Instalacje elektryczne

Wymagania ogólne dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Tagi:
ochrona odgromowa,
SEP,
Stowarzyszenie Elektryków Polskich,
uziomy

1. Wymagania ogólne dotyczące ochrony zewnętrznej obiektów

1.1. Części składowe urządzenia piorunochronnego

Urządzenie piorunochronne składa się z następujących części:
a) zwodów,
b) przewodów odprowadzających,
c) przewodów uziemiających,
d) uziomów,
e) zacisków kontrolnych uziomów indywidualnych oraz uziomów wspomagających.

Części urządzenia piorunochronnego mogą być naturalne w postaci przewodzących elementów obiektu lub sztuczne, zainstalowane na obiekcie specjalnie do celów ochrony odgromowej.
Najmniejsze wymiary elementów stosowanych w ochronie odgromowej przedstawione są  w tablicy.

Najmniejsze wymiary elementów stosowanych w ochronie odgromowej wg PN-86/E-05003/01
Przeznaczenie Rodzaj wyrobu Materiały
 stal bez pokryciastal ocynkowana cynkaluminiummiedź
wymiary znamionowe [mm]
Zwody i przewody odprowadzające  konstrukcje metalowe wykorzystywane jako części urządzenia pioru-nochronnego jak: zbro-jenie, rury stalowe, dra-biny, balustrady, maszty flagowe itp.  bez ograniczenia
drut  —  6  —  10  6
taśma  —  20 x 3  —  20 x 4  20 x 3
linka  —  7 x 2,5  —  —  7 x 3
blacha  —  0,5  0,5  1  0,5
Przewody uziemiające drut  —  6  —  —  6
taśma  —  20 x 3  —  —  20 x 3
Uziomy druty  8  6  —  —  6
 taśmy  20 x 4  20 x 3  —   —  20 x 3
rury  20/2,9   15/2,75  —   —   —
kształtowniki o grubości ścianki  5  4  —   —   — 
Połączenia ochrony wewnętrznej   druty - 3 - 5 4  —   3  —   5  4 
taśmy  —  25 x 1,0
 16 x 1,5
 —   —   — 

Najmniejsze wymiary elementów stosowanych w ochronie odgromowej wg PN-IEC 61024-1:2001
Poziom ochrony MateriałZwódPrzewód odprowadzającyUziom
wymiary znamionowe [mm2]
I do IV Cu 35  16  50
Al 70 25
Fe 50 50 80

Odnośnie stosowania wyżej wymienionych elementów w ochronie odgromowej, Polski Komitet Normalizacyjny określił w piśmie NKP 55/S/78/2002 z dnia 12.11.2002 r. następujące zasady:
„ Wprowadzona do stosowania norma PN-IEC 61024-1:2001 nie zastępuje normy PN-86/E-05003/01. Obie te normy są obowiązujące. Przy występowaniu różnic w postanowieniach należy – formalnie – kierować się zasadą stosowania postanowień normy wydanej z datą późniejszą. Gdy chodzi o wymiary drutu, to – w myśl tej zasady – jest zalecane stosowanie drutu Φ 8 mm, a nie Φ 6 mm. Nie wyklucza to jednak możliwości stosowania dotychczasowej nor-my i drutu Φ 6 mm. Daje to oczywiście mniejszy margines bezpieczeństwa, ale w wielu przypadkach jest uzasadnione wynikami dotychczasowych doświadczeń. Decyzja powinna należeć do projektanta.”
 
W poniższej tabeli zestawiono najmniejsze wymiary metalowych blach lub rur, stosowanych jako zwody, w przypadku konieczności zachowania środków ostrożności przeciwko perforacji lub uwzględnienia nagrzania miejscowego.

Poziom ochronyMateriałGrubość [mm]
I do IV Fe  4
Cu  5
Al  7


Uwaga
Warstwa metalowa może mieć grubość nie mniejszą niż 0,5 mm, jeżeli jest dopuszczalna perforacja pokrycia lub nie ma niebezpieczeństwa zapalenia pod spodem łatwo palnych substancji.

Metalowe rury i zbiorniki mogą być wykonane z materiału o grubości nie mniejszej niż 2,5 mm, jeżeli w przypadku ich perforacji nie będą wytworzone niebezpieczne lub w inny sposób nietolerowane sytuacje.

Oprócz wyrobów przedstawionych w tablicy zatytułowanej "Najmniejsze wymiary elementów stosowanych w ochronie odgromowej" można stosować stalowe, pomiedziowane pręty fo średnicy 14,3 mm i długości od 1,2 do 3 m. Urządzenia piorunochronne powinny być wykonywane z wykorzystaniem, w pierwszej kolejności, występujących w obiekcie części naturalnych, jeżeli części naturalne spełniają wymagania dotyczące wymiarów (przede wszystkim chodzi o grubość blach jako zwodów), zgodnie z następującymi zasadami:

Jako zwody należy wykorzystywać:

  •  zewnętrzne warstwy metalowe pokrycia dachowego, jeżeli wewnętrzne warstwy pokrycia są niepalne lub trudno zapalne,
  • wewnętrzne warstwy metalowe pokrycia dachowego oraz metalowe dźwigary, jeżeli zewnętrzne warstwy pokrycia są niepalne lub trudno zapalne,
  • zbrojenia żelbetowego pokrycia dachu,elementy metalowe wystające ponad dach,
  • zewnętrzne warstwy metalowe pokrycia ścian bocznych jako zwody od uderzeń bocznych.

Uwaga: Wykorzystane jako zwody metalowe pokrycia chronionych obiektów nie powinny być pokryte materiałem izolacyjnym. Pokrycie metalu cienką warstwą farby ochronnej, warstwą asfaltu o grubości 0,5 mm lub warstwą PVC o grubości 1 mm nie stanowi warstwy izolacyjnej w warunkach wyładowań piorunowych.

Jako przewody odprowadzające należy wykorzystywać:

  • stalowe słupy nośne,
  • zbrojenia żelbetowych słupów nośnych,
  • warstwy metalowe pokrycia ścian zewnętrznych oraz pionowe elementy metalowe umieszczone na zewnętrznych ścianach obiektów.

Jako uziomy naturalne należy wykorzystywać:

  • metalowe podziemne części chronionych obiektów budowlanych i urządzeń technologicznych, nieizolowane od ziemi,
  • nieizolowane od ziemi żelbetowe fundamenty i podziemne części chronionych obiektów; pokrycia betonu warstwą przeciwwilgociową za pomocą malowania nie należy uważać za warstwę izolacyjną,
  • metalowe rurociągi wodne oraz osłony studni artezyjskich znajdujące się w odległości nie większej niż 10 m od chronionego obiektu; pokrycie rur warstwą przeciwwilgociową z farby, asfaltu lub taśmą „Denso” nie stanowi warstwy izolacyjnej w warunkach wyładowań piorunowych (za warstwę izolacyjną uważa się np. co najmniej podwójną warstwę papy smarowanej lepikiem),
  • uziomy sąsiednich obiektów budowlanych znajdujących się w odległości nie większej niż 10 m od chronionego obiektu.

Przykłady wykorzystania elementów przewodzących obiektu jako naturalnych części urządzenia piorunochronnego


1.2. Zwody

Zwody mogą być utworzone przez dowolną kombinację następujących elementów:
– prętów,
– rozpiętych przewodów,
– przewodów ułożonych w postaci sieci.
Przy projektowaniu zwodów może być stosowana niezależnie, lub w dowolnej kombinacji metoda:
– kąta ochronnego,
– toczącej się kuli,
– wymiarowania sieci.

Rozmieszczenie zwodów, zgodnie z poziomem ochrony przedstawione jest w poniższej tabeli.

Poziom ochronyR [m]h [m]Wymiar oka sieci [m]
20304560
α [°]
20  25  *  *  *   5 x 5
II  30  35  25  *  *  10 x 10
III  45  45  35  25  *  15 x 15
IV  60  55   45    35  25  20 x 20

* w tych przypadkach tylko tocząca się kula i sieć
R – promień toczącej się kuli; α – kąt ochronny; h – wysokość zwodu nad płaszczyzną odniesienia

Rys. 1. Graficzne wyznaczanie chronionych przestrzeni
Rys. 1. Graficzne wyznaczanie chronionych przestrzeni

Czytaj dalej:
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
W serwisie:
Murator S.A:
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Styl życia:
Rozrywka, informacja:
Rodzina:
Hobby i wypoczynek:
Architektura i budownictwo:
Zakupy:
Wideo:
Miesięcznik: