Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokują reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz Adblock, następnie Odśwież stronę
Przejdź do serwisu
adb_popup_graphic

Placówki medyczne. Projektowanie bez błędów

Partner:
Informator Budowlany - murator
Informator Budowlany - murator
Tagi:
placówki medyczne,
projektowanie architektoniczne

Projektowanie szpitali jest na tyle specyficznym działaniem, że niewielu architektów posiada wiedzę, by takie obiekty realizować. Kompetencji tych nie można łatwo pozyskać na uczelni, a w praktyce architektonicznej należy je stale pogłębiać, zbierać najnowsze opracowania z zakresu architektury szpitalnej, aparatury medycznej, rozwiązań instalacyjnych i technologicznych, także prawa, norm, a nawet sposobów leczenia i terapii.

Projekty placówek medycznych powinny powstawać w zespołach interdyscyplinarnych, w których każdy specjalista jest niezbędnym ogniwem tworzenia optymalnego i bezpiecznego rozwiązania. Począwszy od architekta i technologa medycznego, poprzez projektantów instalacji i konstrukcji, a skończywszy na lekarzach i zarządzie przyszłej placówki. Niełatwo taki zgrany zespół stworzyć, a optymalnym rozwiązaniem jest stała, wieloletnia współpraca fachowców wspólnie rozwijających swoją wiedzę i pozyskujących informacje o najnowszych osiągnięciach technologii medycznej, instalacyjnej i budowlanej. Każde zadanie projektowe powinno być poprzedzone wnikliwą analizą potrzeb klienta. W przypadku placówek medycznych trzeba również brać pod uwagę oczekiwania pacjentów i personelu świadczącego usługi dotyczące zdrowia i życia ludzi – często funkcjonującego w ogromnym stresie. Co więcej – należy zdawać sobie sprawę, że każdy błąd może narazić ludzi na utratę zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet życia. Powyższy wstęp prowadzi do konkluzji, że projektowanie szpitali powinno odbywać się z jak najmniejszą liczbą błędów, a najważniejsze kategorie problemów powodujących powstawanie niewłaściwych rozwiązań zostaną omówione w niniejszym artykule.

Układ funkcjonalny placówki medycznej

Budynek szpitala to przede wszystkim poprawny układ funkcjonalny wzbogacony o niebanalną architekturę i kolorystykę, która jednakże pełni rolę służebną wobec roli medycznej. Nie ma prostej recepty na właściwe i praktyczne zaprojektowanie szpitala. Zazwyczaj to inwestor określa wytyczne będące podstawą stworzenia koncepcji, która powinna stanowić bazę do określenia sposobu działania oraz kosztów przyszłej inwestycji. Można założyć, że profesjonalny inwestor ma wiedzę pozwalającą zweryfikować zakres usług medycznych, lecz często ustalenie całej reszty układu funkcjonalnego należy do architekta.
Rozmieszczenie pomieszczeń socjalnych, porządkowych, technicznych, sanitarnych bywa sporym problemem ze względu na zróżnicowane i czasami niespójne przepisy prawa budowlanego, rozporządzeń ministra zdrowia, bhp, wytycznych rzeczoznawców sanepidu i ppoż.
Uzupełnieniem programu medycznego powinna być praca architekta i inwestora nad ułożeniem wzajemnych relacji poszczególnych bloków funkcjonalnych w celu zoptymalizowania pracy personelu, dostaw i co najważniejsze – bezpieczeństwa pacjentów. Błędy w tym zakresie mogą pojawić się w oddziałach (złe ustawienie stacji pielęgniarskich) lub wzajemnych relacjach między nimi (np. brak szybkiej ścieżki dostępu z oddziału ratunkowego do bloków operacyjnych czy diagnostyki).
Ustawienie optymalnego układu funkcjonalnego wymaga dogłębnej znajomości realiów pracy szpitala, personelu i dróg dostaw oraz przepisów i norm szczegółowych, a także najnowszych osiągnięć światowej architektury szpitalnej. Brak wiedzy w tym ostatnim obszarze jest jednym z najczęściej popełnianych błędów. Powielanie starych rozwiązań prowadzi do technologicznego zacofania szpitala i braku możliwości realizacji najnowszych terapii. Współczesne tendencje projektowe prowadzą do budowy optymalizowanych, energooszczędnych i przyjaznych dla pacjenta obiektów. Niestety, w Polsce często widuje się przewymiarowane, wysokie, energochłonne budynki, oparte na systemach dwóch korytarzy, które znacznie ograniczają dostęp światła dziennego i multiplikują powierzchnie ruchu. System dwukorytarzowy został wymyślony w latach 40. ubiegłego wieku, by umożliwić klimatyzację szpitali za pomocą niezbyt sprawnych ówcześnie urządzeń.

Przykre jest to, że wciąż w Polsce powstają takie obiekty, nazwane przez prof. Jana Delrue (wybitnego eksperta WHO w dziedzinie projektowania szpitali) – tytanicami – wielkimi, drogimi i skazanymi na katastrofę. Niezbędnym etapem prac projektowych, służącym przećwiczeniu różnych wariantów funkcjonalnych (nie ma dwóch jednakowych szpitali – więc nie ma również gotowych i uniwersalnych rozwiązań), jest koncepcja, którą najlepiej rozbić na dwa etapy. Pierwszy to masterplan, służący ustaleniu wzajemnych relacji między działami szpitala i drugi – pokazujący pomieszczenia oraz elementy funkcji medycznej, będący podstawą do sporządzenia projektu budowlanego.
Koncepcja jest także graficznym obrazem biznesplanu i jego podstawą. Zawiera jednak dużo więcej informacji określających wzajemne powiązania między oddziałami szpitala, a nawet poszczególnymi pokojami. Błędy popełnione w koncepcji skutkują wydłużonymi drogami transportu, zwiększeniem liczby personelu (poprzez przedłużenie dróg komunikacyjnych, brak możliwości optymalnego dozoru pacjentów itp.).

Następnym etapem jest uszczegółowienie koncepcji, pokazujące dokładne rozmieszczenie wszystkich pomieszczeń, ich wzajemne relacje oraz sposób umeblowania i wyposażenia. Wymaga to od projektanta znajomości technologii medycznej i kooperacji ze specjalistami z wielu dziedzin mających wpływ na sprawne funkcjonowanie obiektu medycznego. To jednak architekt jest odpowiedzialny za stworzenie całości koncepcji i to do niego należy zaprojektowanie szpitala bezpiecznego dla pacjentów i personelu, optymalnego pod względem funkcjonalnym, technicznym i energetycznym oraz zgodnego z przepisami i normami.
Jednym z częstszych błędów tego etapu jest brak współpracy ww. osób i instytucji przy tworzeniu koncepcji. To na tym etapie powinno się zebrać jak najwięcej uwag oraz wytycznych, określić potencjalne ryzyka, przewidzieć koszty inwestycji, a także działania przyszłej placówki. Stworzenie wirtualnego szpitala – modelu 3D w technologii BIM – pokazuje, jak obiekt ten będzie działał i wyglądał. Technologia BIM umożliwia wykrywanie błędów na etapie projektu – nie jest więc przypadkiem, że wiodące firmy budowlane zaczynają wymagać od architektów pracy w tym standardzie.
Skuteczną metodą weryfikacji rozwiązań funkcjonalnych jest rozrysowanie schematu i zasad komunikacji poszczególnych kategorii ruchu i aktywności wewnątrzszpitalnych. Pokazanie na wykresie ruchu: pacjentów planowych, ambulatoryjnych, dostaw i wywozów, obiegu materiałów czystych i brudnych, co wizualizuje przyszłe działanie obiektu i pozwala zauważać błędy oraz możliwości optymalizacyjne. Schemat taki pozwala na przedstawienie użytkownikom działanie placówki, często służy również do planowania zatrudnienia i dostaw. Dokładna i przemyślana wizja obiektu medycznego ilustrowana modelem 3D, rysunkami przedstawiającymi funkcjonalność placówki, wizualizacjami i filmami pokazującymi jej wygląd pozwala inwestorom i organom założycielskim uwierzyć, że inwestują w obiekt, który ma realne szanse działania na wymagającym rynku medycznym, a koszty jego utrzymania nie spowodują katastrofy finansowej. Jeden z niedawno oddanych do użytku dużych szpitali w Polsce już przed całkowitym uruchomieniem został skazany na klęskę finansową, gdyż koszty działalności o kilkadziesiąt milionów przewyższą kontrakt, za co, niestety, zapłacą podatnicy.

Przestrzenna prezentacja wstępnych założeń masterplanu dla Szpitala Powiatowego w Wołominie
Przestrzenna prezentacja wstępnych założeń masterplanu dla Szpitala Powiatowego w Wołominie
Fot.: archiwum pracowni Archimed
Przykład szczegółowej analizy funkcjonalnej przygotowanej dla Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Przykład szczegółowej analizy funkcjonalnej przygotowanej dla Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Fot.: archiwum pracowni Archimed
Przykład szczegółowego modelu istniejącej i projektowanej części szpitala w Puszczykowie - podstawa do przygotowania wielobranżowego projektowania w technologii BIM
Przykład szczegółowego modelu istniejącej i projektowanej części szpitala w Puszczykowie - podstawa do przygotowania wielobranżowego projektowania w technologii BIM
Fot.: archiwum pracowni Archimed

Czytaj dalej:
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
W serwisie:
ZPR Media S.A.:
Serwisy internetowe:
Dom i ogród:
Architektura i budownictwo:
Styl życia:
Rozrywka, informacja:
Hobby i wypoczynek:
Wideo:
Zakupy:
Miesięcznik: