Spis treści
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 dysponuje budżetem na poziomie co najmniej 105 mld zł. Po fazie inwentaryzacji i przygotowywania dokumentacji samorządy stają przed wyzwaniem realizacji konkretnych inwestycji. Jednym z rozwiązań, które może przyspieszyć proces, jest budowa prefabrykowanych obiektów o podwójnym zastosowaniu, tzw. dual use, które na co dzień pełnią funkcje użytkowe, a w sytuacji kryzysowej stają się schronieniem.
Polecamy: Miejsce historycznych strajków i wizyty papieża zmienia oblicze. Ruszyła budowa Nowej Tkalni
Miliardy złotych na schrony. Samorządy przechodzą do etapu inwestycji
Na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej przeznaczono już 16,7 mld zł w 2025 r. oraz ponad 17,2 mld zł w 2026 r. Pierwszy etap wdrażania strategii skupiał się na rozpoznaniu potrzeb, ekspertyzach i modernizacji istniejącej infrastruktury. Obecnie kluczowe staje się pytanie, jak gminy i powiaty mają efektywnie przełożyć plany na gotowe obiekty.
Wśród priorytetów programu znajduje się budowa schronów i ukryć, a także przygotowanie i utrzymanie istniejących budowli ochronnych. Rynek odpowiada na to zapotrzebowanie, dostarczając gotowe technologie i wsparcie w planowaniu.
— Samorządy wiedzą już coraz więcej o tym, jakie mają zasoby i gdzie występują największe braki. Teraz zaczyna się trudniejszy etap: trzeba zdecydować, co i gdzie zbudować, jaką funkcję powinien pełnić obiekt i jak zaplanować inwestycję, żeby pieniądze przeznaczone na bezpieczeństwo pracowały również w czasie pokoju. Schron nie powinien być betonową przestrzenią, która przez kilkadziesiąt lat czeka na kryzys — mówi Bartosz Nowicki, dyrektor operacyjny POZBRUK.
Schron jako część parkingu lub boiska. Koncepcja dual-use zyskuje na znaczeniu
Rozwiązaniem promowanym przez firmę POZBRUK jest koncepcja obiektów o podwójnym zastosowaniu. Zakłada ona łączenie funkcji ochronnej z codziennym wykorzystaniem infrastruktury. Dzięki takiemu podejściu schron może być zintegrowany z inwestycjami, które samorząd i tak planuje, unikając budowy odrębnych, rzadko używanych obiektów.
W praktyce przestrzeń ochronna może służyć jako zaplecze obiektu sportowego, szatnia pod boiskiem, magazyn, parking podziemny, piwnica czy przejście komunikacyjne. W sytuacji zagrożenia obiekt jest adaptowany do swojej podstawowej funkcji ochronnej.
Polecamy: Pompa ciepła w starym domu: kiedy obniży rachunki, a kiedy stanie się kosztownym błędem?
Prefabrykacja odpowiedzią na wyzwania techniczne i logistyczne
W odpowiedzi na potrzeby rynku POZBRUK rozwija ofertę prefabrykowanych budowli ochronnych, w tym modułowych schronień naziemnych. To rozwiązanie jest alternatywą dla lokalizacji, gdzie budowa konstrukcji podziemnej jest utrudniona ze względu na warunki gruntowo-wodne, gęstą infrastrukturę podziemną lub presję czasu.
Technologia prefabrykacji pozwala na seryjną produkcję powtarzalnych elementów w zakładzie, podczas gdy na placu budowy równolegle trwają prace przygotowawcze. Firma dysponuje pięcioma zakładami produkcyjnymi, w tym nowoczesną linią do produkcji ścian prefabrykowanych w Teolinie koło Łodzi, co umożliwia realizację projektów na dużą skalę.
Wsparcie na etapie planowania ma ograniczyć koszty i ryzyko
Rosnąca liczba zapytań ze strony jednostek samorządu terytorialnego skłoniła POZBRUK do powołania dedykowanego zespołu. Jego zadaniem jest wsparcie samorządów na wczesnym etapie projektu: od analizy lokalizacji, przez dobór pojemności i kategorii odporności obiektu, aż po przygotowanie dokumentacji niezbędnej do ubiegania się o finansowanie.
— Dzisiaj problemem gmin coraz rzadziej jest odpowiedź na pytanie „czy inwestować w ochronę ludności?”. Znacznie częściej brzmi ono: „od czego zacząć i jak zrobić to dobrze?”. Najważniejsze decyzje zapadają na samym początku — przy wyborze lokalizacji, funkcji obiektu i technologii. Zmiany w trakcie realizacji są potencjalnym największym kosztem, który jako doświadczony dostawca technologii i wykonawca pomagamy zniwelować - mówi Mateusz Olchawski, dyrektor ds. obronnych w POZBRUK.
Rozwijane przez firmę technologie powstają przy współpracy z Politechniką Poznańską, w ramach prac badawczo-rozwojowych dotyczących m.in. zachowania prefabrykowanych konstrukcji żelbetowych pod wpływem obciążeń dynamicznych. Dla samorządów kluczowe staje się więc nie tylko tworzenie nowych miejsc schronienia, ale również zapewnienie, że budowana dziś infrastruktura będzie użyteczna dla mieszkańców także w czasie pokoju.
Artykuł powstał przy wsparciu AI
