Regały wysokiego składowania. Rodzaje i obsługa regałów wysokiego składowania

regał wysokiego składowania
Autor: gettyimages

Regały wysokiego składowania to podstawowe wyposażenie każdego magazynu. Specjalna konstrukcja regałów wysokiego składowania pozwala na optymalne wykorzystanie powierzchnia magazynu, a także na bezpieczne przechowywanie towaru. Wysokiej jakości regały wysokiego składowania zapewniają łatwy dostęp do wszystkich jednostek magazynowych, ułatwiają też kontrolę stanu magazynu.

Regały wysokiego składowania - rodzaje

Najczęściej eksploatowanymi urządzeniami do składowania w magazynach są różnego rodzaju regały wysokiego składowania, na ogół charakteryzujące się konstrukcją szkieletową (ramową). Wykorzystuje się także regały stałe wspornikowe wjezdne i przejezdne, zwane także zblokowanymi, obsługiwane przy pomocy sprzętu mechanicznego.

Regały wysokiego składowania zblokowane mają budowę wielkogabarytową, która umożliwia wjazd do ich wnętrza wózków jezdniowych podnośnikowych (na ogół czołowych) oraz składowanie w każdym gnieździe (na podporach wspornikowych) zwielokrotnionej liczby paletowych jednostek ładunkowych. Stąd też bierze się ich nazywa – regały magazynowe wspornikowe. Podzielić je można na:

  • regały wjezdne (ang. driver-in racking), w których paletowe jednostki ładunkowe umieszczane i pobierane są tylko z jednej strony,
  • regały przejezdne (ang. driver-through racking), w których paletowe jednostki ładunkowe umieszcza się z jednej strony, a pobiera z drugiej.
regał magazynowy stały
Autor: SSI Schäfer Regał stały wspornikowy przejezdny

Zasadniczą wadą regałów zblokowanych jest brak dostępu do wszystkich paletowych jednostek ładunkowych składowanych w ich wnętrzu. Ponadto w regałach zblokowanych wjezdnych zachowana jest wyłącznie zasada LIFO, określająca dostęp do składowanych paletowych jednostek ładunkowych jako – ostatnie weszło – pierwsze wyszło (ang. Last In – First Out), oznacza to, że jednostka, która pierwsza znalazła się w danym gnieździe opuści je jako ostatnia. Eliminuje to zastosowanie tego typu regałów do przechowywania produktów szybkopsujących się, czyli wymagających zastosowania zasady FIFO – pierwsze weszło – pierwsze wyszło (ang. First In – First Out), chyba że paletowe jednostki ładunkowe będą rotowały całymi kolumnami. Zasada FIFO zachowana jest natomiast w regałach przejezdnych.
Wygląd regałów zblokowanych pozwala sądzić, że zapewniają one wysoki wskaźnik zagospodarowania przestrzeni składowania. Są to jednak tylko pozory, ponieważ w rzeczywistości średni wskaźnik ich wypełnienia należy przyjmować na poziomie ok. 50% całkowitej pojemności, ze względu na to, że nigdy wszystkie gniazda nie są całkowicie zapełnione.

Trzeba wiedzieć

Postępująca globalizacja i rozwój gospodarczy sprawiają, że cena dostępnych gruntów systematycznie rośnie, co przekłada się wprost na koszty realizacji procesów logistycznych.
Jednym z ogniw są magazyny, w otoczeniu których wymagane jest zachowanie terenów biologicznie czynnych. Na koszty magazynowania wpływa natomiast stopień wykorzystania dostępnej przestrzeni składowej.
Problem efektywnego jej zagospodarowania może być rozwiązany na wiele różnych sposobów. Jest to ściśle związane z przyjętą przez użytkownika technologią przechowywania składowanych zapasów, która określa, jakie urządzenia i środki transportu wewnętrznego będą wykorzystywane do składowania.

Sytuacja zmienia się zasadniczo, gdy regał zblokowany ma konstrukcję przystosowaną do obsługi od wewnątrz paletowych jednostek ładunkowych za pomocą wózków wahadłowych, znanych również pod nazwą Pallet Shuttle. Natomiast od zewnątrz jest obsługiwany przez wózki widłowe podnośnikowe. System ten stanowi bardzo dobre rozwiązanie w przypadku magazynów, w których składuje się towary masowe.

regał magazynowy
Autor: Mecalux Wyprowadzanie paletowej jednostki ładunkowej z gniazda regału wspornikowego wjezdnego obsługiwanego wózkiem wahadłowym

Obsługa regałów magazynowych wózkami wahadłowymi eliminuje konieczność wjeżdżania wózków podnośnikowych do wnętrza regału. W urządzeniach tego typu każde gniazdo musi mieć specjalne szyny jezdne umożliwiające umieszczenie wózka wahadłowego, który będzie transportował paletowe jednostki ładunkowe. Jedno gniazdo regału wspornikowego wjezdnego obsługiwane jest przez jeden wózek wahadłowy, natomiast regału wspornikowego przejezdnego może być obsługiwane przez dwa.

Wózek wahadłowy w gnieździe regału zblokowanego
Autor: Mecalux Wózek wahadłowy w gnieździe regału zblokowanego

Trzeba mieć świadomość, że każde gniazdo regału należy traktować niezależnie. Dlatego też wózki wahadłowe muszą być przemieszczane z jednego w inne za pomocą wózków podnośnikowych. Wykonanie tej czynności wymaga jednak czasu. Jeżeli mamy do czynienia z dużą rotacją jednostek ładunkowych, to do obsługi regału wysokiego składowania konieczne jest zastosowanie więcej niż jednego wózka. W skrajnym przypadku wózek powinien pracować w każdym gnieździe, co jednak wiąże się z dużymi kosztami.

Wózki wahadłowe są urządzeniami transportowymi, które z uwagi na realizowane zadania wyposaża się w zaawansowane elementy techniczne, zapewniające zarówno prawidłowe ich funkcjonowanie, jak i bezpieczeństwo pracy. Należy do nich zaliczyć:

  • czujniki krańcowe, sygnalizujące zbliżanie się wózka do końca gniazda,
  • czujniki identyfikujące przeszkody, pojawiające się na trasie wózka,
  • kamery, które mają za zadanie ułatwienie pozycjonowania wózka umieszczanego w gnieździe, zwłaszcza wysoko położonym,
  • blokady zabezpieczające, umiejscowione w dolnej części wózka, które ochraniają go, gdy znajduje się na widłach wózka podnośnikowego,
  • zderzaki, zabezpieczające przed ewentualnymi uszkodzeniami,
  • przycisk bezpieczeństwa, umożliwiający zatrzymanie wózka w celu przeprowadzenia czynności konserwacyjnych.

Na ogół ruchem wózków w gnieździe regału steruje operator za pomocą pilota lub tabletu. Istnieją również rozwiązania systemowe, pozwalające na współpracę z wózkami automatycznymi poprzez zintegrowane zarządzanie magazynem MMS. Wózki zasilane są z akumulatorów litowych, które gwarantują wydajne i ekonomiczne działanie, a zapewnienie łatwego dostępu sprawia, że proces ich wymiany przebiega sprawnie i bez zakłóceń cyklu pracy. Jak każde zastosowane w praktyce rozwiązanie, tak i regały wspornikowe zblokowane, obsługiwane za pomocą wózków wahadłowych, mają zarówno zalety, jak i wady. Do tych pierwszych zaliczyć należy:

  • znaczący wzrost wskaźnika wykorzystania pojemności regału w stosunku do tradycyjnego rozwiązania regałów wspornikowych zblokowanych,
  • efektywność eksploatacyjną wózków,
  • poprawę bezpieczeństwa pracy, wynikającą z tego, że wyeliminowano konieczność wjazdu wózków podnośnikowych do wnętrza regału,
  • możliwość obsługi nawet kilkunastu wózków za pomocą panelu sterującego o dużej intuicyjności obsługi.

Wadami oferowanych urządzeń raczej nikt się nie chwali, ale i ten system je ma. Najistotniejsze to:

  • koszt instalacji wybranego rozwiązania obsługiwanego wózkami wahadłowymi,
  • straty czasu wynikające z konieczności przekładania wózka wahadłowego z jednego gniazda w inne.

Warto również zwrócić uwagę na to, że dostawcy urządzeń do składowania przedstawione wyżej regały nieprawidłowo określają jako satelitarne. Widać wyraźnie, że ani regały same w sobie nie stanowią satelity do czegoś, ani też pracujące w nich wózki nie są satelitami dla obsługiwanych regałów. Prawidłowa terminologia dotycząca regałów określona została w normie PN-EN 15878:2010 „Stalowe statyczne systemy składowania. Terminy i definicje”. Zgodnie z nią są to regały obsługiwane wózkami wahadłowymi.

Bezpieczeństwo użytkowania regałów wysokiego składowania

Wykorzystywanie jakichkolwiek urządzeń do składowania będzie zawsze generowało koszty, które firma będzie musiała ponieść. Ma na to wpływ wiele czynników. Stąd też o wyborze najbardziej odpowiedniego systemu składowania dla danej firmy powinien zawsze decydować rzetelnie przeprowadzony rachunek ekonomiczny. Nie wolno w takich sytuacjach zapominać również o bezpieczeństwie pracy.

W regałach wysokiego składowania wspornikowych, niezależnie od ich rodzaju, zawsze będzie występowało pewne zagrożenie wynikające ze składowania w nich paletowych jednostek ładunkowych, ustawianych na podporach wspornikowych. Stan techniczny palet, które wraz ładunkiem wstawiane są do tego typu regałów, musi być wysoki. We wszystkich gniazdach na podporach znajdują się skrajne dolne elementy palety. Załamanie się chociażby jednej palety ustawionej na regale na wyższym poziomie składowania może prowadzić do katastrofy, ponieważ spadając, obciąży ona jednostkę znajdującą się poniżej, która też może ulec załamaniu. Prawdopodobnie doprowadzi to również do trwałego odkształcenia elementów regału.

Oferowane regały zblokowane mają konstrukcję składającą się z elementów cienkościennych kształtowanych na zimno i każde oddziaływanie dynamiczne może spowodować ich deformację. Kolejne zagrożenie pojawia się w momencie obsługi regałów zblokowanych przez wózki podnośnikowe. W tradycyjnych urządzeniach tego typu mamy do czynienia z dużym ryzykiem wystąpienia kolizji pomiędzy środkiem transportu a regałem. Wózek z jednostką ładunkową podniesioną na wysokość gniazda składowania musi wjechać do wnętrza regału, a w takiej sytuacji o kolizję nietrudno.

Operator wózka musi w takich przypadkach wykazywać się wysokim poziomem rozwagi, gdyż sam znajduje w polu oddziaływania potencjalnego zagrożenia. Szczególnie niebezpieczne we wszystkich regałach są trwałe odkształcenia słupów w ich dolnej części, ponieważ tam koncentrują się największe naprężenia. Dlatego też tradycyjne regały zblokowane powinny być tak zaprojektowane, aby możliwość odkształcenia słupów w ich dolnej części była ograniczona. Inaczej wygląda sytuacja przy obsłudze regałów zblokowanych, w których wykorzystywane są wózki wahadłowe. W takim przypadku do kontaktu wózka podnośnikowego z regałem może dojść podczas wkładania do gniazda lub zabierania z niego wózka wahadłowego, a także w momencie pobierania lub odkładania paletowych jednostek ładunkowych na wózku wahadłowym. W konsekwencji może nastąpić trwałe odkształcenie słupów, szczególnie niebezpieczne w dolnej ich części. Stąd też wskazana jest ochrona słupów zewnętrznych przy posadzce za pomocą odbojnic mocowanych bezpośrednio do posadzki przemysłowej.

Nie powinna to być odbojnica mocowana na słupie regału, ponieważ właściwie chroni ona słup tylko pozornie, gdyż każde uderzenie w nią i tak w konsekwencji przejmowane jest przez słup. Słupy odkształcone trwale ponad dopuszczalną wartość powinny być wymieniane. Wartości dopuszczalnych odkształceń regałów określone zostały w normie PN-EN 15635:2010 „Stalowe statyczne konstrukcje do składowania. Regały paletowe o zmiennej konfiguracji”.

Ze względów bezpieczeństwa obsługi i wykorzystania urządzenia bardzo ważne jest również to, by na każdym regale znajdowały się tabliczki ostrzegające o obciążeniach dopuszczalnych. Powinny być umieszczane w widocznym miejscu na regale lub obok niego, tak aby były dobrze widoczne dla obsługi. Wskazana jest szeroko rozumiana dbałość o zachowanie bezpieczeństwa pracy, ponieważ lepiej jest zapobiegać wypadkom niż usuwać ich skutki.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Czytaj więcej