Pierwszy z certyfikatem LEED

Fot.: BorgWarner Turbo Systems Poland

Jest to pierwszy obiekt budownictwa zrównoważonego w Polsce oficjalnie zarejestrowany w systemie LEED. Ten amerykański system oceny budynków bierze pod uwagę wiele różnorodnych kryteriów przywiązując ogromną wagę do drobnych, ale bardzo istotnych elementów budownictwa zrównoważonego, które bardzo często pozostają w Polsce w cieniu kojarzonej z budynkami zielonymi energooszczędności.

Prowadzeniem projektu przez proces certyfikacji oraz konsultingiem na rzecz zrównoważonego rozwoju od samego początku zajmowała się prowadzona przez Polaków międzynarodowa firma – VvS | Architects & Consultants (jest tojedyna firma w Polsce oferującą tak kompleksowe usługi dla projektów LEED).
– Projekt w Rzeszowie jest bardzo energooszczędny - przewyższa, bowiem amerykańską normę ASHRAE 90.1-2004 o 23.3% – mówi Agnes Vorbrodt-Schurma. LEED AP – tak dokładna analiza możliwa była jedynie dzięki wykonaniu skomplikowanego modelu energetycznego w zaakceptowanym przez USGBC programie eQuest, spełniającym wymogi ASHRAE Appendix G. W Polsce nie było do tej pory żadnego budynku, który uzyskałby wielokryterialną certyfikację dotyczącą budownictwa ekologicznego. Jest to pierwszy spośród 20 obecnie zarejestrowanych projektów, starających się od wielu miesięcy o certyfikat LEED w Polsce.

Na czym to polega?

Oprócz energooszczedności budynku bierze się pod uwagę wiele innych wskaźników i rozwiązań, na przykład odpowiedni dobór materiałów. Dzieki temu projekty LEED przyczyniają się do poprawy warunków pracy, w szczególności w odniesieniu do jakości powietrza we wnętrzach (tzw. Indoor Environmental Quality).

W ogólnej ocenie projekt BorgWarner Turbo Systems Poland zdobył 35 punktów wg standardu LEED NCv2.2. Inwestorowi przedstawiona została również realistyczna dodatkowa opcja uzyskania poziomu LEED Gold – do którego zabrakło zaledwie 4 punktów.  Pomimo tego, że członkowie zespołu firmy VvS mają doświadczenie zdobyte podczas realizacji ponad 50 projektów w USA oraz w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (UAE), specyfika amerykańskich wymagań w odniesieniu do polskich realiów niejednokrotnie wymagała od nich wielu dodatkowych zadań. Polskojęzyczna część zespołu była bez wątpienia jednym z kluczowych elementów tego sukcesu.

Certyfikacja projektu obejmowała bardzo wiele czynników.

• Projekt jest ponad 23% bardziej energooszczędny niż przewiduje amerykańska norma ASHRAE 90.1-2004.
• Oszczędności wody na poziomie 32% uzyskano przy użyciu wodooszczędnych urządzeń sanitarnych. Ograniczono także nadmierny odpływ wód deszczowych (tzw. stormwater runoff), wspomagając wchłanianie ich do gruntu (filtrowane zasilają wody gruntowe). Dodatkowo, precyzyjny wybór roślinności (spośród gatunków rosnących w okolicy inwestycji wybrano najbardziej odpowiednie) wyeliminował konieczność używania zraszaczy na terenach zieleni wokół obiektu.
• Ponad 80% odpadów budowlanych zostało ponownie zużyte, bądź poddane recyclingowi. Stworzony zarówno dla procesu realizacji jak i użytkowania obiektu, zaawansowany program segregacji surowców wtórnych, został ściśle powiązany z jego czynnościami operacyjnymi.  
• W obiekcie 97% powierzchni użytkowej ma bezpośredni dostęp do okien, świetliki dachowe oraz przeszklenia zapewniają naturalne oświetlenie wszystkim miejscom pracy.
• Zastosowany Indoor Air Quality Plan pozwolił na znaczne polepszenie jakości powietrza wewnętrznego. Budynek wraz z najbliższym otoczeniem objęto całkowitym zakazem palenia.
• 65% użytych materiałów zaklasyfikowano jako w pełni regionalne, a 11% wszystkich użytych materiałów stanowią surowce wtórne. Drewno zastosowane w projekcie ma indywidulny certyfikat FSC (Forest Stewardship Council).
• Innowacyjny program Green Cleaning obejmuje szczegółowy dobór wszystkich środków czystości używanych w obiekcie.
• Ponadto firma BorgWarner w trosce o zdrowie i samopoczucie pracowników wpowadziła zaawansowaną kampanię edukacyjną, która ma na celu nie tylko wdrożenie pracowników we właściwe i świadome użytkowanie obiektu, ale również przeniesienie części tej wiedzy na ich życie prywatne.
• Właściciel zobowiązał się także do przeznaczenia dużej części działki na tereny zieleni.

Fot.: VvS | Architects & Consultants

Zgodnie z profilem firmy BorgWarner zwrócono także szczególną uwagę na nowoczesne rozwiązania związane z transportem kołowym. W obiekcie zaplanowano preferencyjne miejsca parkingowe dla samochodów o wyższej wydajności (obniżonym spalaniu) oraz dla tzw. carpools, czyli samochodów używanych przez więcej niż jednego pracownika. Wśród pracowników promowane są również takie alternatywne środki transportu jak komunikacja publiczna oraz rowerowa.
Istotnym elementem jest również wykonanie dróg i parkingów z jasnego betonu, co znacznie poprawiło jakość powietrza wokół budynku, przyczyniając się do zmniejszenia tzw. heat island effect (efektu lokalnego ocieplenia). Dotyczy to również membran dachowych o wysokim współczynniku odbicia promieni słonecznych.

Ważna innowacyjność projektu

Dzięki nowatorskim rozwiązaniom oraz lepszym wynikom niż wymagania konieczne do uzyskania certyfikatu, projekt otrzymał również maksymalną liczbę 5 punktów w kategorii innowacyjność. Za nowatorskie rozwiązania transportowe projekt uzyskal 3 z 8 punktów w kategorii Sustainable Sites. Punkty za innowacje dostal za: Green Cleaning (ekologiczne sprzatanie), Occupant Education (prowadzenie kampanii edukacyjnej na temat budynku), Exemplary Performance SSc 5.2 (czyli zapewnienie przestrzeni zielonej powyżej wymogów LEED), obecność uprawnionego konsultanta LEED AP w projekcie oraz użycie 65% materialów lokalnych, czyli wydobytych lub wyprodukowanych w promieniu 800 km od terenu budowy (przewyższając wymogi LEED kilkukrotnie).

Fot.: VvS | Architects & Consultants

Projekt spełnia wszystkie 7 wymagań krytycznych stawianych projektom podlegającym certyfikacji LEED. W wielu przypadkach to właśnie tu pojawiają się problemy, gdyż niespełnienie któregokolwiek z nich, dyskwalifikuje projekt z dalszego procesu certyfikacji.   
– Od momentu zarejestrowania do uzyskania certyfikacji wiedzie długa droga. Wiele firm podejmuje się wyzwania, jednak w miarę postępowania procesu budowlanego nie jest w stanie nadążyć z aplikacją wymaganych zielonych rozwiązań – dodaje Rafał Schurma, LEED AP, współwłaściciel firmy VvS | Architects & Consultants oraz wykładowca na Uniwersytecie Harvarda.

Certyfikacja celem Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego

Firma VvS | Architects & Consultants jest Platynową Firmą Założycielską Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego – Polish Green Building Council (PLGBC) oraz członkiem korporacyjnym US Green Building Council od 2004 roku. Wg oficjalnej strony USGBC, do tej pory jest to jedyny członek USGBC świadczący usługi na rynku polskim. Obecnie firma zaangażowana jest także w dwa inne projekty LEED w Polsce (w różnym stadium zaawansowania) – między innymi w proces certyfikacji wnętrz głównej siedziby Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Zrównoważonego w nowo powstającym biurowcu klasy A w Krakowie.

Poza konsultingiem LEED, firma zajmuje się również usługami z zakresu EU GreenBuilding Program, BREEAM, modelowania energetycznego oraz commissioningu (analizy, weryfikacji funkcjonowania urządzeń zgodnie z projektem). Dla zainteresowanych firm przeprowadza korporacyjne treningi w zakresie budownictwa ekologicznego oraz szkolenia przygotowawcze do egzaminu Green Associate oraz LEED AP. Oprócz usług konsultingowych firma oferuje również kompleksowe projekty architektoniczno-budowlane oraz projekty wnętrz, promując – zgodnie z programem zrównoważonego rozwoju – innowacyjne rozwiązania z dziedziny "zielonego budownictwa" (green building).