Izolacje termiczne i akustyczne

Budowa domu: Ściany zewnętrzne i ich ocieplanie

Tagi:
budowa domu
,
EPS
,
izolacja
,
izolacje
,
ocieplanie
,
ocieplanie styropianem
,
ocieplenia
,
projektowanie
,
ściany
,
ściany zewnętrzne
,
Stowarzyszenie Producentów Styropianu
,
styropian

Podstawową funkcją ścian zewnętrznych jest ochrona budynku i jego wnętrza przed wychłodzeniem i przegrzewaniem. Jednocześnie też ściany zewnętrzne spełniają zwykle funkcje konstrukcyjne. O zasadach projektowania i wykonania ścian zewnętrzych przeczytacie Państwo w rozdziale 6.1.2.

1. Ekologia

2. Właściwości materiałów budowlanych

3. Podstawy fizyki budowli

4. Dachy strome

5. Stropodachy

6. Ściany zewnętrzne

7. Stropy i podłogi

8. Izolacja fundamentów, drenaż


6.1 Funkcje i budowa ścian zewnętrznych

Podstawową funkcją ścian zewnętrznych jest ochrona budynku i jego wnętrza przed:
- wychłodzeniem w wyniku dużej różnicy temperatur w czasie chłodnej części roku i przed bezpośrednim działaniem wiatru
- przegrzewaniem w wyniku wysokiej temperatury zewnetrznej i promieniowania
słonecznego w ciepłej części roku
- opadami atmosferycznymi
- hałasem zewnetrznym
- pożarem działającym od zewnątrz.
Jednocześnie też ściany zewnetrzne spełniają zwykle funkcje konstrukcyjne. Zależnie od przyjętego schematu statycznego, przenoszą bowiem obciążenia pionowe i poziome, a także pełnią rolę usztywniającą konstrukcję budynku.

Budowa ściany zewnętrznej
Zasadnicze rodzaje nośnych ścian zewnętrznych to:

1. Ściany jednowarstwowe,
w których wszystkie funkcje ochronne i konstrukcyjne są jednocześnie spełniane przez jeden rodzaj materiału, z którego zbudowana jest ta ściana (np. mur ceglany spoinowany lub pokrywany tynkiem zewnetrznym rys. 6.1.1/1).
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury Dz. U. Nr 75/2002 poz. 690 współczynnik przenikania ciepła U dla zewnętrznych ścian jednowarstwowych w budynkach jednorodzinnych nie powinien przekraczać wartości 0.5 W/(m2K). Uzyskanie takiej wartości jest możliwe tylko przy zastosowaniu materiałów o niskiej przewodności cieplnej, takich jak np. bloczki z betonu komórkowego klejone cienką warstwą kleju lub murowane na specjalnej zaprawie ciepłochronnej. Ze względu na relatywnie niską wytrzymałość na ściskanie takiego materiału, możliwe jest wznoszenie w ten sposób tylko budynków do wysokości ok. 4-5 kondygnacji. Faktyczna wysokość budynków z tego materiału zależy od wielkości i rozkładu obciążeń na ściany zewnętrzne.
Grubość ścian jednowarstwowych zależy od przewodności cieplnej materiału i stawianych wymagań, może wynosić od 30 do nawet 50 cm, co w znaczący już sposób zmniejsza użytkową powierzchnię budynku.

2. Ściany wielowarstwowe,
w których poszczególne funkcje są przejmowane przez warstwy wykonane z odpowiednich materiałów, np.
- warstwa nośna jest wykonana z materiału o dużej wytrzymałości na ściskanie (mur ceglany lub betonowy, żelbet itp.) i dzięki temu minimalnej koniecznej grubości
- warstwa izolacji termicznej, umieszczana na zewnątrz, w środku, ale także po wewnętrznej stronie ściany (rys. 6.1.1/2)
- warstwa ochronna, która osłania materiał izolacyjny przed uszkodzeniem mechanicznym i zawilgoceniem i w efekcie chroni go przed obniżeniem jego właściwości izolacyjnych i ew. destrukcją.
Warstwa chroniąca ścianę przed zawilgoceniem może być umieszczona:
- bezpośrednio na materiale termoizolacyjnym w formie tynku lub dostawiona w postaci osłonowej ścianki ceglanej
- z odstępem, tworząc w ten sposób szczelinę powietrzną między izolacją termiczną, a np. ścianką osłonową lub okładziną zewnętrzną.

Dodatkowo więc można wprowadzić podział ścian wielowarstwowych ze względu na ochronę przed oddziaływaniem deszczu i wiatru na:
- izolowane w jednej płaszczyźnie, wszystkie warstwy ułożone jedna na drugiej i zamocowane do muru konstrukcyjnego, warstwa zewnętrzna pełni tu rolę ochrony zarówno przed deszczem jak i przed wiatrem (rys. 6.1.1/3)
- izolowane w różnych płaszczyznach, w których osłona zewnętrzna wraz z warstwą powietrzną chroni przegrodę i wnętrze przed deszczem, natomiast warstwy pozostałe, tj. izolacja termiczna i warstwa konstrukcyjna osłaniają wnętrze przed wiatrem (rys. 6.1.1/3).

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych współczynnik U dla ścian wielowarstwowych nie powinien przekraczać U<0,3 W/(m2K). Oznacza to, że ściana warstwowa, zaprojektowana i wzniesiona w zgodzie z polskimi przepisami, ma współczynnik przenikania ciepła U o 60% lepszy niż ściana jednowarstwowa. Dla właścicieli budynku (użytkowników) oznacza
to oszczędność energii i mniejsze koszty ogrzewania.

Osłona przed opadami
Ze względu na funkcję ochrony przed opadami, określa się przegrody jednowarstwowe również jako "osłonę jednostopniową", zaś dwuwarstwowe jako osłonę dwustopniową. W czasie opadów deszczu połączonych z silnym wiatrem po stronie nawietrznej
budynku, mamy do czynienia z wciskaniem pod ciśnieniem (pa - pi) wody we wszystkie szczeliny lub rysy ściany na jej zewnętrznej powierzchni. W przypadku osłony jednostopniowej, woda może się więc przedostać do wnętrza przegrody i dalej jest podciągana kapilarnie przez warstwę izolacji cieplnej i warstwę nośną (rys. 6.1.1/3).
W przypadku osłony dwustopniowej, w szczelinie powietrznej połączonej z powietrzem zewnętrznym ciśnienie jest zbliżone do wartości działającej na osłonę od zewnątrz. W efekcie więc tylko niewielkie ilości wody są tłoczone przez zewnętrzną warstwę osłonową i mogą następnie spłynąć po niej z powrotem na zewnątrz (rys. 6.1.1/3).

   

Oddziaływania na ściany zewnętrzne
Ściany zewnętrzne są poddane następującym zasadniczym oddziaływaniom środowiska:

(1) wilgość
w formie
- opadów atmosferycznych (deszcz, śnieg, grad)
- wilgoć technologiczna pochodząca np. od wilgotności materiałów, wody zarobowej
- wilgoć eksploatacyjna, wywołana wilgotnością powietrza w użytkowanym wnętrzu i wynikającą stąd różnicą ciśnień pary wodnej we wnętrzu i otoczeniu budynku

(2) temperatura zewnętrzna i zmiany temperatury zewnętrznej
- temperatura w czasie lata i w czasie zimy
- promieniowanie słoneczne
- zmiany temperatury zewnetrznej: sezonowe, dzienne, krótkotrwałe
- wynikające z tych zmian zmiany długości przegrody

(3) oddziaływania mechaniczne
- budowlane podczas cyklu budowy
- użytkowe, wynikające z obciążeń działających na przegrodę, odkształcenia i zarysowania wynikające np. ze skurczu technologicznego materiałów
- zróżnicowane osiadanie poszczególnych części budynku
- obciążenia od wiatru

(4) pozostałe

- fotomechaniczne (np. promieniowanie UV)
- wypłukiwanie przez deszcz różnych substancji z powierzchni ściany
- osadzanie się kurzu i brudu

(5) hałas zewnętrzny

(6) ogień
- od zewnątrz, np. od płomienia, iskier lub bardzo silnego promieniowania
cieplnego
- od wnętrza, np. przez rozprzestrzenianie się ognia z piętra na piętro poprzez okna

6.1.2 zasady projektowania i wykonywania

Miejsce izolacji termicznej w przegrodzie

Ze względu na całkowitą izolacyjność termiczną przegrody, a także temperatury na jej powierzchniach, miejsce izolacji termicznej w przegrodzie warstwowej nie ma wpływu na jej właściwości. Niezależnie od tego, jakie materiały zostaną użyte do konstruowania przegrody, jeśli tylko całkowity opór w poszczególnych rozwiązaniach będzie taki sam, to właściwości izolacyjne będą również takie same
(rys. 6.1.2/1)
Przegrody będą się jednak różnić innymi właściwościami z zakresu fizyki budowli.
Na rysunkach przedstawiono jakościowe tylko różnice występujące pomiędzy poszczególnymi typami przegród przy założeniu, że wszystkie przegrody mają taki sam współczynnik przenikania ciepła U. Dla porównania przedstawiono także przegrodę monolityczną (pierwsza z lewej strony), w której jeden materiał spełnia jednocześnie funkcje konstrukcyjne i izolacyjne.

1. Kryterium głębokości przemarzania
Dla ilustracji tego kryterium, przedstawiono rozkłady temperatur w poszczególnych przegrodach, przy temperaturze zewnętrznej Te = -10°C rys. 6.1.2/1

2. Kryterium rozszerzalności termicznej
W zależności od zmian temperatury zewnętrznej pomiędzy latem i zimą i absorbowanego przez przegrodę promieniowania słonecznego, przedstawiono rozszerzalność termiczną w środkach warstw poszczególnych przegród (rys. 6.1.2/2).

3. Kryterium pojemności cieplnej
Zakreskowane pola na przekrojach przegród obrazują jakościowe różnice zdolności przegród do magazynowania ciepła w swojej objętości (rys. 6.1.2/3).

4. Kryterium stateczności cieplnej
Stateczność cieplna przegrody to jej zdolność do ograniczania wahań temperatury na powierzchni wewnetrznej przy zmianach temperatury zewnętrznej i absorbowanym promieniowaniu słonecznym. Przy przegrodach wielowarstwowych, wykonanych z materiałów
o różnej pojemności cieplnej i współczynnikach przewodzenia ciepła, ich stateczność zależy w istotny sposób od umiejscowienia izolacji termicznej i warstwy akumulacyjnej (rys. 6.1.2/4).

5. Kryterium rozkładu ciśnień pary wodnej w przegrodzie
Rozkład ciśnienia stanu nasycenia pary wodnej ps, między wartościami psi i pse, zależy od rozkładu temperatur w przegrodzie.
Natomiast rozkład ciśnień rzeczywistych pary wodnej p, miedzy wartościami pi i pe, zależy od oporów dyfuzyjnych poszczególnych warstw. W obszarze stykania się obydwu krzywych, należy liczyć się z możliwością występowania kondensacji
pary wodnej (rys. 6.1.2/5).

6. Mostki termiczne
Mostki termiczne w przegrodzie to takie miejsca, w których na skutek specyficznego układu właściwości materiałowych, konstrukcyjnych lub geometrycznych dochodzi do większych strat ciepła niż dla typowego przekroju przegrody.
Rozróżnia się zasadniczo (rys. 6.1.2/6):
- mostki materiałowe (np. słup lub rygiel betonowy w murze ceglanym)
- mostki geometryczne (np. zewnętrzny narożnik budynku)
- mostki materiałowo-geometryczne (np. strop betonowy oparty na murze ceglanym)

Na skutek zwiększonego przepływu ciepła, izotermy (tj. linie łączące te same temperatury w przekroju przegrody) ulegają ugięciu. W przegrodzie o jednakowym układzie warstw na całej długości, izotermy maja kształt linii prostych, równoległych do powierzchni przegrody.
Strumienie cieplne płyną w każdym miejscu prostopadle do izoterm, a w efekcie tego adiabaty (tj. linie przepływu strumieni cieplnych) ulegają również ugięciom i miejscami są zbieżne, a miejscami rozbieżne (rys. 6.1.2/6).
Związek pomiędzy powstawaniem lub unikaniem mostków termicznych, a położeniem termoizolacji w przegrodzie przedstawiony został na przykładzie (rys. 6.1.2/7):
- stropu betonowego osadzonego na ścianie zewnętrznej
- balkonu w postaci wspornika lub odciętej od stropu płyty.

Ze względu na przedstawione powyżej kryteria należy warstwy przegrody układać w takiej kolejności, aby:
- ich opór cieplny być dla kolejnych warstw coraz większy od środka na zewnątrz
- ich opór dyfuzyjny malał w tej samej kolejności (rys.6.1.2/8).

Sposób osadzania okien i drzwi w ścianach zewnętrznych

Okna i drzwi powinny być osadzane w ścianach zewnętrznych w płaszczyźnie izolacji termicznej lub bezpośrednio przed nią od strony wnętrza. W tym drugim przypadku możliwe jest przedłużenie izolacji termicznej i ukształtowanie w ten sposób węgarka, który osłoni od zewnątrz fragment ościeżnicy. Taki sposób osadzenia stolarki w ścianie pozwala uniknąć lub przynajmniej ograniczya mostkowy charakter tego połączenia i jego skutki w postaci np. wykraplania pary wodnej. Na rysunkach 6.1.2/9-11 pokazano przybliżone położenie izotermy 0° C w miejscach połączeń.
Sposób osadzenia drzwi i okien w ścianach powinien zapewniać:
- w przypadku ściany izolowanej od zewnątrz - szczelność na działanie wiatru i deszczu w płaszczyźnie styku stolarki z izolacją termiczną
- w przypadku ściany warstwowej, z osłonowym murem zewnętrznym lub wentylowaną okładziną - szczelność na działanie wiatru jest uzyskiwana dopiero przy warstwie wewnętrznej, natomiast na działanie deszczu w warstwie osłonowej (rys. 6.1.2/9-11).
Do wodoszczelnego wypełniania styków pomiędzy stolarką, a warstwą izolacji termicznej nadają się najlepiej ściśliwe taśmy z miękkiej pianki z tworzywa sztucznego. Do montażu okien i drzwi w murach konstrukcyjnych stosowane są także taśmy z pianek, które pozwalają w szczelny dla wiatru sposób wypełnić szczeliny wynikające z tolerancji wymiarowej w budownictwie (rys. 6.1.2/9-11).
Sposób osadzenia i uszczelnienia stolarki okiennej i drzwiowej ma także duże znaczenie dla izolacyjności akustycznej całej przegrody.
W przypadku osadzania okien i drzwi w ścianach warstwowych, konieczna jest izolacja przeciwwilgociowa oddzielająca stolarkę od warstwy osłonowej. Warstwa ta jest bowiem z zasady nara?ona na zawilgocenie od zacinającego deszczu
(rys. 6.1.2/9-11). Przy oknach wyposażonych w kasety z roletami, wbudowywanymi w nadproże otworu, należy zwracać szczególną uwagę na dobre zaizolowanie cieplne samej kasety, do której bezpośrednio dostaje się powietrze zewnetrzne. Najsłabszym systemowo punktem tego rozwiązania jest zarówno pod względem izolacyjności cieplnej, akustycznej jak i szczelności przeciwwiatrowej tylna ścianka kasety
(rys. 6.2.1/21, 6.3.1/20+6.4.1/18).

     


6.2 Ściany warstwowe, niewentylowane

6.2.1 Bezspoinowy system ocieplania

Zasady projektowania i wykonywania

System bezspoinowego ocieplania stosowany był początkowo tylko do poprawiania izolacyjności termicznej istniejących ścian, kiedy straty ciepła były zbyt duże lub też temperatura na powierzchni ścian była zbyt niska.
Warstwy izolacyjne w tym systemie są mocowane bezpośrednio do ściany lub warstwy konstrukcyjnej, tj. bez wentylowanej szczeliny powietrznej (rys. 6.2.1/1).
Oprócz termomodernizacji substancji istniejącej, system bezspoinowego zewnętrznego izolowania jest też obecnie coraz częściej stosowany w nowych konstrukcjach. W obydwu przypadkach należy przed zastosowaniem tego systemu sprawdzić wytrzymałość podłoża, do którego mocowane jest docieplenie.


ściany monolityczne, które pełnią jednocześnie funkcje izolacyjne i statyczne, muszą mieć grubości 36.5-39 cm, aby spełniać wymagania ochrony cieplnej dla U = 0.5 W/(m2K). To sprawia, że w efekcie zajmują one znaczącą powierzchnię całkowitego rzutu budynku.
Nawet przy relatywnie dużych wysokościach budynków (do 20 m), warstwy konstrukcyjne warstwowych ścian zewnętrznych wykonane z betonu mają natomiast grubości zwykle nie przekraczające 18 cm. Dla spełnienia wymagań ochrony cieplnej, oczywiście wymagają one zastosowania warstwy izolacji termicznej. Masywne warstwy konstrukcyjne, z materiałów o gęstości powyżej 1700 kg/m3, Stanowią natomiast zwykle wystarczającą izolację od dźwięków powietrznych.

Zasady stosowania systemów

Ogólne zasady konstruowania i wykonywania bezspoinowych ociepleń budynków są określone w instrukcji ITB nr 334/02 pt. "Bezspoinowy system ocieplania ścian zewnętrznych budynków". W instrukcji podano m.in. zakres wymaganej dokumentacji projektowej, wytyczne dotyczące grubości warstw izolacyjnych i szczegółowo sprecyzowano wymagania techniczne dla poszczególnych składników systemu ocieplającego. Parametry poszczególnych systemów firmowych są sprecyzowane natomiast w oddzielnych aprobatach technicznych,
które musi posiadać każdy system stosowany na polskim rynku.
Dla trwałości i bezpieczeństwa użytkowania dociepleń szczególne znaczenie ma stosowanie kompletnych systemów, bez dowolnego zestawiania przez wykonawcę elementów z różnych rozwiązań.
Ogólne wymagania związane ze stosowaniem systemów bezspoinowego zewnętrznego izolowania to:
- odpowiednia jakość podłoża i jego przygotowanie do zamocowania docieplenia; podłoże musi być suche, wolne od pyłu i równe
- masa klejąca o dużej wytrzymałości na rozrywanie i odporności na wpływy atmosferyczne
- styropian odpowiedniej odmiany i właściwej jakości
- atestowane kołki kotwiące w odpowiedniej ilości, jeśli producent systemu przewiduje takie rozwiązanie
- siatka zbrojąca o odpowiednich parametrach wytrzymałościowych, np. siła
zrywająca pasek o szerokości 5 cm co najmniej 1.75 kN
- łączna grubość warstw zewnętrznych na izolacji termicznej w przedziale 7 - 12 mm.

Ochrona przed zacinającym deszczem

Odpowiednią ochronę przed deszczem zapewniają:
- tynki mineralne o następujących parametrach:


Grubość zewnętrznych ścian konstrukcyjnych

- tynki na bazie żywic



gdzie
w - współczynnik wnikania wody w kg/(m2 · h0.5)
sd - równoważna pod względem dyfuzyjnym grubość warstwy powietrznej w metrach.

Poprawne funkcjonowanie tynków ma miejsce pod warunkiem, że woda z opadów nie przedostaje się za tynk i warstwę zbrojonego kleju poprzez np.:
- rysy i szczeliny w tych warstwach
- nieszczelności w miejscach połączeń różnych elementów lub osadzenia stolarki.

Ochrona przed wykraplaniem pary wodnej

W chłodnym okresie roku może dochodzi do wykraplania pary wodnej na styku izolacji termicznej i osłonowych warstw zewnętrznych. Jeśli ilość wykraplanej wody nie jest zbyt duża, tj. < 0.5 kg/m2 i może odeschnąć z przegrody w czasie
cieplejszej części roku, to można uważać ją za nieszkodliwą dla przegrody.
W systemach zewnetrznego izolowania ścian, w których zastosowano styropian
jako materiał termoizolacyjny, ten warunek jest zwykle spełniony. Pogrubianie
warstwy styropianowej izolacji, tj. powiększanie wartości sd, prowadzi do zmniejszania
ilości wykraplanej wody (rys. 6.2.1/5+6), por.: "Właściwa pora wykonania docieplenia".

Ochrona przeciwogniowa

Znowelizowane przepisy przeciwpożarowe, dotyczące izolacji termicznej oraz ocieplania ścian zewnętrznych budynków zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690., § 216, ustęp 6 i 7 (rys 6.2.1/2)


- "6. W budynku, na wysokości powyżej 25 m od poziomu terenu, okładzina elewacyjna i jej zamocowanie mechaniczne, a także izolacja cieplna ściany zewnętrznej, powinny być wykonane z materiałów niepalnych".
- "7. Dopuszcza sie ocieplenie ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego, wzniesionego
przed dniem 1 kwietnia 1995r., o wysokości do 11 kondygnacji włącznie, z użyciem samogasnącego polistyrenu spienionego, w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia".
Na rynku budowlanym oferowane są obecnie odmiany styropianu samogasnącego, oznaczonego symbolem FS. Wymóg samogaśnięcia spełniają również wyroby produkowane wg normy europejskiej i oznaczone symbolem EPS, posiadające klasyfikację reakcji na ogien co najmniej E. Materiał ten nie zapala się od iskry, pali się jedynie w obcym płomieniu, a po usunięcia z płomienia gaśnie i nie zapala się ponownie. Wyłącznie tego typu materiał jest stosowany do docieplania budynków mieszkalnych w naszym kraju. Taki styropian, osłonięty w bezspoinowym systemie ocieplania (zwanym wcześniej metodą lekką mokrą) warstwami kleju i tynku strukturalnego, uzyskuje w badaniach ocenę jako układ nierozprzestrzeniający ognia (NRO) i w myśl zacytowanego powyżej rozporządzenia jest wtedy dopuszczony do docieplania budynków istniejących o wysokości do 11 kondygnacji. Pod pojęciem budynków istniejących rozumie się obiekty wzniesione przed terminem wejścia w życie rozporządzenia, tj. przed 1 kwietnia 1995r. Nowowznoszone budynki mogą być izolowane od zewnątrz styropianem do wysokości 25 m. Przy izolowaniu, a także docieplaniu budynków wyższych niż dopuszczone przepisami stosować można obok siebie dwie technologie: w części niższej z użyciem styropianu samogasnącego, wyżej z użyciem materiału całkowicie niepalnego. Takie połączenie pozwala w znaczący sposób zredukować obciążenia od warstw docieplających (m2 styropianu fasadowego o grubości 15 cm waży jedynie 1.5 kg) oraz wyraźnie obniżyć koszt całej inwestycji (porównaj rozdz. 2.3.4).

Albedo elewacji

Absorpcja promieniowania słonecznego na powierzchni ściany izolowanej od zewnątrz może prowadzić do bardzo znacznego wzrostu temperatury tynku i warstwy zbrojonego kleju, ze względu na bardzo małe przewodzenie ciepła w głąb przegrody (por. 6.1.1, rys. 6.1.1/2).
Aby uniknąć powstawania rys w warstwach zewnętrznych na skutek dużych wahań temperatury, podane niżej wartości albedo dla elewacji nie mogą być w żadnym przypadku przekroczone:
- przy tynkach żywicznych <20
- przy tynkach silikatowych <40
- przy tynkach mineralnych <80.

Definicja:
Albedo określa zdolność danego koloru do odbijania promieniowania słonecznego, przy czym dla koloru czarnego wartość ta wynosi 0, a dla koloru białego 100. Albedo można też interpretować jako informację o "odległości" od koloru czarnego lub białego.
Zasadnicze znaczenie dla określenia albedo ma pigment barwiący tynk, a nie środek wiążący lub stopień połysku.

Przygotowanie podłoża

Sposób przygotowania podłoża polega na dodatkowym oczyszczeniu podłoża i usunięciu warstw, które mogą spowodować rozwarstwienie ocieplonej ściany (jastrych, smar z deskowania). W przypadku starych budynków, konieczna jest dokładna ocena stanu i wytrzymałości podłoża, obecności rys itp. Wszystkie spękania i szczeliny, w warstwie konstrukcyjnej lub tynkowej docieplanej ściany, muszą być przed mocowaniem izolacji usunięte. Rysy pochodzenia termicznego mogą być również wypełnione, albowiem osłonięcie ściany izolacją spowoduje
ograniczenie wahań temperatury i usunięcie w ten sposób przyczyn powstawania rys tego typu. Rysy natury konstrukcyjnej mogą być wypełnione tylko wtedy, kiedy istnieje pewność, że dalsze przemieszczenia konstrukcji już nie będą występowały.
W przeciwnym razie, należy w izolacji termicznej i pozostałych warstwach systemu również wykonać szczeliny, o przebiegu zgodnym z rysą.

Montaż profili cokołowych (startowych) i szczelin dylatacyjnych

Przed montażem ocieplenia, do warstwy konstrukcyjnej mocowane są, przy użyciu kołków rozporowych, tzw. profile startowe. Istotne jest staranne ustalenie położenia tych profili w jednej płaszczyźnie i wzajemnie pod kątem prostym. Rozstaw kołków rozporowych nie powinien przekraczać 30 cm. Profile są łączone przy użyciu specjalnych łączników, docinane przy użyciu specjalnej skrzynki uciosowej lub kątowników.
Płyty izolacji termicznej muszą bardzo dokładnie przylegać do przedniej ścianki profilu i jego poziomej półki (rys. 6.2.1/3).

 

Wykonanie warstwy izolacyjnej

Płyty izolacji termicznej powinny być mocowane do warstwy nośnej idealnie poziomo, w jednej płaszczyźnie i z przesunięciem styków płyt w poszczególnych rzędach. Styki płyt nie mogą pojawić się w narożach otworów okiennych i innych (rys. 6.2.1/4).
W ościeżach okiennych i drzwiowych, narożnikach budynku płyty powinny być układane z przesunięciem, aby nigdzie nie doszło do nakładania się w pionie styków płyt z kolejnych rzędów. Części płyt wystające z płaszczyzny docieplanej ściany należy zaraz po związaniu masy klejącej zeszlifować papierem ściernym (rys. 6.2.1/5).
Masa klejąca jest nanoszona na podłoże:
- szorstkie: w postaci ciągłego paska ramki na brzegach i placków w środku (rys. 6.2.1/6)
- gładkie: na całej powierzchni płyty równomiernie.
Grubość nanoszonej warstwy kleju zależy od nierówności podłoża. Ewentualne mocowanie mechaniczne płyt izolacyjnych przy użyciu kołków rozporowych może być realizowane dopiero po związaniu masy klejącej wg schematu przedstawionego na rysunku 6.2.1/7. Rodzaj stosowanych kołków, ich długość, ilość i sposób ułożenia zależy generalnie od rodzaju i wytrzymałości podłoża, a także ewentualnie od lokalnych warunków wiatrowych. Należy stosować kołki rozporowe posiadające atest na tego rodzaju użycie.

   

Wykonanie zbrojonej warstwy klejowej

Zbrojona warstwa jest wykonywana w dwóch etapach, metodą "mokre na mokre", z siatką zbrojącą umieszczoną pomiędzy warstwami kleju. Pasy siatki zbrojącej są łączone pomiędzy sobą na zakład nie mniejszy niż 10 cm, druga warstwa masy klejącej musi całkowicie pokryć zatopioną w niej siatkę. W narożnikach otworów okiennych i ościeży należy zastosować dodatkowe paski siatki zbrojącej, ułożone ukośnie w stosunku do głównej warstwy (rys. 6.2.1/8+9). W miejscach narażonych na szczególne mechaniczne obciążenia (np. narożniki,
cokół, itp.) stosuje się dodatkowe wzmocnienie siatki zbrojącej, w postaci warstwy podwójnej lub specjalnej siatki wzmocnionej rys. 6.2.1/10+11.

   

Warstwa elewacyjna

Warstwa pocienionego tynku musi być nakładana na podłoże w trakcie jednego etapu, bez przerw. Konieczne przerwy, np. wynikające z dziennego zakresu robót, muszą odpowiadać poszczególnym fragmentom elewacji budynku lub np. szczelinom dylatacyjnym. Roboty mogą być prowadzone jedynie w odpowiednich warunkach pogodowych, tj. bez deszczu, silnego wiatru i bezpośredniego nasłonecznienia.

Połączenia z innymi fragmentami budynku

Połączenie izolowanej od zewnątrz ściany z innymi częściami budynku, np. ściana o innej warstwie elewacyjnej, okna, drzwi, masywna balustrada itp., są wykonywane jako szczelina w warstwie izolacji termicznej o szerokości 6-8 mm. O ile to możliwe, krawędzie powstałej w ten sposób szczeliny powinny być równe, należy w tym celu wykorzystać fabryczne krawędzie płyt styropianowych rys. 6.2.1/12.
Szczelina jest nastepnie uszczelniana na działanie deszczu, przy użyciu jednostronnie klejącej, impregnowanej taśmy z miękkiej pianki z tworzywa sztucznego. Rozmiar taśmy należy dobrać tak, aby przy umieszczaniu jej w szczelinie została ściśnięta na grubości o co najmniej 20%.

W narożach taśma nie może być zaginana, ale przerwana i klejona ponownie na styk (rys. 6.2.1/26). W podobny sposób uszczelnia się połączenia izolowanej ściany z zewnętrznym, metalowym parapetem (rys. 6.2.1/22-25).

Szczeliny dylatacyjne
Krawędzie szczelin dylatacyjnych są wykonywane przy użyciu profili cokołowych i następnie uszczelniane w sposób omówiony powyżej, elastyczną taśmą z impregnowanej pianki (rys. 6.2.1/29+30). Rozmiar zastosowanej taśmy uszczelniającej powinien być dobrany do rozmiaru szczeliny dylatacyjnej.

Właściwa pora wykonania docieplenia
Ze względu na zawilgocenie technologiczne i wodę wchłanianą przez materiały z opadów atmosferycznych, a także ze względu na kondensację pary wodnej w przegrodzie, zewnętrzną izolację termiczną należy wykonywać dopiero wtedy, gdy:
- budynek jest pokryty dachem, wykonane jest odwodnienie dachu, obróbki ścianek attykowych, parapety itp.
- fragmenty ścian stykające się z gruntem są zabezpieczone przed podciąganiem
wilgoci i bocznym zawilgoceniem
- tynki wewnętrzne i wylewki są wykonane i przynajmniej częściowo wyschnięte
- w ścianach zewnętrznych nie ma już wody wypełniającej kapilary w materiałach.

Uwaga
Materiały stosowane do wykonania poszczególnych warstw bezspoinowego systemu zewnętrznego izolowania, tj. masa klejąca, płyty styropianowe, siatka zbrojąca i tynk zewnętrzny muszą być do siebie właściwie dobrane. Do bezspoinowego izolowania zewnętrznego można stosować tylko kompletne systemy, wypróbowane i posiadające polską aprobatę techniczną, pochodzące od firmowego producenta. Niedopuszczalne jest samodzielne dobieranie materiałów z różnych systemów lub od różnych producentów. Może to prowadzić do obniżenia trwałości docieplenia i utraty wymaganych właściwości izolacyjnych. Przy realizacji docieplenia należy ściśle przestrzegać zaleceń wykonawczych producenta systemu.

Ogólne przepisy i normy

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690, zmiana Dz. U. Nr 109/2004, poz. 1156.

PN EN ISO 6946:1999 "Komponenty budowlane i elementy budynku - Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła - Metoda obliczania

Instrukcja ITB nr 334/02 pt. "Bezspoinowy system ocieplania ścian zewnętrznych budynków."

PN-B-20130/Az1:2001 Płyty styropianowe (PS-E) (norma wycofana)

PN EN 13163:2004 Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Wyroby ze styropianu (EPS) produkowane fabrycznie - Specyfikacja

PN-B-20132 Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Wyroby ze styropianu (EPS) produkowane fabrycznie - Zastosowania

Układ warstw od wnętrza na zewnątrz (rys. 6.2.1/13)

(1) ściana konstrukcyjna
Ściana ta stanowi podłoże do klejenia bezspoinowego systemu izolowania zewnętrznego. Najczęściej jest to:
- mur wznoszony z cegieł lub różnego rodzaju bloczków
- żelbet lub beton w przypadku budynków istniejących zwykle pokryty tynkiem i/lub powłoką malarską

(2) warstwa mocująca

Jej zadaniem jest:
- zamocowanie do ściany konstrukcyjnej izolacji i wszystkich warstw pozostałych
- wyrównanie nierówności podłoża.
Sposób mocowania musi być dobrany na podstawie:
- oceny wytrzymałości wierzchniej warstwy i stopnia jej równości
- wyniku przeprowadzonych badan podłoża.
Warstwa izolacji termicznej mocowana jest do twardego i niepokrytego farbą
podłoża tylko przy użyciu masy klejącej (rys. 6.2.1/13). Przy obniżonej wytrzymałości podłoża lub przy podłożu pokrytym powłoką malarską, izolację należy mocować przy użyciu masy klejącej i kołków rozporowych lub przy użyciu specjalnych
profili z tworzywa sztucznego (tzw. mocowanie na szynach) rys. 6.2.1/14.
Zależnie od rodzaju zastosowanego systemu masa klejąca może być:
- na bazie żywic syntetycznych z dodatkiem cementu
- na bazie cementu, dostarczana na budowę w postaci suchej.
Grubość warstwy mocującej zależy w dużej mierze od nierówności podłoża, przeciętnie wynosi ona ok. 5 mm

(3) izolacja termiczna
Izolacja termiczna oprócz funkcji termoizolacyjnych, spełnia również dodatkowe zadania:
- w przypadku płyt styropianowych: wraz ze ścianą konstrukcyjną chroni
ona przegrodę przed zawilgoceniem
- stanowi jednorodne i równe podłoże dla warstw osłonowych.
Materiały stosowane jako izolacja termiczna to najczęściej: płyty styropianowe odmiany EPS 70 040 FASADA lub EPS 80 036 FASADA (PS-E FS 15) lub EPS 100 038 DACH/PODLOGA (PS-E FS 20). Płyty te powinny spełniać wszystkie wymagania normy PN EN 13163, m.in. istotne bezpośrednio dla wykonawcy i dotyczące:
- naprężeń ściskających
- dopuszczalnych odchyłek wymiarów
- stabilności wymiarów.
Płyty izolacji termicznej mocowane są do ściany konstrukcyjnej poziomo i łączone
- na prosty styk rys. 6.2.1/13,
- na frezowany zakład
- na pióro i wpust
- przy użyciu specjalnych profili rys. 6.2.1/14
Grubość stosowanej izolacji termicznej zależy od właściwości izolacyjnych ściany konstrukcyjnej i ogólnych wymagań dotyczących maksymalnego współczynnika przenikania ciepła ścian zewnętrznych, zgodnie z przytaczanym wcześniej rozporządzeniem: Dz. Ustaw Nr 75:2002, poz. 690.

   

(4) warstwa zbrojona
Warstwa zbrojona jest używana, aby:
- przenosić naprężenia powstające na styku płyt izolacji termicznej
- zapobiec powstawaniu rys w warstwach elewacyjnych (6).
Jako warstwę zbrojoną stosuje się następujące materiały:
- masa klejąca na bazie żywic syntetycznych z dodatkiem cementu, d = 2 - 4 mm lub
- masa na bazie cementu, dostarczana w stanie suchym i mieszana z wodą na budowie, cienka warstwa d = 3 - 6 mm, warstwa gruba d = 6 - 10 mm
- siatka zbrojąca z włókna szklanego, odporna na alkalia, tkana w sposób nieprzesuwny, o oczkach 5 x 5 mm.
Siatka zbrojąca jest wciskana w mokrą warstwę masy klejącej i natychmiast pokrywana
następną warstwą masy. Poszczególne wstęgi siatki są łączone na zakład o szerokości 10 cm.

(5) warstwa gruntująca
Warstwa gruntująca stosowana jest w celu ewentualnej ochrony zewnetrznej warstwy elewacyjnej przed powstawaniem wykwitów pochodzących z głębszych warstw klejowych.

(6) warstwa elewacyjna
Funkcje tej warstwy to:
- nadanie przegrodzie walorów estetycznych
- ochrona przegrody przed zawilgoceniem pochodzącym od zacinającego
deszczu (wspólnie z warstwą zbrojoną).
Stosuje się w tym celu:
- tynki na bazie żywic syntetycznych
- tynki mineralne
Tynki mogą zawierać w swoim składzie pigmenty kolorystyczne lub są powlekane powłokami malarskimi. Powierzchnia zewnętrzna tynków może być gładzona, zacierana lub drapana.
Grubość warstwy elewacyjnej zależy od jej struktury, stosowanych materiałów i grubości ziarna, zwykle wynosi ona 2 - 5 mm.

Poniżej przedstawiono szczegóły dotyczące wykonywania bezspoinowych izolacji na ścianach nowowznoszonych budynków.

Uwaga:
Materiały stosowane do wykonania poszczególnych warstw bezspoinowego systemu zewnętrznego izolowania, tj. masa klejąca, płyty styropianowe, siatka zbrojąca i tynk zewnętrzny muszą być do siebie właściwie dobrane. Do bezspoinowego izolowania zewnętrznego można stosować tylko kompletne systemy, wypróbowane i posiadające polską aprobatę techniczną, pochodzące od firmowego producenta. Niedopuszczalne jest samodzielne dobieranie materiałów z różnych systemów lub od różnych producentów. Może to prowadzić do obniżenia trwałości docieplenia i utraty wymaganych właściwości izolacyjnych. Przy realizacji docieplenia należy ściśle przestrzegać zaleceń wykonawczych producenta systemu.

Szczegóły

6.2.1/15
Połączenie ściany i okapu stromego dachu, z izolacją termiczną ponad krokwiami (por. 4.4.1)
6.2.1/16
Połączenie ściany szczytowej i dachu, z izolacją termiczną ponad krokwiami, (por. 4.4.1)

01 deskowanie (połączenia na pióro i wpust)
02 drugie pokrycie, papa bitumiczna
03 płyty styropianowe (EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20) lub EPS 200 036 DACH/PODŁOGA/ PARKING (PS-E FS 30)
04 kontrłaty z kantówek 80/40 mm, przybite do krokwi poprzez izolację termiczną, rozstaw gwoździ wg obliczeń statycznych
05 drewniany wspornik (o szerokości krokwi) mocowany do krokwi śrubami, wg obliczeń statycznych
06 deska podpierająca izolację termiczną, odsunięta od dołu, aby umożliwić odpływ wody
07 uszczelka przeciwdeszczowa, impregnowana taśma z miękkiej pianki z tworzywa sztucznego, opasująca krokwie
08 wieniec żelbetowy
09 zabetonowana w wieńcu płyta warstwowa z supremy i styropianu
10 papa bitumiczna
11 murłata mocowana do wieńca 08
12 wspornik drewniany 50/30 mm, przykręcony z boku do krokwi, służący do mocowania osłony 13
13 osłona z desek łączonych na pióro i wpust
14 siatka przeciw insektom
15 krokiew szczytowa, mocowana do przewieszonych płatwi
16 osłona maskująca na łatach dystansowych 48/24 mm
17 kantówka 50/30 mm, przybita do krokwi i dociskająca 18
18 uszczelka przeciwwiatrowa z miękkiej pianki
19 przerwa w deskowaniu dla przepuszczenia folii wiatroizolacyjnej

6.2.1/17
Połączenie ze ścianką attykową płaskiego stropodachu
6.2.1/18
Połączenie z cokołem przy ogrzewanej piwnicy

01 impregnowana deska drewniana, d = 40 mm, dołem nacinana, aby
zapobiec skręcaniu
02 zewnętrzna osłona attyki z płyt włókno-cementowych lub płyt warstwowych,
d = 6¸10 mm, od góry zamocowana przy użyciu śrub regulacyjnych
03 impregnowana kantówka drewniana jako konstrukcja wsporcza dla osłony
04 wzmocnione zbrojenie warstw elewacyjnych, dla ochrony przed powstawaniem
rys na tynku
05 paroizolacja z papy bitumicznej z powłoką aluminiową
06 dwuwarstwowa izolacja termiczna z płyt styropianowych EPS 100 038
DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20), spadek wyrobiony w izolacji
07 dwuwarstwowe pokrycie z papy bitumicznej, górna warstwa z posypką
08 profil cokołowy, mocowany do ściany w odstępach <30 cm
09 uszczelka przeciwdeszczowa, impregnowana taśma z miękkiej pianki z tworzywa sztucznego
10 obwodowa izolacja termiczna z płyt styropianowych EPS 200 036 DACH/PODŁOGA/PARKING (PS-E FS 30) lub specjalnych płyt o
obniżonej chłonności wody EPS P
11 zbrojona warstwa klejowa i tynk cokołowy, zbrojenie wzmocnione specjalną siatką o dużej wytrzymałości

6.2.1/19
Połączenie ze ścianką attykową płaskiego stropodachu o konstrukcji przesuwnej
6.2.1/20
Połączenie z cokołem przy nieogrzewanej piwnicy

01 impregnowana deska drewniana, d = 40 mm, dołem nacinana, aby zapobiec skręcaniu
02 zewnętrzna osłona attyki z blachy aluminiowej d> 1.5 mm na uchwytach aluminiowych (por. rozdz. 5.1.3 i rys. 5.1.3/14)
03 płyty włókno-cementowe lub warstwowe d = 6-8 mm
04 impregnowana kantówka drewniana jako konstrukcja wsporcza dla osłony
05 uszczelka przeciwdeszczowa, impregnowana taśma z miękkiej pianki z tworzywa sztucznego
06 siatka zbrojąca wywinięta na krawędź izolacji ściany w szczelinie
07 w środku podparcie przesuwne z elastomeru, po bokach wypełnienie styropianem
08 profil cokołowy, mocowany do ściany w odstępach < 30 cm
09 cokół pokryty płytami ceramicznymi (płytki klinkierowe)

6.2.1/21
Nadproże okienne z kasetą rolety
6.2.1/22
Sposób osadzenia parapetu

01 płyta warstwowa, zabetonowana w nadprożu okiennym (okładziny z supremy, środek ze styropianu)
02 kaseta rolety wykonana częściowo ze styropianu, przednia ścianka z blachy aluminiowej lub ocynkowanej blachy stalowej
03 profil cokołowy użyty tu jako wspornik dla izolacji nadproża, przykręcony
do przedniej ścianki kasety
04 pokrywa kasety, wykonana z płyty wiórowej i izolowana styropianem
05 parapet aluminiowy, wywinięty na ramę okienną i ścianki ościeża
06 uszczelka przeciwdeszczowa z impregnowanej miękkiej pianki z tworzywa sztucznego
07 pusta przestrzeń jest dokładnie wypełniona miękką pianką
08 uszczelka 06 osłania również boki parapetu, w miejscach zagięć taśma jest przecięta i wklejona na styk

6.2.1/23
Połączenie ściany z oknem wyposażonym w roletę
6.2.1/24
Połączenie ściany z oknem bez rolety

01 uszczelka przeciwdeszczowa z impregnowanej miękkiej pianki z tworzywa
sztucznego, ściśnięta lub w specjalnym profilu aluminiowym
02 szczelina wypełniona miękką pianką z tworzywa sztucznego, ściśnięta dla zapewnienia wiatroszczelności połączenia
03 narożnik wzmocniony specjalną siatką zbrojącą o dużej wytrzymałości
04 uszczelka 01 osłania również boki parapetu, w miejscach zagięć taśma jest przecięta i wklejona na styk

6.2.1/25
Połączenie ściany z oknem bez rolety, okno osadzone w osi ściany
6.2.1/26
Sposób osadzenia poręczy, rura kwadratowa lub okrągła

01 uszczelka przeciwdeszczowa z impregnowanej miękkiej pianki z tworzywa sztucznego, ściśnięta lub w specjalnym profilu aluminiowym
02 szczelina wypełniona miękką pianką z tworzywa sztucznego, ściśnięta dla zapewnienia wiatroszczelności połączenia
03 narożnik wzmocniony specjalną siatką zbrojącą o dużej wytrzymałości
04 uszczelka 01 osłania również boki parapetu, w miejscach zagięć taśma jest przecięta i wklejona na styk
05 taśma uszczelniająca 01 owinięta wokół poręczy

6.2.1/27
Połączenie ściany ze stropodachem o pokryciu bitumicznym
6.2.1/28
Połączenie z balkonem

01 profil cokołowy, mocowany do ściany w odstępach <30 cm
02 uszczelka przeciwdeszczowa z impregnowanej miękkiej pianki z tworzywa sztucznego
03 impregnowana łata drewniana, do niej mocowane jest wywinięte pokrycie stropodachu lub płyty balkonowej
04 obróbka z blachy aluminiowej d = 1.5 mm (stal nierdzewna, blacha miedziana d = 0.8 mm) jako osłona mechaniczna i docisk dla warstw bitumicznych, mocowana w odstępach a<20 cm
05 dwuwarstwowe bitumiczne pokrycie dachowe, warstwa górna z posypką
06 dwuwarstwowa izolacja termiczna z płyt styropianowych EPS 100 038
DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20), spadek wyrobiony w izolacji
07 warstwa bitumicznej paroizolacji z powłoką z folii aluminiowej
08 ściśliwa warstwa rozdzielcza z miękkiej pianki
09 profil z ocynkowanej blachy stalowej, ponacinany, aby zapewnia dobrą
przyczepność klejonym do niego płytkom cokołowym
10 specjalnie ukształtowana mata z tworzywa jako warstwa drenująca
11 jednowarstwowe pokrycie z miękkiego PCV z wkładką z włókien syntetycznych, d = 1.5 mm
12 żelbetowa płyta balkonowa, odizolowana termicznie od stropu budynku

6.2.1/29
Sposób obróbki szczeliny dylatacyjnej
6.2.1/30
Szczelina dylatacyjna w narożniku wklęsłym


01 uszczelka przeciwdeszczowa z impregnowanej miękkiej pianki z tworzywa sztucznego
02 profil cokołowy, mocowany do ściany w odstępach <30 cm
03 szczelina wypełniona styropianem, d = 30 mm

6.3 Ściany z murowaną warstwą osłonową

6.3.1 Ściany pełne i ze szczeliną powietrzną

Podstawy projektowania i wykonywania

Ściany z ceglaną warstwą osłonową
Ściany tego typu można generalnie podzielić w następujący sposób (rys. 6.3.1/1):
- ściany ze szczeliną powietrzną
- ściany ze szczeliną i izolacją cieplną
- ściany z izolacją cieplną

Niemal zawsze w ścianach warstwowych, wewnętrzna warstwa jest warstwą konstrukcyjną, tj. będącą przedmiotem wymiarowania wytrzymałościowego i przenoszącą obciążenia, a murowa warstwa zewnętrzna pełni tylko funkcje osłonowe i estetyczne. Odstęp pomiędzy obydwiema warstwami nie powinien przekraczać 150 mm. Ze względu na aktualny poziom wymagań ochrony cieplnej, izolacja termiczna
może w całości wypełniać tę przestrzeń. Nie jest więc wtedy możliwe odseparowanie izolacji cieplnej od wilgotnej warstwy osłonowej rozdzielczą szczeliną powietrzną. Jak wykazuje jednak doświadczenie i badania wpływu środowiska na ściany warstwowe, przegroda w całości wypełniona styropianem, zachowuje się w praktyce podobnie jak ta z rozdzielczą szczeliną powietrzną. Wilgoć z warstwy osłonowej nie jest wchłaniana do wnętrza przegrody ze względu na brak podciągania kapilarnego w styropianie.
Do izolowania ścian warstwowych stosuje się płyty styropianowe, z brzegami przystosowanymi do połączeń na zakład lub pióro i wpust. Tego typu połączenia, oprócz szczelności termicznej, są szczelne także ze względu na wciekanie wody do wnętrza ściany.

Grubość i sposób mocowania warstwy osłonowej

Minimalna grubość warstwy osłonowej powinna wynosić 70 mm. Zwykle wynosi ona 120 mm, tj. 1/2 cegły. Warstwa osłonowa powinna być na wysokości wiązana w pełny sposób do warstwy konstrukcyjnej nie rzadziej niż co 12 m. Jeśli wysokość muru pomiędzy wiązaniami nie przekracza dwóch kondygnacji, to może on być przewieszony poza podporę na odległość nie większą niż 1/3 jego grubości (rys. 6.3.1/2). Osłonowe warstwy murowe, o grubości poniżej 120 mm, nie mogą być stosowane wyżej niż 20m ponad poziomem terenu. Konieczne
jest ich pełne przewiązywanie na wysokości do warstwy konstrukcyjnej nie rzadziej niż 6 m. Dopuszczalne jest ich wysunięcie poza obrys podpory nie większe niż 15 mm. Warstwa osłonowa musi wspierać się na podporze na całej swojej długości. Jeśli jednak niezbędne jest przerwanie podparcia, to wszystkie cegły (pustaki) muszą być obustronnie podparte. Podane powyżej szczegółowe zasady konstruowania
ścian warstwowych zaczerpnięto z wymagań niemieckich. Polska norma PN-B- 03002:1999 takich informacji w większości nie zawiera.
Do pośredniego przewiązywania warstw murowych można stosować prefabrykowane elementy ze stali nierdzewnej. Są one kotwione w warstwie konstrukcyjnej w taki sposób, aby możliwe było bezpieczne przeniesienie obciążeń od warstwy osłonowej (rys. 6.3.1/3).

   

Kotwienie warstwy osłonowej

Warstwa osłonowa jest kotwiona w trakcie budowy do warstwy konstrukcyjnej przy użyciu:
- jednostronnie zagiętej kotwi ze stali nierdzewnej, która jest umieszczana w spoinie warstwy konstrukcyjnej, a następnie znajdzie się w spoinie warstwy osłonowej lub
- kotwi ze stali nierdzewnej z kołkiem rozporowym, mocowanej po nawierceniu w warstwie konstrukcyjnej.
Zewnętrzne końce kotew, po umocowaniu płyt termoizolacji, są zaginane pod kątem prostym (rys. 6.3.1/4). Kołki rozporowe stosowane do mocowa-nia kotwi muszą być odpowiednio dobrane do rodzaju materiału warstwy konstrukcyjnej i dopuszczone do stosowania w tym celu. Odstępy pomiędzy kotwiami nie powinny przekraczać na wysokości 50 cm, w poziomie 75 cm (rys. 6.3.1/5). W tabelce 6.3.1/6 można odnaleźć minimalne, zalecane ilości kotwi oraz ich średnice. Dokładną liczbę kotwi ustala się na podstawie obliczeń uwzględniających lokalne parcie wiatru i nośność charakterystyczną kotwi. Liczba ta jednak nie powinna być mniejsza niż 4 szt/m2. Wzdłuż krawędzi swobodnych warstwy zewnętrznej (naroża, otwory, szczelina dylatacyjna itp.) należy przewidzieć kotwie dodatkowe w liczbie nie mniejszej niż trzy sztuki na metr krawędzi ściany.

 

   

Szczeliny dylatacyjne w warstwie osłonowej rys. 6.3.1/7


W porównaniu do wewnętrznej warstwy konstrukcyjnej, warstwa osłonowa ściany warstwowej jest narażona na znacznie większe wahania temperatury i co za tym idzie na duże odkształcenia termiczne. Z tego względu, oprócz szczelin dylatacyjnych jak dla całej konstrukcji, konieczne są tu dodatkowe dylatacje, w pionie:
- w narożnikach budynku
- we wklęsłych zagięciach płaszczyzny ściany (otwory okienne)
- na powierzchni ściany zgodnie z wy-maganiami tabela 6.3.1/8, w poziomie:
- w płaszczyśnie przewiązywania ściany
- pod konstrukcyjnymi elementami wystającymi z płaszczyzny ściany (płyty balkonowe, gzymsy dachowe itp.)
- zgodnie z polską normą, jeśli budy-nek jest wyższy niż 12 m, warstwę zewnętrzną należy dzielić przerwą dylatacyjną na dwie lub więcej części o wysokości nie większej niż 9.0 m każda.

Grubość szczeliny dylatacyjnej zależy od:
- wartości spodziewanego odkształcenia termicznego (zależnego np. od albedo otoczenia i stopnia absorpcji materiału ściany osłonowej)
- rozstawu szczelin
- od ew. zróżnicowanego osiadania warstwy osłonowej
- dopuszczalnego odkształcenia materiału (= dopuszczalnemu odkształceniu wypełnienia szczeliny)
Szczeliny dylatacyjne są uszczelniane przy użyciu:
- wtryskiwanej, trwale plastycznej masy uszczelniającej (1. lub 2. składnikowej) (rys.6.3.1/9).
- lub wciśniętej w szczelinę taśmy uszczelniającej (rys. 6.3.1/10).

   


Szczegółowy sposób ich stosowania musi odpowiadać wskazówkom producenta.mWymagane szerokości i głębokości szczelin wypełnionych tymi materiałami są podane w tabeli 6.3.1/11. Dla mas wtryskiwanych, dopuszczalne odkształcenie należy przyjąć ok. 25%, zaś dla taśm 33-50%

Przewaga taśm uszczelniających polega na tym, że:
- wymagane szerokości szczelin są mniejsze i mieszczą się w zakresie
spoin muru
- taśmy są mniej wrażliwe na zróżnicowane osiadanie muru osłonowego.

Ochrona przed deszczem

Korzystne zachowanie się styropianu w ścianach bez warstwy powietrznej, wy-nika z braku podciągania kapilarnego w tym materiale. Jak już także wspomniano, połączenia płyt styropianowych na zakład lub pióro i wpust, ograniczają ew. wciekanie wody w głąb przegrody. W przypadku przegród ze szczeliną powietrzną, na kotwiach umieszcza się dodatkowy krażek z tworzywa sztucznego pełniący rolę okapnika; powoduje on oderwanie od kotwi wody. W przypadku ściany wypełnionej izolację, w której jest od zewnątrz jedynie cienka szczelina, pozwalająca na wsunięcie palców przez murarza, tę funkcję spełnia krążek dociskający izolację do warstwy konstrukcyjnej (rys. 6.3.1/1).
Dół warstwy osłonowej powinien być odizolowany od ściany fundamentowej i pozostałych warstw ściany przy użyciu papy bitumicznej lub folii izolacyjnej. Izolacja musi być wywinięta (i umocowana) na wewnętrzną warstwę muru na wysokość przynajmniej 15 cm. Woda, która przedostanie się przez warstwę osłonową, musi być odprowadzona na zewnątrz poprzez otwarte u spodu ściany spoiny pionowe (rys. 6.3.1/2). Na 20 m2 powierzchni ściany (po odjęciu powierzchni okien i drzwi) powinno przypadać przynajmniej 150 cm2 powierzchni otworów odwadniających. Podobne rozwiązanie powinno być zastosowane w okolicach nadproży okiennych i drzwiowych, nieszczelnych parapetów zewnętrznych itp. (rys. 6.3.1/17, 20, 21, 22).
W ścianach warstwowych ze szczeliną powietrzną pozostawia się zwykle otwarte spoiny u góry i u dołu warstwy osłonowej, w pobliżu okien itp. Są to otwory wentylujące szczelinę powietrzną; dolne otwory pełnią jednocześnie funkcję odwadniającą. Na 20 m2 powierzchni ściany powinno przypadać łącznie 300 cm2 powierzchni otworów wentylujących. W każdym przypadku należy, poprzez przemyślane i bardzo staranne wykonaw-stwo, spowodować, aby woda opadowa, która przedostanie się przez warstwę osłonową czy izolację nie dotarła do wewnętrznej warstwy murowej.

Kondensacja wilgoci

W przypadku ścian warstwowych ze szczeliną wentylowaną, tak jak to opisano wcześniej, nie dochodzi do kondensacji wilgoci w ich wnętrzu. Para wodna, która dyfunduje z pomieszczenia przez warstwę konstrukcyjną w głąb przegrody, jest ze szczeliny wentylowanej usuwana na zewnątrz wraz z wymienianym powietrzem. Przy ścianach warstwowych niewentylowanych dochodzi zwykle do kondensacji pary wodnej pod warstwą osłonową. Ilość wykraplanej wody zależy od oporu dyfu-zyjnego warstwy konstrukcyjnej i izolacji termicznej (a więc także od rodzaju materiału izolacji i jego grubości). W zwykłych warunkach wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniu i przy izolacji z płyt styropianowych, ilość kondensatu jest niewielka i mieści się w dopuszczalnych gra-nicach, gwarantujących pełne wysychanie ściany w okresie lata (tabela 6.3.1/12).

Izolacyjność akustyczna

Izolacyjność akustyczna ściany warstwowej, z dwiema warstwami murowymi i styropianową izolacją termiczną we wnętrzu, jest bardzo dobra i ulega dalszemu zwiększeniu, gdy rośnie gęstość materiałów warstw murowych. Np. ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej dla ściany warstwowej, złożonej z muru konstrukcyjnego z cegły wapienno-piaskowej o grubości 17.5 cm i warstwy osłonowej z tego samego materiału
o grubości 11.5 cm, przekracza 60 dB i jest wyższa niż aktualne wymagania normowe.
Ochrona przeciwogniowa  Ściany warstwowe, z izolacją termiczną osłoniętą obustronnie warstwami murowymi, mają bardzo korzystne właściwości ze względu na ochronę przeciwogniową. Styropian samogasnący (lub EPS o klasie reakcji na ogień co najmniej E), wyłącznie stosowany w budownictwie, wbudowany w ścianę warstwową może być stosowany w każdego rodzaju obiektach.

Osadzanie okien, drzwi itd.

W obszarze połączeń ściany ze stolarką stosuje się, aby zapobiec penetracji do wnętrza przegrody wody z warstwy osłonowej, wkładki z folii izolacyjnych mocowane do ramy stolarki i do wewnętrznej warstwy murowej. Z tego względu stolarka powinna być montowana przed zamocowaniem warstwy izolacji termicznej, a płyty styropianowe powinny być szczelnie dociśnięte do krawędzi stolarki (rys. 6.3.1/13).

Warstwa termoizolacyjna

Do izolowania wewnętrznego ścian war-stwowych stosuje się zwykle styropian odmian EPS 70 040 FASADA lub EPS 80 036 FASADA (PS-E FS 15) i EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20). Oprócz płyt z płaskimi brzegami coraz częściej stosowane są płyty przygotowane fabrycz-nie do połączeń gwarantujących ciągłość izolacyjną całej warstwy. Są to połączenia frezowane (płyta z tzw. zakładką) lub na pióro i wpust. Jeśli kotwie łączące warstwy ściany są osadzone w gotowym murze konstrukcyjnym, to płyty izolacji termicznej nabija się na wyprostowany drut kotwi i mocuje:
- w ścianach ze szczeliną powietrzną dociskając przy użyciu krążka z wystającymi zębami, wbijanymi w styropian
- w ścianach bez specjalnej szczeliny powietrznej tylko płytką dociskową rys. 6.3.1/4).
Dopiero potem zewnętrzne końcówki kotwi są zaginane pod kątem prostym, przy użyciu specjalnego przyrządu. Płyty izolacji termicznej są mocowane z przesunięciem spoin pomiędzy kolejnymi warstwami poziomymi i przy użyciu lekkiego docisku na stykach poszczególnych płyt.
Kotwie osadzane w murze przy użyciu kołków rozporowych, mocuje się poprzez ułożone już płyty izolacji termicznej, wiercąc otwory w murze konstrukcyjnym ( ew. płyty są wcześniej klejone zaprawą klejową do muru). Przy tego typu kotwieniu ściany możliwe jest dobranie położenia kotwi tak, aby trafiała ona dokładnie w spoinę poziomą warstwy osłonowej. Dzięki temu unika się doginania kotwi do spoiny i niszczenia w ten sposób styropianowych płyt. W narożach i innych miejscach, gdzie płyty są dopasowywane na długości, ich krawędzie powinny być starannie docinane i dociskane podczas montażu, aby uniemożliwić przedostawanie się wody z opadów lub kondensacji do wnętrza przegrody.

Przepisy dotyczące konstrukcji murowanych ścian warstwowych: 

PN-B-03002:1999 Konstrukcje murowe niezbrojone - Projektowanie i obliczanie

Instrukcja ITB 341/96 Projektowa-nie i wykonywanie murowanych ścian szczelinowych

Układ warstw, ich funkcje i materiały (od wnętrza na zewnątrz) 

Ściana z izolacją i szczeliną powietrzną (rys. 6.3.1/14)

(1) warstwa konstrukcyjna
Warstwa ta, oprócz innych obciążeń, przenosi także siły poziome od muru osłonowego.
Stosowane najczęściej materiały to:
- różnego rodzaju mury
- żelbet
(2) izolacja termiczna
Warstwa ta nadaje przegrodzie wymaganą izolacyjność cieplną, a w przypadku styropianu, dodatkowo ogranicza dyfuzję pary wodnej i ewentualną kondensację (por. Kon-densacja wilgoci, str.4).
Używane są płyty styropianowe, z krawędziami frezowanymi lub innym kształtem połączenia, odmiany:
- EPS 50 042 (PS-E FS 12)
- EPS 70 040 FASADA lub EPS 80 036 FASADA (PS-E FS 15)
- EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20)
- EPS 200 036 DACH/PODŁOGA/PARKING (PS-E FS 30)
Grubość izolacji termicznej jest zależna od aktualnych wymagań ochrony cieplnej, za wartych w Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690 i jest związana także z oporem cieplnym wewnętrznej części ściany warstwowej
(3) szczelina powietrzna
d >40 mm
Jej funkcją jest obniżenie ciśnienia i odprowadzenie na zewnątrz pary wodnej, która dyfunduje z pomieszczenia przez warstwę konstrukcyjną (otwory wentylacyjne pełnią jednocześnie funkcje odwadniającą por. Ochrona przed deszczem, str.3)d <10 mm. Konieczna jest tu jedynie cienka szczelina, aby możliwe było murowanie ściany osłonowej i chwyt ręką poszczególnych cegieł (por. Ochrona przed deszczem, str.3)
(4) warstwa osłonowa
Funkcje:
-elewacja budynku
- ochrona izolacji
Materiały:
mrozoodporne cegły i bloki
- cegła ceramiczna i klinkier
- cegła wapienno-piaskowa
- specjalne bloczki betonowe

Poniżej pokazane zostały najważniejsze szczegóły rozwiązań ściany warstwowej. Szczegóły połączeń ściany warstwowej ze stromym dachem pokazano w rozdziale nr 4.

Szczegóły
6.3.1/16 Attyka ściany warstwowej przy stro-podachu płaskim
6.3.1/17 Ściana warstwowa przylegająca do stropodachu płaskiego


01 impregnowana deska drewniana, d = 40 mm, od spodu nacięta, aby zapobiec zwichrzeniu
02 obróbka attyki z blachy aluminiowej d> 1.5 mm, zamocowana na uchwytach aluminiowych (por. 5.2.1, str.5)
03 szczytowa warstwa muru ze specjalnych kształtek
04 pokrycie dachowe z dwóch warstw pap bitumicznych, górna warstwa z posypką, wywinięte na szczyt war-stwy osłonowej
05 paroizolacja bitumiczna pokryta folią aluminiową
06 płyty styropianowe odmiany EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20), spadek wyrobiony w płycie dolnej
07 kotew z krążkiem dociskowym, osadzana w kołku rozporowym
08 łożysko przesuwne z elastomeru w środku, po bokach wypełnione sty-ropianem
09 otwarta spoina odwadniająca
10 uszczelniająca folia z tworzywa sztucznego
11 kątownik ze stali nierdzewnej, z konsolami do zamocowania i regulacji wysokości
12 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk
13 impregnowana kantówka do zamocowania wywiniętego pokrycia
14 obróbka z wygiętej blachy aluminiowej d>1.5 mm (stal nierdzewna/ miedź d = 0.8 mm) jako osłona mechaniczna i docisk dla wywiniętego pokrycia, mocowana w odstępach nie większych niż 20 cm

6.3.1/18 Cokół pod ścianą warstwową przy nieogrzewanej piwnicy
6.3.1/19 Cokół pod ścianą warstwową ze szczeliną wentylowaną przy ogrze-wanej piwnicy

01 kotew z talerzykiem dociskowym, umocowana w spoinie warstwy konstrukcyjnej
02 otwarta spoina odwadniająca
03 folia izolacyjna z tworzywa sztucznego
04 narożnik zaokrąglony zaprawą
05 szczelina powietrzna
06 otwarta spoina wentylacyjna i odwadniająca
07 kątownik ze stali nierdzewnej, z konsolami do zamocowania i regulacji wysokości
08 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk
09 izolacja obwodowa ze styropianu odmiany EPS 200 036 DACH/ PODŁOGA/PARKING (PS-E FS 30)
10 mineralny tynk cokołu, pod spodem zbrojona warstwa masy klejowej, ew. ze wzmocnioną siatką zbrojącą (por. 6.2.1)


6.3.1/20 Sposób osadzenia kasety z żaluzją okienną w nadprożu ściany war-stwowej
6.3.1/21 Sposób osadzenia betonowego pa-rapetu w ścianie warstwowej


01 otwarta spoina odwadniająca
02 folia izolacyjna z tworzywa sztucznego
03 prefabrykowana kaseta styropianowa, przednia ścianka z blachy aluminiowej, obustronnie oparta na murze konstrukcyjnym
04 prefabrykowane nadproże żelbetowe, obustronnie oparte na warstwie osłonowej
05 aluminiowy kątownik dosunięty do nadproża
06 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk, izolacja przeciwwilgociowa
07 szczelina wypełniona ściśniętą taśmą z impregnowanej, miękkiej pianki, uszczelnienie przeciwwiatrowe
08 betonowy prefabrykat parapetowy, na brzegach podwyższony

6.3.1/22 Nadproże okienne w ścianie ze szczeliną wentylowaną
6.3.1/23 Parapet w ścianie ze szczeliną wentylowaną

01 kotew z talerzykiem dociskowym i okapnikiem, umocowana w spoinie warstwy konstrukcyjnej
02 szczelina powietrzna
03 otwarta spoina wentylująca i odwadniająca
04 folia izolacyjna z tworzywa sztucznego
05 nadproże z kształtek, ułożone na kątowniku 06
06 kątownik ze stali nierdzewnej, z konsolami do zamocowania i regulacji wysokości
07 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk, izolacja przeciwwilgociowa
08 szczelina wypełniona ściśniętą taśmą z impregnowanej, miękkiej pianki, uszczelnienie przeciwwiatrowe
09 otwarta spoina wentylująca
10 konsola ze stali ocynkowanej jako wspornik okienny

6.3.1/24 Ościeże okienne w ścianie warstwo-wej
6.3.1/25 Szczelina dylatacyjna w płaskiej ścianie


01 kotew z talerzykiem dociskowym i okapnikiem, umocowana w spoinie warstwy konstrukcyjnej
02 folia izolacyjna z tworzywa sztucznego
03 obrys parapetu (rys. 6.3.1/21) osadzonego w ścianie
04 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk, izolacja przeciwwilgociowa
05 szczelina wypełniona ściśniętą taśmą z impregnowanej, miękkiej pianki, uszczelnienie przeciwwiatrowe
06 szczelina wypełniona styropianem, d = 30 mm

6.4 Ściany z lekką warstwą osłonową

6.4.1 Wentylowana okładzina zewnętrzna

Zasady projektowania i wykonywania

Wentylowane okładziny
Wentylowane okładziny to lekkie osłony, odporne na oddziaływania środowiskowe, zawieszone
- za pośrednictwem konstrukcji wsporczych i poprzez izolację termiczną
- na warstwie konstrukcyjnej ściany. Jedynie okładziny kamienne, ze względu na swój duży ciężar, są zawieszone, każdy element osobno, bezpośrednio na murze konstrukcyjnym na specjalnych systemach kotwiących (rys. 6.4.1/7). Okładzina spełnia funkcje ochronne w stosunku do izolacji cieplnej i warstwy konstrukcyjnej. Wentylowana szczelina powietrzna służy głównie do obniżenia ciśnienia dyfundującej z pomieszczenia pa-ry wodnej poprzez odprowadzenie jej do powietrza zewnętrznego. Konieczne są więc otwory w okładzinie, umożliwiające ruch powietrza w szczelinie. Wentylowane okładziny mogą być stosowane zarówno w budynkach nowowznoszonych, jak też i modernizowanych. W drugim przypadku, należy przed zastosowaniem tego rozwiązania - sprawdzić, czy mur konstrukcyjny jest w stanie przenieść dodatkowe obciążenia od izolacji i okładziny.

Stosowane materiały i rozwiązania
Wybór materiałów i rozwiązań jest dokonywany ze względu na:
- rozmiary elementów geometrycznych i elewacyjnych ściany (np. forma, roz-miar i rozmieszczenie okien)
- wynikające z powyższego rozmiary elementów okładziny
- odporność okładziny na oddziaływania środowiska i konieczne zabiegi konserwacyjne
- wymaganą odporność ogniową
- walory estetyczne elewacji.

Poniżej omówione będą najczęściej stoso-wane materiały i systemy okładzin wentylowanych.

1.Okładzina drewniana
Okładzina drewniana jest realizowana w postaci:
- pionowo lub poziomo ułożonych de-sek, przybitych do drewnianego rusztu (rys. 6.4.1/1+2) lub
- gontów na łatach drewnianych lub de-skowaniu oszczędnym (rys. 6.4.1/3).

2. Okładzina metalowa
Tradycyjna wersja okładziny metalowej to powłoka ze stalowej blachy ocynkowanej, miedzianej lub ołowianej na deskowaniu warstwie papy bitumicznej, jako warstwie rozdzielczej. Pasma blachy są łączone między sobą na tzw. Podwójny rąbek stojący lub w bardziej skomplikowany sposób przez obróbkę na drewnianej li-stwie rys. 6.4.1/4). Nowsze sposoby realizacji okładziny me talowej to:
- blachy profilowane (trapezowe lub fałdowe rys. 6.4.1/5
gięte elementy blaszane (np. blachy kasetonowe), w których dwie lub cztery krawędzie są wygięte w taki sposób, aby wykształcić zamki łączące poszczególne elementy (rys. 6.4.1/6).
Jako materiał stosuje się tu ocynkowaną blachę stalową lub aluminiową z dodat-kowymi powłokami ochronnymi i kolorystycznymi. Okładziny tego typu są zazwyczaj mocowane do stalowej konstrukcji nośnej.


3. Naturalne okładziny kamienne
Okładziny kamienne są wykonywane z różnych rodzajów skał, pociętych na płaskie elementy i mocowanych każda oddzielnie przy użyciu specjalnych systemów kotwiących (rys. 6.4.1/7)

 

4. Okładziny ceramiczne
Ceramiczne okładziny mogą mieć postać:
- małowymiarowych, otworowych elementów ceglanych, zawieszonych na metalowej konstrukcji wsporczej (rys. 6.4.1/8) lub
- płaskich, tłoczonych płyt ceramicz-nych, o wymiarach od 40 x 40 cm do 120 x 120 cm, również na metalowej konstrukcji wsporczej (rys. 6.4.1/9).

5. Płyty włókno-cementowe lub prasowane płyty warstwowe
Stosowane są tu płytki o małych rozmiarach (<0.4 m2/szt lub <5 kg/szt), układane tradycyjnymi sposobami rzemieślniczymi (rys. 6.4.1/11) na wsporczych konstrukcjach drewnianych lub metalowych (rys. 6.4.1/10, 17-25). W użyciu znajdują się również płyty średnich lub dużych rozmiarów (> 0.4 m2/szt lub > 5 kg/szt), mocowane głównie na konstrukcjach metalowych (rys. 6.4.1/9+12).

Konstrukcja wsporcza

Do mocowania lekkich okładzin do murów nośnych stosuje się liniowe konstrukcje wsporcze, złożone z drewnianych łat lub tłoczonych profili metalowych. Oprócz funkcji nośnej, część elementów zwykle służy do usztywnienia krawędzi samej okładziny.
Aby uniknąć powstawania rozległych mostków termicznych, stosowane są konstrukcje wsporcze, które umożliwiają zachowanie ciągłości warstwy izolacyjnej. Konstrukcja jest wtedy mocowana do warstwy nośnej ściany kotwiami przebijającymi izolację tylko punktowo (rys. 6.4.1/5-10+12).
Sposób zamocowania okładziny musi umożliwić powstanie, między okładziną a izolacją termiczną, ciągłej szczeliny wentylacyjnej.
Przy konstrukcji wsporczej drewnianej, do krzyżowego łączenia łat poziomych i pionowych między sobą, należy używać tylko łączników zapewniających trwałe połączenie, jak np. wkrętów do drewna, gwoździ śrubowych itp.
Elementy drewniane muszą być zabezpieczone przed korozją biologiczną, tj. insektami i grzybami, środkami zapewniającymi wymaganą skuteczność ochrony, a jednocześnie nieszkodliwymi dla innych materiałów (np. dla izolacji termicznej).
Przy konstrukcjach wsporczych z metalu, dołączenia konstrukcji ze ścianą oraz poszczególnych elementów między sobą, należy używać tylko śrub i jednostronnych nitów odpornych na korozję chemiczną. Odpowiednią odporność na korozję muszą mieć oczywiście też same elementy
konstrukcji. Profile metalowe, ze względu na ich wydłużalność termiczną (w przypadku metali lekkich 1 mm/m), należy przerywać w odpowiednich odstępach. Mocowanie do ściany nośnej, zależnie od przyjętego schematu, musi być stałe lub przesuwne.
Rodzaj łączników stosowanych do mocowania konstrukcji wsporczej do ściany nośnej musi być dobrany odpowiednio do rodzaju materiału tej ściany, a ich przekrój do wyliczonych obciążeń, jakie będą przenosić.

 

Obliczenia konstrukcyjne

Dla prawidłowego i bezpiecznego użytkowania tego rodzaju okładzin konieczne są obliczenia statyczne prowadzone wg standardowych zasad. Zasadnicze rodzaje obciążeń działające na konstrukcje tego typu to: ciężar własny i obciażenie wiatrowe (szczególne znaczenie ma tu ssanie).

Ochrona przed deszczem
Ściany warstwowe z lekkimi okładzinami wentylowanymi są, ze względu na swoją konstrukcję, szczególnie odporne na zawilgocenie pochodzące od skojarzonego działania wiatru i deszczu. Wynika to po części z właściwości styropianu, który nie podciąga kapilarnie wody, ale głównie ze zjawisk jakie mają miejsce w okładzinach o otwartych spoinach. Podczas działania wiatru na płaszczyznę ściany, nadciśnienie
jakie powstaje na jej zewnętrznej powierzchni jest, dzięki otwartym spoinom, praktycznie równe nadciśnieniu w szczelinie pod okładziną. Z tego powodu woda nie jest zasysana w pobliże materiału izolacji termicznej, tylko ścieka, dzięki siłom adhezji, po wewnętrznej stronie okładziny.
W następstwie powstawania zawirowań powietrza w spoinach, przy krawędziach elementów okładziny, dochodzi jednak do osiadania na niej zanieczyszczeń unoszących sie w powietrzu. W efekcie, zwłaszcza w przypadku okładzin w jasnym kolorze i szczególnie podatnych na zabrudzenie, zalecane jest stosowanie spoin zamkniętych (szczelnych) między elementami okładziny.

Wentylowanie i ochrona przed kondensacją

W ścianach z wentylowaną okładziną zewnętrzną nie dochodzi do kondensacji pary wodnej, jeśli zastosowane zostały poniższe zasady dotyczące przekroju szczelin i otworów:
- przy okładzinach z elementów małowymiarowych: przekrój szczeliny >100 cm2 na 1 m długości ściany, otwory wentylacyjne nawiewne i wywiewne, każdy>50 cm2 na 1 m długości ściany
- dla okładzin pozostałych, przekrój szczeliny> 200 cm2 na 1 m długości ściany, otwory wentylacyjne nawiewne i wywiewne, każdy >50 cm2 na 1 m długości ściany.
Pionowo zamocowana okładzina z blachy trapezowej lub fałdowej, może być bezpośrednio zetknięta z warstwą izolacji termicznej.
Powierzchnia otworów nawiewnych i wywiewnych musi w każdym przypadku odpowiadać wymaganiom; odnosi się to również do np. ścian parapetowych. W przypadku pojedynczych nadproży okiennych, ze względu na ochronę przeciwpożarową, można zrezygnować z wykonywania otworów nawiewnych, jeśli tylko powietrze może opływać otwór okienny z boków.
Okładziny wentylowane są szczególnie korzystne ze względu na ochronę ściany przed promieniowaniem słonecznym. Zależnie bowiem od:
- absorpcji promieniowania słonecznego na powierzchni okładziny
- wielkości otworów nawiewnych i szczeliny pod okładziną
- oporu hydraulicznego i utrudnień w przepływie powietrza w szczelinie (np. wynikających z szorstkiej powierzchni izolacji termicznej lub zwężeń wywołanych elementami konstrukcji wsporczej)
znaczna cześć energii zaabsorbowanego promieniowania może być odprowadzona przez konwekcję ogrzanego powietrza w szczelinie. Ogranicza to w istotnym stopniu transport ciepła do wnętrza pomieszczenia i jego ew. przegrzewanie. Otwory wentylacyjne muszą być, zwłaszcza w pobliżu gruntu, zasłonięte odporną na korozję lub wykonaną z tworzywa sztucznego siatką lub kratką, która zabezpiecza przed małymi zwierzętami i robactwem. Należy przy tym zachować jednak wymagany rzeczywisty przekrój otworówwentylacyjnych.

Ochrona akustyczna

Wymagania odnośnie minimalnej wartości izolacyjności przegrody na dźwięki powietrzne są zawarte w normie PN-B- 02151-3:1999 Ochrona przed hałasem w budynkach - Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraż izolacyjność akustyczna elementów budowlanych - Wymagania oraz powinny być zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaa budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75/2002, poz. 690). Wymagana wypadkowa izolacyjność akustyczna warstwowych ścian zewnętrznych jest zależna od:
- poziomu hałasu zewnetrznego
- przeznaczenia budynku i pomieszczenia
- i powierzchni okien.

Warstwa termoizolacyjna

Izolacja termiczna powinna być zrealizowana w postaci możliwie ciągłej i równomiernej warstwy, przymocowanej do ściany nośnej. Żadne elementy konstrukcji wsporczej nie powinny przebijać na wylot ani pocieniać tej warstwy. Jeśli jednak mostki termiczne nie mogą być wyeliminowane, to należy je uwzględnić w obliczeniach oporu cieplnego przegrody. W prostych przypadkach, średni opór cieplny przegrody może być wyliczony na podstawie średniej ważonej dla poszczególnych fragmentów tej ściany. Zależnie od przekroju oraz rozstawu osiowego drewnianych profili nośnych, a także grubości warstwy izolacyjnej, wpływ strat ciepła przez mostki termiczne może spowodować obniżenie oporu cieplnego nawet o 15% (rys. 6.4.1/13).

Przy drewnianej konstrukcji wsporczej, dostawionej do warstwy izolacyjnej i nie obciążającej jej w żaden sposób, stosowany jest styropian odmiany EPS 50 042, EPS 70 040 FASADA lub EPS 80 036 FASADA (PS-E FS 12 lub FS 15). Natomiast w przypadku rusztu drewnianego, dociśniętego do izolacji termicznej i częściowo na niej wspartego, stosuje się odmianę EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20). Do wykonania izolacji termicznej w ścianie z wentylowaną okładziną, używa się tylko sty-ropianu z krawędziami umożliwiającymi wy-tworzenie szczelnego zamka (tzw. pióro i wpust, zakładka). Dzięki temu, po dokładnym dociśnięciu płyt do siebie i przyklejeniu ich do ściany konstrukcyjnej, uzyskuje się szczelną na przewiewanie warstwę. Przy słabym podłożu, dodatkowo stosować można do mocowania izolacji łączniki mechaniczne. Przy obliczeniach termicznych oporu ciepl-nego ściany z wentylowaną okładziną, nie bierze się zwykle pod uwagę oporu szczeliny powietrznej i okładziny. Obecność osłony jest uwzględniana jedynie w postaci zwiększonego oporu przejmowania ciepła na powierzchni zewnętrznej izolacji ter-micznej. Zamiast wartości 0.04 m2K/W do obliczeń przyjmować można wartość wg normy PN EN ISO 6946 0.13 m2K/W. Grubość warstwy izolacji termicznej jest zależna od oporu warstwy konstrukcyjnej i od wymagań stawianych przegrodzie przez aktualne przepisy (Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690) tabela 6.4.1/14.

Normy i przepisy
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaa budynki i ich usytuowanie, Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690, zmiana Dz. U. Nr 109/2004, poz. 1156

PN EN ISO 6946:1999 Komponenty budowlane i elementy budynku - Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła - Metoda obliczania

PN EN ISO 10211-1:1998 Mostki cieplne w budynkach - Strumień cieplny i temperatura powierzchni - Ogólne metody obliczania

PN-B-02151-3:1999 Ochrona przed hałasem w budynkach - Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych - Wymagania

PN-B-02851-1:1997 Ochrona przeciwpożarowa budynków - Badania odporności ogniowej elementów budynków - wymagania ogólne i klasyfikacja

PN-B-03002:1999 Konstrukcje murowe niezbrojone - Projektowanie i obliczanie

Instrukcja ITB 341/96 Projektowanie i wykonywanie murowanych ścian szczelinowych

Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych, tom I: Budownictwo Ogólne, cześć 2 i 4, Arkady 1990

Poniżej przedstawiony będzie układ warstw i szczegóły rozwiązań ściany warstwowej z wentylowaną okładziną z elementów drobnowymiarowych.

Układ warstw, funkcje i materiały (rys. 6.4.1/15)

 

(1) warstwa nośna
Warstwa ta stanowi podłoże do klejenia i mocowania mechanicznego izolacji termicznej
i wentylowanej okładziny zewnętrznej. Materiały:
- mury z różnych elementów drobnowymiarowych
- beton lub żelbet
w przypadku budynków istniejących mogą być pokryte tynkiem, gładzią lub farbą
(2) warstwa mocująca izolację cieplną
Do mocowania izolacji cieplnej używa się:
- na mocnym, niemalowanym podłożu, masy klejącej na bazie cementu, dostarczanej
na budowę w postaci suchego proszku
- na podłożu o obniżonej wytrzymałości lub pomalowanym, stosuje się dodatkowo mocowanie mechaniczne
(3) izolacja cieplna
Do izolowania termicznego ścian z wentylowaną okładziną używa się płyt styropianowych odmiany od EPS 50 042 (PS-E FS 12) do EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20), z krawędziami przygotowanymi do utworzenia szczelnych styków (połączenie na zakładkę, pióro i wpust itp.) Grubość warstwy izolacyjnej wynika z aktualnych wymagań w zakresie ochrony cieplnej, określonych w rozporządzeniu Dz. Ustaw Nr 75, poz. 690, a także z oporu cieplnego wewnętrznej warstwy ściany
(4) sztywne zamocowanie konstrukcji wsporczej
Zamocowanie tego typu można zrealizować używając dwóch, skręconych ze sobą w przesuwny sposób, aluminiowych kątowników, z których jeden jest mocowany na sztywno do ściany nośnej, drugi zaś daje możliwość dopasowania uchwytu do konstrukcji
(5) podatne zamocowanie konstrukcji wsporczej
Podatne zamocowanie konstrukcji wsporczej okładziny uzyskuje się stosując giętkie, dystansowe kołki rozporowe (dyble)
(6) pionowy, aluminiowy profil główny (rys. 6.4.1/20...25)
jest mocowany do uchwytów (4) przy użyciu nitów jednostronnych lub do uchwytów (5) przy użyciu śrub lub nakrętek
(7) poziomy profil konstrukcji wsporczej
przy użyciu nitów lub śrub zamocowany do profili pionowych (6)
(8) płytki włóknocementowe lub prasowane warstwowe d = ok. 4 mm
w ułożeniu pionowym lub mijankowym rys. 6.4.1/11), mocowane do poziomych profili rusztu konstrukcji wsporczej (7) przy użyciu specjalnych uchwytów ze stali nierdzewnej. 

Szczegóły
6.4.1/16 Obróbka ścianki attykowej
6.4.1/17 Połączenie płaskiego stropodachu ze ścianą przyległą


01 impregnowana deska drewniana, d = 40 mm, od spodu nacięta, aby zapobiec zwichrzeniu
02 obróbka attyki z blachy aluminiowej d>1.5 mm, zamocowana na uchwytach aluminiowych (por. 5.2.1, str. 5)
03 pokrycie dachowe z dwóch warstw pap bitumicznych, górna warstwa z posypką, wywinięte na szczyt warstwy osłonowej
04 paroizolacja bitumiczna pokryta folią aluminiową
05 płyty styropianowe odmiany EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20), spadek wyrobiony w płycie dolnej
06 sztywne zamocowanie profilu 07 przy użyciu dwóch kątowników aluminiowych
07 pionowy główny profil aluminiowy
08 poziomy aluminiowy profil nośny
09 okładzina z małych płyt
10 aluminiowy profil wentylacyjny, mocowany nitami do 07
11 uszczelka samoklejąca z miękkiej pianki na razie tworzyw sztucznych, dobrana wymiarem tak, aby po wciśnięciu w szczelinę stanowiła dobre uszczelnienie dla wody spływającej i odbitej
12 impregnowana kantówka drewniana do zamocowania wywiniętego pokrycia
13 obróbka z wygiętej blachy aluminiowej d>1.5 mm (stal nierdzewna/ miedź d = 0.8 mm) jako osłona mechaniczna i docisk dla wywiniętego pokrycia, mocowana w odstępach nie większych niż 20 cm

6.4.1/18 Sposób osadzenia kasety z żaluzją okienną w nadprożu ściany war-stwowej
6.3.1/19 Sposób osadzenia metalowego parapetu w ścianie warstwowej


01 szczelina dylatacyjna w pionowym profilu głównym
02 sztywne zamocowanie profilu 01 przy użyciu dwóch kątowników aluminiowych
03 zamocowanie przesuwne w formie dystansowego kołka rozporowego
04 prefabrykowana kaseta styropianowa, przednia ścianka z blachy aluminiowej, obustronnie oparta na murze konstrukcyjnym
05 aluminiowy profil do osadzenia okładziny, nitami przymocowany do profilu pionowego
06 okładzina ościeża z pasków płytek włóknocementowych/ warstwowych
07 parapet metalowy
08 uchwyt parapetu, nitowany do profilu pionowego
09 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk
10 szczelina wypełniona ściśniętą taśmą z impregnowanej, miękkiej pianki, uszczelnienie przeciwwiatrowe

6.4.1/20 Ościeże okienne w ścianie warstwowej
6.3.1/21 Cokół pod ścianą warstwową z okładziną wentylowaną przy ogrzewanej piwnicy

01 pionowy profil aluminiowy zamocowany przesuwnie
02 poziomy profil aluminiowy konstrukcji wsporczej
03 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk
04 szczelina wypełniona ściśniętą taśmą z impregnowanej, miękkiej pianki, uszczelnienie przeciwwiatrowe
05 aluminiowy kątownik do osadzenia okładziny, nitami przymocowany do profilu pionowego lub ramy okiennej
06 okładzina ościeża z pasków płytek włóknocementowych/warstwowych
07 aluminiowy profil wentylacyjny, mo-cowany nitami do 01
08 termiczna izolacja obwodowa ze sty-ropianu odmiany EPS 200 036 DACH/PODŁOGA/PARKING (PS-E FS 30)
09 zbrojona warstwa klejowa i tynk cokołowy, zbrojenie cokołu wzmocnio-ne specjalną siatką o dużej wytrzymałości (por. rozdz. 6.2.1)

6.4.1/22 Blaszana obróbka ościeża okiennego - nadproże
6.3.1/23 Blaszana obróbka ościeża okiennego - krawędź pionowa

01 pionowy profil aluminiowy zamocowany przesuwnie
02 poziomy profil aluminiowy konstrukcji wsporczej
03 impregnowana pianka uszczelniająca, ułożona na wcisk
04 ocynkowana blacha obróbki, przymocowana do ramy okiennej za pośrednictwem przesuwnego uchwytu

6.4.1/24 Obróbka szczeliny dylatacyjnej w ścianie płaskiej
6.3.1/25 Obróbka szczeliny dylatacyjnej w narożniku


01 pionowy profil aluminiowy zamocowany przesuwnie
02 poziomy profil aluminiowy konstruk-cji wsporczej
03 szczelina wypełniona styropianem d = 30 mm


Czytaj dalej:
  • 1
  • 2
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
W serwisie:
ZPR Media S.A.:
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Styl życia:
Rozrywka, informacja:
Hobby i wypoczynek:
Architektura i budownictwo:
Zakupy:
Wideo:
Miesięcznik: