urósł o 7,7%.

Analitycy podkreślają, że dane o wartości uruchamianych projektów, gromadzone m.in. przez Kompas Inwestycji, opisują wcześniejszy etap cyklu inwestycyjnego, obejmujący przetargi i wybór wykonawców. Statystyki GUS odzwierciedlają natomiast wartość już zrealizowanych i rozliczonych robót. Rozdźwięk między tymi wskaźnikami pokazuje, że duża pula przygotowywanych przedsięwzięć nie przekłada się jeszcze na ożywienie na placach budowy.

Polecamy: Miejsce historycznych strajków i wizyty papieża zmienia oblicze. Ruszyła budowa Nowej Tkalni

Siedem grzechów głównych polskich architektów

Mieszkaniówka hamuje, ale deweloperzy nie rezygnują z planów

Najsilniejsze spowolnienie widać w budownictwie mieszkaniowym. Spadki produkcji w analizowanym okresie objęły zarówno budynki jednorodzinne (-9,1%), jak i wielomieszkaniowe (-12,5%). Mimo to deweloperzy aktywnie przygotowują nowe projekty, gromadząc banki ziemi i uzyskując pozwolenia na budowę. W ostatnich 12 miesiącach decyzje administracyjne objęły 289,7 tys. mieszkań, o 10,1% więcej niż rok wcześniej.

Jednak ten potencjał nie trafia od razu na rynek. W tym samym czasie liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto, wzrosła zaledwie o 0,8%, do 220 tys. Potwierdzają to dane Kompasu Inwestycji, według których liczba uruchamianych prywatnych inwestycji mieszkaniowych spadła o 1,3%, podczas gdy projektowanych wzrosła o 7,4%. Wartość tych ostatnich zwiększyła się nominalnie o 16,2%, do 66,4 mld zł, co wskazuje na rosnącą skalę planowanych osiedli.

Sektor publiczny stawia na liczbę, a prywatny na wartość

W ciągu ostatniego roku w bazie Kompasu Inwestycji odnotowano 5580 uruchamianych przedsięwzięć o łącznej wartości 322,2 mld zł. Ciekawie kształtują się jednak trendy w zależności od typu inwestora. Sektor publiczny zwiększył liczbę uruchomień o 4,5%, ale ich łączna wartość spadła o 2,4%. W sektorze prywatnym było odwrotnie: liczba projektów zmalała o 1%, za to ich wartość wzrosła o 7,2%. Pokazuje to, że inwestorzy prywatni koncentrują się na większych, bardziej kapitałochłonnych projektach.

Na wysoką wartość uruchamianych inwestycji wpływają pojedyncze megaprojekty, jak te związane z Centralnym Portem Komunikacyjnym. Ogromny potencjał drzemie także w energetyce. Kompas Inwestycji zidentyfikował 22 przedsięwzięcia o jednostkowej wartości co najmniej 1,5 mld zł, których łączny szacowany koszt to 331 mld zł. Projekty te, związane z energetyką jądrową, gazową i odnawialną, w kolejnych latach będą generować ogromne zapotrzebowanie na specjalistyczne roboty budowlane i instalacyjne.

Polecamy: Pompa ciepła w starym domu: kiedy obniży rachunki, a kiedy stanie się kosztownym błędem?

Magazyny i parki handlowe napędzają rynek komercyjny

W segmencie budynków niemieszkaniowych prym wiedzie logistyka. W ostatnich 12 miesiącach uruchomiono 315 inwestycji magazynowych o łącznej wartości 16,9 mld zł, co oznacza wzrosty odpowiednio o 6,1% i 5,2% rok do roku. Deweloperzy pozostają jednak ostrożni i często uzależniają start budowy od pozyskania najemcy. Motorem napędowym dla rynku pozostaje rozwój e-commerce i reorganizacja łańcuchów dostaw w Europie.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja na rynku biurowym, który przeżywa głębokie spowolnienie. W Warszawie w III kwartale 2026 roku nie oddano do użytku żadnego nowego biurowca, a starsze obiekty, szczególnie w dawnych zagłębiach biurowych, są wyburzane pod zabudowę mieszkaniową. Na rynkach regionalnych w budowie pozostawało około 180 tys. mkw. biur, o 22% mniej niż rok wcześniej.

Aktywność utrzymuje się natomiast w sektorze handlowym. W III kwartale na rynek trafiło 132 tys. mkw. nowej powierzchni, a w budowie znajdowało się kolejne 760 tys. mkw. Niezmiennie silny pozostaje trend rozwoju parków handlowych w mniejszych miejscowościach oraz rozbudowy istniejących galerii i centrów.

Gospodarka rośnie, ale firmy budowlane pesymistycznie patrzą w przyszłość

Negatywne nastroje w budownictwie kontrastują z dobrą kondycją całej gospodarki. W II kwartale 2026 roku polski PKB wzrósł o 4,1% rok do roku. Mimo to wskaźniki koniunktury GUS dla branży budowlanej są ujemne. Przedsiębiorcy najgorzej oceniają perspektywy dotyczące portfela zamówień (-9,3 pkt) oraz przyszłej produkcji (-9,2 pkt).

- Od jesieni ubiegłego roku prognozy były lepsze niż oceny aktualnej kondycji przedsiębiorstw. Teraz ta relacja się odwróciła. Firmy nieco lepiej oceniają teraźniejszość niż to, co je czeka. Największe obawy dotyczą przyszłego portfela zamówień i wielkości produkcji budowlanej. Wszystkie analizowane wskaźniki pozostają jednak ujemne, co oznacza przewagę pesymistów nad optymistami - komentuje Andrzej Kaczmarek, analityk Kompasu Inwestycji.

Obawy firm dotyczą nie tylko dostępności zleceń, ale również rosnących kosztów. Jak wynika z danych Polskich Składów Budowlanych, w ciągu zaledwie trzech miesięcy liczba grup materiałowych drożejących szybciej od inflacji wzrosła z dwóch do ośmiu. Zmienność cen, szczególnie stali, stanowi poważne ryzyko dla wykonawców, którzy muszą kontraktować roboty na wiele miesięcy przed ich rozpoczęciem. Najbliższe miesiące pokażą, czy ostrożność branży przerodzi się w głębsze spowolnienie, czy okaże się jedynie przejściowym zjawiskiem.

Podcast Architektoniczny
Michał Sikorski: Przedprojektowanie. Niewidzialny fragment każdej dobrej architektury
ROLKI